Przejdź do treści

Kolory organizacji.

Kolory organizacji.

Ważna rozmowa Marka Wyszyńskiego z Beatą Nowakowską o kolorach organizacji i odpowiedź na pytanie, co mają wspólnego z implementacją Scruma, kulturą organizacji i człowiekiem?

Obejrzyj na YT

Zapis rozmowy

Marek Wyszyński: Witam was, drogie słuchaczki i drodzy słuchacze, w trzecim odcinku podcastu Zwinnej Kawy. Z tej strony Marek Wyszyński, a rozmawiać będę dzisiaj z Beatą Nowakowską. Cześć, Beata.

Beata Nowakowska: Cześć.

Marek Wyszyński: Zanim przejdziemy do tematyki odcinka, którym będą kolory organizacji, chciałbym cię poprosić, żebyś powiedziała może kilka słów o sobie i przybliżyła się słuchaczom.

Beata Nowakowska: Jestem trenerem, prowadzę na co dzień szkolenia ze Scruma, robię też konsulting organizacji, czyli wchodzę do organizacji i pomagam im zmienić się w stronę większej zwinności i przesunąć de facto w stronę koloru zielonego, o którym zaraz będziemy mówić. Wcześniej pracowałam jako Scrum Master, jeszcze wcześniej jako deweloper, także mam techniczny background.

Marek Wyszyński: O, proszę. To jednak rzadko chyba spotykane w dzisiejszych czasach, mam wrażenie już. A w czym dewelopowałaś?

Beata Nowakowska: W C-Sharpie, troszkę w Pythonie.

Marek Wyszyński: No ja co prawda pisałem tylko testy, ale też jakiś tam techniczny background mam. Także kto wie, może coś jeszcze z tej współpracy się urodzi. Będziemy dzisiaj gadali o kolorach organizacji, więc zanim przejdziemy w ogóle do tematyki tych kolorów i omawiania tego, czym one są, czym nie są, kiedy nam się przydają, kiedy pomagają, kiedy szkodzą, jak możemy je wykorzystywać w swoim codziennym życiu zawodowym, to chciałbym cię poprosić o to, żebyś mi powiedziała w ogóle, skąd u ciebie to zainteresowanie. Bo wspomniałaś przed chwilą, że pomagasz organizacjom stawać się bardziej zielonym. Czy to jest coś, co gdzieś tam od samego początku ci towarzyszyło, jeśli wchodziłaś na tę ścieżkę zwinności? Czy to jest coś, co pojawiło się później? Skąd u ciebie w ogóle zainteresowanie tą konkretną tematyką?

Osobiste doświadczenia z zieloną organizacją

Beata Nowakowska: Jest tak, że ja, pracując jako developer, jeszcze miałam okazję pracować w dwóch miejscach pod rząd. Jedna organizacja, to był dział w Nokia Siemens Networks, pracowała w sposób zielony. Ja wtedy oczywiście nie nazywałam tego jeszcze zielonym i nie znałam tej hierarchii pochodzącej z książki Laloux. Natomiast teraz już śmiało mogę powiedzieć, że był to kolor zielony. Były to dwa zespoły deweloperskie, które tworzyły produkt. Najgorszy produkt, jaki w życiu widziałam. Była to aplikacja do testowania stacji roboczych BTS. Napisana przez byłych górników, którzy na niej uczyli się programować. Także o tym, jak się pisze kompilatory, ci państwo nie wiedzieli nic. Także środowisko, w którym obracaliśmy się, nie było takie za specyficzne. Codziennie rano zbieraliśmy się na kawie i sobie opowiadaliśmy, jak to się zwalniamy. Bo Biedronka dla programistów. Ale nikt się nie zwalniał. Mieliśmy pełną odpowiedzialność za produkt, który robiliśmy. Mieliśmy dostęp do użytkowników tego produktu. Rozmawialiśmy sobie z nimi na bieżąco, codziennie. Natomiast, tak jak powiedziałam, nikt się stamtąd nie zwalniał. I do tej pory utrzymuję kontakt z osobami tam pracującymi, które tam ze mną pracowały. I do tej pory wspominają to miejsce jako miejsce, w którym pracowało nam się najfajniej. No i prosto z tej organizacji przeszłam do organizacji, o której teraz widzę, że jest organizacją pomarańczową. W której pracowali naprawdę dużo lepsi technicznie deweloperzy. Zresztą dlatego się tam zatrudniłam. Nad dużo ciekawszym projektem. I za dużo większe pieniądze. Gdzie dług techniczny był zatrważający. Pracowało się po godzin 12. I efekt tej pracy był bardzo znikomy. A zadowolenie z pracy można by powiedzieć, że praktycznie żadne. No i to mnie troszkę przekonało. No i wtedy myślałam, że ta różnica, którą widzę, to jest różnica Scrum nie Scrum.

Beata Nowakowska: Że w tej pierwszej organizacji ten Scrum był dobrze zrobiony, a w tej drugiej organizacji troszeczkę się pomylili w tej implementacji Scrum. No i to jest prawda, że tak było. Natomiast to, co teraz dodatkowo widzę oprócz tego, to to, że pod tym jest jeszcze kultura. Że jest kultura, która wspiera dobre wdrożenie tego Scruma i kultura, która go nie wspiera. I to była ta pierwsza różnica między tymi dwoma organizacjami. I też to jest ten powód, dla którego w niektórych organizacjach Scruma się wