Przejdź do treści

Przypadko-pułapki z życia Product Ownera - Podcast Zwinnej Kawy #15

Przypadko-pułapki z życia Product Ownera - Podcast Zwinnej Kawy #15

Nieformalna rozmowa Michała Kościukiewicza i Marka Hoblera o błędach i świętowaniu porażek.

Wątki wybrane:

  • o szkolnych ćwiczeniach Scrum Masterów
  • o tym jak język wpływa na głowę
  • o noszeniu wielu czapek na (łysej) głowie

Obejrzyj na YT

Zapis rozmowy

Marek Hobler: To co? Cześć wszystkim, to jest podcast Zwinnej Kawy. Dzisiaj ze mną, z Markiem, jest Michał Kościukiewicz.

Michał Kościukiewicz: Cześć wam, cześć Marku, bardzo mi miło być Twoim gościem ponownie.

Marek Hobler: Michał, co masz w kubku? Masz kubek?

Michał Kościukiewicz: Mam szklankę, w szklance mam wodę, więc dzisiaj wyjątkowo nudno, ale wcześniej zrobiłem dla siebie, dla mojej luby, Coca-Colę z limonką, z sokiem z limonki, ze startą skórką z limonki i z lodem, żeby ładnie pachniała i ciekawie smakowała. Wiadomo, cukier w płynie i czarna krew kapitalizmu. Coca-Cola, nie jest lokowany.

Marek Hobler: Not sponsored. Ja mam dzisiaj taki kubek z Agile Sapiens, dzięki za kubek w ogóle. W domu mamy taki magazyn kubków Agile’owych, więc zawsze coś nowego się znajduje.

Michał Kościukiewicz: Muszę pamiętać, żeby następnym razem być z ciekawym kubkiem. Mam kilka takich, które chciałbym pokazać, więc musimy nagrać jeszcze parę razy, Marek, to koniecznie.

Marek Hobler: Zapraszam Cię, Michał. A dzisiaj rozmawiamy o błędach, jakie można popełnić jako Product Owner. Michał, chcesz się pochwalić, tak?

Michał Kościukiewicz: Tak, ja chcę się pochwalić błędami, które uważam, że ja popełniłem i z mojej perspektywy są dość ważne. Chciałbym się z Wami podzielić tym, dlaczego, kiedy myślę o tych błędach, to ogarnia mnie taki wewnętrzny chichot z samego siebie. Tak, jakby o tym powiem później, więc to jest taki spoiler. Nie, to nie jest spoiler. To jest taki intrydent. To jest taki redakcjon na rozgrzewkę.

Dlaczego dzielenie się błędami jest ważne

Marek Hobler: Michał, dlaczego w ogóle dzielenie się błędami jest ważne? Bo to jest efektem rozrywkowym, pośmiejemy się, jak tam ten pan śmiesznie upada.

Michał Kościukiewicz: Możemy się na nich uczyć. Często mówimy o tym, że powinniśmy celebrować porażki. To nie zawsze jest dla wszystkich zrozumiałe. Ja podzielę się moją definicją tego. Dla mnie to jest kwestia tego, że jeżeli już popełniliśmy błąd, to nie celebrujemy tego błędu, że nam się nie udało, bo to trochę nie ma sensu. Ale możemy celebrować to, czego się nauczyliśmy w ramach tego błędu, żeby starać się go nie popełniać kolejny raz. I ten moment nauki jest bardzo cenny. Moim zdaniem często mówimy o tym, że uczymy się na błędach, ale nieczęsto to obserwuję. Dlatego uważam, że warto się dzielić błędami, o tym mówić. Dla mnie to też jest tak, że jeżeli popełnię już jakiś błąd, poczułem się z kimś w tym podziale, to spada mi szansa na to, żeby popełnić go ponownie. Bo na przykład lepiej o tym pamiętam, a nie daj Boże, jeszcze jestem z tą osobą w interakcji, kiedy mógłbym popełnić ten błąd. I wtedy, nie zawsze, ale znacząco częściej dla mnie, udaje mi się go uniknąć. Więc to jest kolejny benefit taki z popełniania błędów. To też jest dobra okazja do tego, żeby pokazywać, że nie jesteśmy idealni, że każdy popełnia błędy, że to jest normalne i zdrowe. No i zachęcać do tego, żeby nie bać się popełniać tych błędów. No bo ten, kto nic nie robi, to faktycznie nie popełnia błędów. Czasami strach przed tym, że na przykład jako ekspert albo ktoś, kto ma bardzo dużą odpowiedzialność, możemy popełnić ten błąd, może nas bardzo mocno blokować. No i powinniśmy być w stanie ocenić, na ile jesteśmy gotowi podjąć ryzyko i popełnić ten błąd. A nawet jeżeli on się wydarzy, to później starać się jak najwięcej z niego nauczyć. Żeby być może w kolejnym podobnym momencie, sytuacji, nie musi się z tym mierzyć.

Marek Hobler: Dla mnie jako dla lidera na przykład ciekawe było to, że ja powinienem pokazywać organizacji swoje błędy, wręcz je celebrować po to, żeby pokazać innym, że popełnianie błędów to jest w porządku i zbudować taką kulturę organizacyjną, w której ktoś popełnił błąd, to nie jest tak, że dostanie po głowie i będzie jeszcze przemoc i coś tam i nigdy więcej tego nie pokaże, że popełnił błąd, tylko będzie ukrywał. Tylko właśnie skoro ja popełniam błędy, to wy też możecie popełniać błędy. Wszyscy jesteśmy ludźmi. I czasami łatwiej jest celebrować błąd, nauczyć się dzięki temu wyciągnąć wnioski w organizacji, niż ukrywać, udawać, że nic się nie stało, nie?

Michał Kościukiewicz: Ja bardzo mocno się zgadzam z tym. Dla mnie bycie odpowiedzialnym liderem to też jest nazywanie tego, co zrobiłem i nie ociekanie właśnie od odpowiedzialności. Więc jeżeli ja popełniłem błąd, to chciałbym móc o tym powiedzieć, żeby to było transparentne dla ludzi. Także jeżeli ja za coś odpowiadam, wybrałem jakieś osoby do tego, żeby wykonały błędy, to ja też będę postrzegał to jako mój błąd jako lidera i moją odpowiedzialność za to, że dana praca się nie wydarzyła, ponieważ ja podjąłem pewne decyzje albo stworzyłem ludziom określoną możliwość do podjęcia odpowiedzialności. Pozwoliłem im też na to, a więc oczywiście oni odpowiadają za to, co się wydarzyło po ich stronie, ale za to, że do tego doszło, ostatecznie odpowiadam ja jako lider. Więc w tym kontekście dzielenia się błędami to też jest bardzo ważna rzecz, ale mam wrażenie, że otwieram się trochę inny topik niż zamierzaliśmy mówić.

Marek Hobler: To Michał, to ty dzisiaj przyszedłeś nam opowiedzieć o swoim błędzie, który popełniłeś i rozumiem, że cel jest — wchodząc na poziom meta — taki, żebyśmy my słuchający czy goście słuchacze mogli tego błędu nie popełnić? A jeżeli go popełnicie, to żeby było wam łatwiej go sobie nazwać?

Kontekst szkoły i produktu

Michał Kościukiewicz: Ja bym nie powiedział, że to co mówię jest czymś co może uchronić nas od tych błędów. Ale jeżeli to się wam przyda — zachęcam. Też jestem ciekawy jak z waszej perspektywy wygląda. Jakiś czas temu jeden z… kto wrzucał na LinkedIn właśnie takie info dotyczące błędów Scrum Mastera… Kurczę nie mogę sobie teraz przypomnieć ale pewnie sobie za chwilę przypomnę… Ale też było ciekawe żeby nie bać się pokazywać normalizować. Kto nie ponosi ryzyka ten też nie popełnia błędów więc tutaj już trochę się powtarzam więc może zatrzymam na chwilę i dam trochę tła kontekście dlaczego występowałem tym błędzie. Jestem roli Product Ownera Brass Willow mamy szkołę Agile Culture Week Scrum Masterów prowadzimy ją.

Marek Hobler: Już trzecią edycję.

Michał Kościukiewicz: Tak która właśnie dobiega końca kontekście szkoły zależy nam żeby studenci jak najwięcej mogli nauczyć ale też wiedzę którą zdobywają mogli użyć praktyce każdy nich ma okazję pracować jako Scrum Master Scrum Masterka część nich będzie szukać dopiero tej pierwszej pracy albo ją szuka albo dopiero zaczyna swoją przygodę tą odpowiedzialnością pozycją zawodową związku postanowiliśmy ponownie poeksperymentować trakcie szkoły stwierdziliśmy zamiast nudnych zadań domowych nasi studenci zaczną pracować nad produktem po doświadczyć tej pracy zwinnej jak najbardziej zbliżonej była jakiegoś rodzaju symulacja czymś wydarzy tylko był produkt który realnie wytwarzają. To był cel edukacyjny związku potrzebny był kto podejmie odpowiedzialność Product Ownera dla tego produktu i też wypełni tę rolę zgłosiłem pierwszy raz kiedy wchodzę takie buty. Też miałem duży fun tej pracy związku zdarzyło popełnić kilka błędów.

Marek Hobler: Jeżeli dobrze rozumiem mamy szkołę Agile Coachów Scrum Masterów ramach ćwiczeń zadań domowych praktyk ci nasi studenci poza uczą teorii praktyki mają szansę przećwiczyć rzeczy takim symulowanym środowisku którym pracują nad produktem?

Michał Kościukiewicz: To środowisko symulowane kombinujemy robić staramy pracować takim bardzo określonym setupie pełnię odpowiedzialność Product Ownera nasi studenci są deweloperami zakresie Beatę wspieram jako Scrum Masterka teraz nasi studenci musieli odnaleźć roli deweloperów Chodziło zobaczyli czym ci deweloperzy mogą mierzyć Ale tak mieliśmy jakiegoś rodzaju scenariusze sytuacje scenki inscenizowane raczej poszliśmy prostu pracę nad produktem. Tak mocno intensywnie dało warunkach których jesteśmy.

Marek Hobler: Czyli życie wystarczająco rzuca kłody pod nogi już trzeba dokładać sztucznych?

Michał Kościukiewicz: Tak dokładnie

Michał Kościukiewicz: No to może jeszcze dwa słowa o produkcie. Produkt to blok, który ma być poświęcony facylitacji i temu, jak ona może wspomagać Scrum Masterów, Scrum Masterki, pewnie nie tylko, w takiej codziennej pracy w zakresie tego, co Scrum nam przynosi jako framework.

Michał Kościukiewicz: Moje przekonanie jako Product Ownera było takie, że to jest ciągle niewystarczająco rozpoznane na polskim rynku, w polskim kontekście, narzędzie, praktyka. Więc wydawało mi się, że znaleźliśmy niszę.

Michał Kościukiewicz: Możemy nawet dołączyć link do naszego blogu, który jest w trakcie powstawania. Zobaczymy.

Marek Hobler: Myślę, że tak, fajnie.

Michał Kościukiewicz: Dobra.

Marek Hobler: Ufajmy ci.

Błąd: alienacja zespołu przez język

Michał Kościukiewicz: Teraz taki chyba pierwszy, najważniejszy błąd, który popełniłem, to to, że na początku samej pracy nie mówiłem „nasz produkt”, „nasza praca”, „nasz zespół”, tylko mówiłem „wasz produkt”, „wasza praca”, „wy jako studenci”. Dlaczego to jest ważne?

Michał Kościukiewicz: Z mojej perspektywy, jako będącego w tym procesie, ja naprawdę tak postrzegałem to, że to jest wasz obowiązek, wasza praca. I to miało bezpośredni wydźwięk w języku.

Konsekwencje alienacji i feedback

Michał Kościukiewicz: Jakie były tego konsekwencje? To, że mój zespół nie czuł, że jestem z nimi na pokładzie. Nie czuł, że razem budujemy ten produkt, tylko że ja jakby coś im zlecam jako pracę i oni muszą to wykonać. Znaczy nawet nie zlecam, bo na szczęście nie bawiłem się w micromanagement, tylko że zostawiam ich jakby z produktem i trochę się od niego odcinam, izoluję. Jakbym wyciągał się z tego zespołu. No i to właśnie było widać mocno na poziomie języka.

Michał Kościukiewicz: I co się stało? Uratował mnie jeden z członków mojego zespołu. Tutaj Michał Witoszka, jeszcze raz dzięki bardzo i pozdrawiam serdecznie. Ponieważ zwrócił mi uwagę, że kiedy mówię „wasz produkt”, „wasza praca”, że to go mocno demotywuje. Bo on nie czuje, że to jest coś, co my możemy robić razem.

Michał Kościukiewicz: Wtedy mnie tknęło.

Michał Kościukiewicz: Można powiedzieć, że w ręce wpadła mi się taka żaróweczka nad głową, jak kiedyś w Zaczarowanym Ołówku. Kto jest tak stary jak ja albo starszy, to wie, o co chodzi. Reszta sobie wygoogluje.

Michał Kościukiewicz: I jednocześnie taki się mi odpalił chichot z samego siebie. Ponieważ to, na co zwrócił mi uwagę Michał, to jest taki błąd, który sam często obserwuję. Że Product Ownerzy w różny sposób, sami bądź też przez zespół, bądź też przez Scrum Mastera, Scrum Masterkę, są wyłączani z zespołu. Jako…

Marek Hobler: Alienowani, nie?

Michał Kościukiewicz: Tak, jako takiej… Scrum mówi tylko o jednej roli, Scrum Guide. O tym, że istnieje zespół Scrumowy. Cała reszta rzeczy, która jest w kontekście Scrum Guide’a, to są odpowiedzialności. No i jeżeli sam na poziomie języka wyłączałem się z tego zespołu, to jak mogłem oczekiwać, że oni pójdą ze mną w tę drogę, że będziemy wspólnie pracować, że będzie ich commitment?

Michał Kościukiewicz: No i dlaczego chichot z samego siebie? Jako Scrum Master bardzo często zwracam uwagę na takie rzeczy. Kiedy pracuję z PO, z zespołem, albo jako konsultant, kiedy pracuję z całym zespołem Scrumowym, albo z deweloperami, albo ze Scrum Masterem, albo z Product Ownerem, to często zwracam na to uwagę, że język ma znaczenie. To, jak nazywamy rzeczy, ma znaczenie. To się przekłada później bezpośrednio na naszą pracę. I teraz, jeżeli ktoś mówi „wasza praca”, a mówisz, że oczekuje pracy zespołowej, no to to zgrzyta i mocno. Im więcej jest trudności, tym będzie bardziej zgrzytać. Jako Scrum Master nie szczególnie miałem problem, żeby zwrócić na to uwagę. Natomiast jak tylko zmieniłem buty bądź czapkę, jak kto woli, na PO, tak bardzo byłem skupiony na produkcie, że po pierwsze sam się zacząłem izolować od pracy z moim zespołem, po drugie zaczęło to widać na poziomie języka i tego, co mówię, po trzecie sam działałem na niekorzyść ludzi, z którymi pracowałem, ponieważ to, co robiłem, nie sprzyjało naszej zespołowości. Na szczęście to członek zespołu mnie uratował, który nazwał sytuację, w której się znalazł, co mu to robi, i ja dzięki temu mogłem zmienić swoje zachowanie.

Michał Kościukiewicz: Tutaj to sprzężenie zwrotne również powoduje taki mój wewnętrzny śmiech, ale tutaj taki bardziej z radością, bo to pokazuje, że jeżeli mamy ludzi, którzy chcą z nami pracować,

Michał Kościukiewicz: Którzy chcą włożyć wysiłek w to, żeby ta praca szła do przodu i mają odwagę, żeby mówić o rzeczach, to mogą nas uratować. Bo ja jako Product Owner, jako też lider tego produktu, działając dalej na ślepo w tę stronę, mogłem położyć naszą pracę. Mogłem w ogóle nie pozwolić na to, żeby zbudowało się przekonanie, commitment, żeby ten produkt był nasz. A ja potrzebuję przecież zaangażowania mojego zespołu, żeby pociągnąć rzeczy dalej. No i to jest jeden z tych pierwszych powodów.

Marek Hobler: Czyli trochę to, że tak słyszę, problemem nie był sam język tego, że ty mówiłeś „my”, „wy”, albo „wy macie coś zrobić”, albo „wasz projekt”, „produkt”, tylko to był objaw, tak? To miałeś w głowie, że to nie jest twoje, tylko ich, a objawem tego był język.

Michał Kościukiewicz: Tak, w języku to było widać. Tutaj można byłoby też pociągnąć o trochę odpowiedzialności, bo w momencie, w którym mówiłem „wasza praca”, to przenosiłem też tę odpowiedzialność z siebie na nich. To też jest, wydaje mi się, takie ludzkie, że chcemy mieć jakiś moment końca pracy, ulgi. Jeżeli jesteśmy w takim złożonym środowisku, gdzie to wymaga dalszej czyjejś pracy, to chcemy też mieć możliwość przekazania tej pracy. No i pewnie, ale to nadal możemy zrobić w taki sposób, żeby nie wyłączać się z zespołu, który to robi, nie uciekać od tej odpowiedzialności, zwłaszcza jako lider. A Product Owner też jest liderem, liderem produktowym, jest też liderem dla zespołu, czy też może być liderem dla zespołu. I jeżeli później tego kawałka brakuje, bardzo łatwo możemy sobie położyć pracę. Uczulam, żeby zwracać na to uwagę. Bo to, co powiedziałeś, Marek, też jest ważne, że to był tylko objaw problemu, ponieważ to, w jaki sposób zacząłem pracować na początku tego produktu, powodowało, że sam też się wpychałem w tę izolację, czego objawem było to, co się działo w interakcjach.

Marek Hobler: Jakbyś tylko zmienił język i zaczął mówić „my”, po prostu zmuszając się do tego w głowie, to by nie dało tego zamierzonego efektu, nie?

Michał Kościukiewicz: Nie, bo to byłoby tylko na poziomie deklaratywnym, bez tego momentu, w którym ja realnie przechodzę do tego, że to nie jest tylko mój kawałek pracy, on się kończy, później jest wasz, tylko że za każdym razem to jest nasza wspólna praca, nas jako zespołu. Ja nie pozbywam się też odpowiedzialności za swój kawałek, ale mam ją bardzo dobrze zidentyfikowaną. Scrum jako framework mówi nam, co jest w odpowiedzialności PO, więc ja mam też tę ramę dla swojej pracy. Ale nie zostaję tylko w niej, tylko pamiętam o tym, że żeby skutecznie pracować w taki sposób, to ja potrzebuję mojego zespołu, potrzebuję w nim być, więc nie mogę się usuwać w bok. Wspomniałem trochę wcześniej o tym, że miałem okazję widzieć taką sytuację też jako konsultant. Zaskakująco dla mnie często dzieje się tak, że możemy sami wspierać taką konstrukcję pracy, czy jako deweloperzy, czy jako Scrum Masterzy, deweloperki, Scrum Masterki, Product Ownerzy, Product Ownerki. Jako konsultant zawsze dość łatwo było mi to zidentyfikować i zacząć z ludźmi rozmawiać. Teraz, kiedy doświadczyłem tego z drugiej strony, jeszcze łatwiej jest mi empatyzować z ludźmi, z którymi mógłbym pracować, którzy mogą w określony sposób się zachowywać, ponieważ odczułem sam, jak łatwo jest popełnić to, co identyfikuję jako błąd. Więc w tym kontekście to jest moment na celebrację porażki, ponieważ nauczyłem się z niej trochę rzeczy. Jedną z nich to, żeby nie uciekać od swojego zespołu.

Michał Kościukiewicz: Drugą to nie wpychać się w alienację pracy, nie myśleć, że muszę zrobić sam, nie mogę z niczyjej pomocy skorzystać. Trzecią to jest tak, że nie muszę wiedzieć wszystkiego, ale jeżeli nazwę to, czego nie wiem, powiem to do zespołu, to istnieje szansa, że przynajmniej zrozumieją sytuację, w której jestem, a plusem może być to, że ktoś znajdzie rozwiązanie, którego ja sam nie znalazłem. I to jest świetna sprawa, bo to ściąga ogromny odium z nas, jeżeli sami bierzemy na siebie bardzo dużą odpowiedzialność. Jednocześnie nie zwalnia nas z tej odpowiedzialności, bo jako PO to nadal ja musiałem podjąć decyzję, ja musiałem wykonać określone działania, tylko nagle było mi łatwiej. Zastanawiam się, na ile jestem komunikatywny dla naszych słuchaczy i słuchaczek, osób, które nas słuchają.

Marek Hobler: Ja mam wrażenie, że ciebie rozumiem, ale kusi mnie zapytać ciebie, czy wróciłeś z tym do swojego zespołu i powiedziałeś, dzięki, zwróciliście uwagę, mi to coś odpadło.

Michał Kościukiewicz: Tak, tak, tak. Nawet zrobiłem o tym post na LinkedInie, ale to po tym, jak powiedziałem to zespołowi. To też było ważne, żeby właśnie to, co się wydarzyło, nazwać i wrócić do ludzi, z którymi mi się to wydarzyło, bo to też jest takie działanie, które później spaja nam rzeczywistość. Jeżeli ja na poziomie deklaratywnym o czymś mówię, na przykład, że chcę, żebyśmy popełniali błędy, że nie musimy się tego bać, po czym nigdy nie przyznaję się do swoich błędów, a innych jeszcze pałuję za te błędy, no to coś tu będzie nie tak. Ludzie będą mieli takiego mindfucka na zasadzie braku spójności świata. Natomiast jeżeli mówię o czymś, po czym to realizuję, jest większa szansa, że to będzie działać. Będzie działać też ta figura Lead by Example. To jest bardzo ważne w kontekście zwinnej pracy, nie tylko Scruma.

Marek Hobler: To, Michał, wychodzi nam dzisiaj bardzo polityczny podcast. Mamy wasze błędy, nasze produkty i pałowanie, tak?

Michał Kościukiewicz: Nie wchodźmy w to. Jest ciężki czas przed wyborami. Nie róbmy sobie tego. Tak, nie róbmy tego.

Marek Hobler: Nie, nie, nie.

Drugi błąd: ignorowanie obaw zespołu

Michał Kościukiewicz: Dobra, to mogę się podzielić z wami jeszcze jednym takim dość istotnym błędem, który uważam, że popełniłem. Wiadomo, jakby z perspektywy czasu analiza wsteczna jest zawsze skuteczna, więc kiedy myślimy o przyszłości, no to zawsze możemy być od siebie mądrzejsi. Co nie zmienia faktu, że warto nad nią reflektować i na niej się uczyć. I próbować nie popełniać tych samych błędów. I co mi się przydarzyło? Moi deweloperzy mówili o tym, że nie czują się ekspertami w kontekście facylitacji. Że też tego nie znają. Nie do końca rozumieją. Sami chcą się tego uczyć. No i ja na początku byłem głuchy na tę informację, na zasadzie nie musicie być ekspertami. Usiądźcie, działajcie, zobaczymy, co będzie. I to nie było najlepsze rozwiązanie, ponieważ moi deweloperzy i deweloperki mówili mi, że mają problem. I ja zamiast pochylić się nad tym, żeby ten problem do nich rozwiązać, dokładnie ich wysłuchać, sprawdzić, co się dzieje i tak dalej, to powiedziałem im coś na zasadzie: tu jest ocean, właśnie wrzuciłem was do łódki, płyńcie.

Marek Hobler: Ale słyszę was.

Lekcja: słuchanie i wspólne rozumienie

Michał Kościukiewicz: Tak, słyszę was, że macie problem, ale płyńcie, nie? Topicie się? Nie, nie, nie. Machaj szybciej rękoma. Będzie dobrze. Ta metafora może głębokiego oceanu jest trochę nadużywana, ale tutaj akurat rękowo dobrze mi pasuje. Co powinienem zrobić z dzisiejszej perspektywy? Po pierwsze to ich wysłuchać i dowiedzieć się, co to znaczy, że oni tego nie rozumieją, nie wiedzą, z czego jest związana ta obawa. Zamiast odpowiadać im na zasadzie: hej, wiecie, deweloperzy, jak pracują w produktach, to często są w takiej sytuacji, muszą zrobić sobie takie discovery. To nie była najlepsza odpowiedź jako lidera czy Product Ownera, któremu powinno zależeć za tym, żeby zespół dobrze rozumiał produkt. Z dzisiejszej perspektywy myślę, że powinienem zorganizować dla mojego zespołu coś na zasadzie kick-offu albo wybrać materiały, które uważam, że dobrze tłumaczą tę facylitację, dać im je, a potem o tym spokojnie porozmawiać.

Michał Kościukiewicz: Najzabawniejsze jest to, że pierwsze takie zadanie, które było związane z pracą nad produktem, to było rozejrzenie się na polskim rynku, czym jest facylitacja, jak jest definiowana, na forach różnego rodzaju, grupach, Slackach, zobaczyć, czy Scrum Masterzy, Scrum Masterki często używają tego terminu, widzą go jako narzędzia i tak dalej. To był pewnego rodzaju research, który zrobił mój zespół i miał wiedzę. I ja błędnie założyłem, że to wystarczy, bo nie wystarczyło. Należało jeszcze z nimi się spotkać i porozmawiać, zapytać, jak oni teraz rozumieją facylitację, czy ten temat jest im bliższy, jak widzą swoją rolę jako deweloperów w produkcie, który wytwarzamy.

Michał Kościukiewicz: Wydaje mi się, że to jest ważne, bo często o tym zapominamy, żeby sprawdzić, co jest z naszym zespołem, jak on czuje się w danej sytuacji, jak to ogarnia. To są jakieś takie miękkie rzeczy, szkoda na to czasu podobno. Z mojej perspektywy nie, bo jeżeli ludzie lepiej rozumieją, czym się mają zająć, mają też przestrzeń na to, żeby pokazać, jak są w tej sytuacji, mamy większe szanse na ich zaangażowanie, lepsze zrozumienie. A mi, jako produktowi, powinno zależeć na tym, żeby zespół, który ma wytwarzać dla mnie produkt, dobrze rozumiał tę ideę.

Michał Kościukiewicz: Trzeba się tego wypracować.

Marek Hobler: Myślę, że i tak odjazdowo, że ci się w ogóle przyznali, bo wyobrażam sobie, że mogliby źle się z tym poczuć, nic ci nie powiedzieć, stracić motywację. I ty byś nie wiedział, co się zdzieje, a oni by się źle z tym czuli, słabo by szło pewnie, nie?

Michał Kościukiewicz: O tak, tutaj kolejny duży plus dla studentów tej edycji, zainformowanie o tym, co się dzieje, bo moje doświadczenie jako konsultanta czy Scrum Mastera jest takie, że eksperci albo osoby, które postawiliśmy w roli ekspertów, niechętnie mówią, nie wiem, z jakiegoś powodu, każdy ma coś innego tam z tyłu.

Michał Kościukiewicz: Być może warto się zatroszczyć o to, żeby ci ludzie mogli się poczuć bezpiecznie i żeby nie musieli może się mierzyć z tym, jeżeli nie mają narzędzi do tego, żeby powiedzieć, że nie wiem. Tam może być różne, bardzo różne rzeczy pod spodem. Niektóre nie jesteśmy w stanie tknąć w kontekście pracy, niektóre może jesteśmy, ale zapewnić ten moment, w którym możemy się spotkać i podyskutować w takiej bezpiecznej atmosferze, życzliwej też sobie, tego, żeby lepiej zrozumieć, co my chcemy wytwarzać, żeby też oni mieli okazję się zarazić tą wizją, tym pomysłem, który ja mam. I tak jak w drugiej iteracji udało nam się rozwiązać problem zespołowości w kontekście rozumienia facylitacji, tak przy trzeciej udało nam, albo odwrotnie, teraz już nie pamiętam, wybaczcie, ale w kolejnej iteracji, albo w poprzedzającej iteracji udało nam się rozwiązać ten problem rozumienia, bo ja w końcu wykonałem tę pracę, którą powinienem, którą wykonałem sam ze sobą, ale nie wykonałem z moim zespołem, czyli wyrzuciłem tę ideę, opowiedziałem ją im i starałem się ich tym zarazić.

Michał Kościukiewicz: Tak, żeby to nie był tylko mój pomysł, tylko żeby miał szansę stać się naszym pomysłem, naszym produktem, żeby też oni zobaczyli wartość jako twórcy, gdzie ona jest dla nich, gdzie oni mogą tam wytwarzać to. To też nie jest tak, że udało mi się idealnie, to jest praca, która będzie pewnie, gdyby ten produkt był przez nas rozwijany, to jest też niekończąca się praca.

Michał Kościukiewicz: I trzeba o to dbać prawie cały czas.

Michał Kościukiewicz: Ale mam wrażenie, że ostatecznie jesteśmy krok bliżej.

Rola Scrum Mastera w procesie

Michał Kościukiewicz: No i to też taki wewnętrzny chichot, bo kiedy jestem w innej czapce, dość łatwo było mi zapytać zawsze albo powiedzieć: hej, ja w sumie zapytać, czy my dobrze rozumiemy to, co się dzieje, co wytwarzamy, albo nawet dany cel sprintu, albo nawet dane zadanie. Nie miałem z tym problemu. Natomiast tutaj to mi umknęło. Tak bardzo byłem skupiony na pracy w produkcie, którą musiałem wykonać. Tego było dużo, że ta przestrzeń, którą mogłem wykonać jako praca z zespołem, gdzieś mi umknęła. Tutaj poza samym zespołem, też wsparła mnie Scrum Masterka, która twardo mi piłowała na głowie, Beata, dziękuję za to. Michał, oni tego nie chwytają, nie rozumieją tego w ten sposób. A jednocześnie dała mi tyle miejsca, żebym mógł sam zbudować rozwiązania, które będzie moje, z którymi będę mógł przyjść do zespołu, czyli do nas wszystkich i zobaczyć, czy to wystarczy. Więc Beata też zadbała o to, żebym z problemami nie funkcjonował sam. Jak jesteście w roli odpowiedzialności bardziej, albo w odpowiedzialności i roli Scrum Mastera, Scrum Masterki, to warto o tym pamiętać, żeby zadbać o naszych deweloperów i ich zrozumienie tego, co wytwarzają i zadbać o naszego Product Ownera i jego zrozumienie tego, co się dzieje, jakie są wątpliwości. Też zapytać go, co właściwie robimy, dlaczego, bo być może nikt tego człowieka nigdy o to nie zapytał i on nie miał okazji tego wyrzucić na zewnątrz, albo dla niego jest to tak oczywiste, jest w tym tak mocno zanurzony, że wydaje mu się, że dla wszystkich innych też takie powinno być. Jeszcze trzeci case jest taki, że przepracował to z kimś, a nie przepracował tego z zespołem. I uznał, ja tak miałem, że już wykonałem gdzieś tę pracę, to myślałem, że mój zespół też będzie wiedział o tym i nie wpadłem na to, że Michał, tutaj jednak tej pracy z nimi nie wykonałeś, więc nie dziwota, że nie wiedzą.

Trudność noszenia wielu czapek

Marek Hobler: Ja tutaj myślę o tym, że łączenie tych trzech czapek na jednej głowie jest strasznie trudne. Pamiętam wiele lat temu, jeszcze wraz z Willą, kiedy Scrum raczkował bardziej na świecie, to często przychodziły takie maile, że my mamy tutaj zespół deweloperski i może jakiegoś menadżera, który chciałby założyć na siebie czapkę i PO, i Scrum Mastera, a deweloperzy sobie niech robią. Albo odwrotnie, chcieli dać czapkę z PO jednemu z deweloperów, a drugiemu dać Scrum Mastera jeszcze. I to posiadanie wielu czapek na jednej głowie jest strasznie trudne. Twoje przykłady o tym mówią, że masz doświadczenie i z jedną czapką na głowie, i z drugą czapką na głowie, to trudno ci wejść w tamte buty.

Michał Kościukiewicz: Tak. Wydaje mi się, że mnożenie tych wielu czapek jest możliwe w momencie, w którym mamy zespół, który jest faktycznie zespołem, czyli my już pracujemy, umiemy w dany flow pracy, wykonaliśmy ileś produktów, znamy siebie dobrze, rozumiemy to, jak pracujemy, jak się komunikujemy. Wtedy widzę, że taka możliwość jest, że ludzie się wyłaniają do pewnych odpowiedzialności i są gotowi je podejmować. Zaczynamy dopiero naszą pracę, czy jako Product Owner, czy nasza organizacja zaczyna pracę z tą odpowiedzialnością. Też jeszcze sama jej do końca nie rozumie. Dopiero przycieramy szlaki. Gdzie jesteśmy na poziomie takiego sprawdzania, czy ten sposób pracy jest dla nas dobry. Często o tym zapominamy. Zapominamy o tym dodatkowym wysiłku związanym z transparencją roli całego zespołu Scrumowego i jak on pracuje. O tych odpowiedzialnościach, które są w tym zespole i jak one pracują, jak wchodzą ze sobą w interakcje i jak wchodzą też w interakcje z innymi interesariuszami, którzy są na przykład wokół zespołu Scrumowego.

Marek Hobler: Myślę, że to jest temat na kolejny odcinek. Jak nosić wiele czapek na jednej głowie, być może jeszcze łysej, to chyba nie zmieścimy już tego dzisiaj.

Podsumowanie i celebracja błędów

Michał Kościukiewicz: Słuszna uwaga. Jeżeli chcecie jeszcze ode mnie takie informacje na koniec, to ja wrócę do tego, co mówiłem, że możecie oczywiście to zeskipować, że warto popełniać błędy, bo poza tym, czego możemy się nauczyć, to może być też takie działanie bardzo mocno zespołotwórcze. Jak my jako ktoś, kto jest w jakiejś odpowiedzialności pozwalamy sobie popełniać te błędy, mówimy o nich transparentnie.

Michał Kościukiewicz: I dokładamy jeszcze ten moment, w którym możemy się nad tym zastanowić, dlaczego tak się wydarzyło, powiedzieć, w jaki sposób zbudować rozwiązanie, albo chce zbudować rozwiązanie, albo zapytać zespół, jak możemy rozwiązać ten problem wspólnie. To może nam naprawdę dać niezłego kopa w kontekście zaangażowania, sprawczości, dążenia do tej zespołowości i też rozwiązać dużo problemów, które generuje nam taka wyalienowana praca, na którą sami możemy niespodziewanie albo nieświadomie się wykazywać.

Marek Hobler: Tutaj myślę, że to jest ten element, który można świadomie zarządzić kulturą organizacyjną. My na przykład w naszej firmie, w Brass Willow, mamy taki kanał na Slacku: „Jestem Gałganem”. Gałgan to jest osoba, która popełniła błąd. Tam ludzie wpisują sobie, że ja dzisiaj zamówiłem 100 razy więcej papieru do flipchartów niż należy i toniemy w nim.

Marek Hobler: I to jest ten moment celebracji. Jesteśmy firmą zdalną, więc nie mamy tej możliwości, że ktoś upiecze ciastko i zjemy je wspólnie, ale cieszymy się razem z tych błędów i przekuwamy je w naukę i bardziej w rozrywkę, żeby tworzyć pozytywne hormony w głowie, niż pałujemy, cytując Michała.

Marek Hobler: Nie wymierzamy feedbacku wtedy.

Michał Kościukiewicz: O tak, nie, nie, nie. Nie karamy ludzi za to, że popełniają błędy.

Marek Hobler: To Michał, to ja ci bardzo dziękuję, że podzieliłeś się z nami swoimi błędami. Ja wiem, że ty już się z nich czegoś nauczyłeś. W zasadzie taka celebracja publiczna też jest, może coś zmieni w naszej głowie?

Michał Kościukiewicz: Wiesz, mogłem być tą mądrą głową, która się teraz wypowiada i w ogóle to zawsze jest rozgrywka, rozgrywka, rozgrywka.

Marek Hobler: Rozgrywka, rozgrywka. Dzięki wielkie.

Marek Hobler: Dzięki za rozmowę. Mam nadzieję, że kiedyś się usłyszymy i zobaczymy. Dzięki wam wszystkim, słuchacze, za słuchanie nas. To co? Do usłyszenia?

Michał Kościukiewicz: Do usłyszenia. Dzięki, cześć.

Podziel się wpisem:

Chcesz pójść dalej?

Zobacz również

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Czytaj więcej »
Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Czytaj więcej »
Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Czytaj więcej »
Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Czytaj więcej »
Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Czytaj więcej »
Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Czytaj więcej »

Zarezerwuj miejsce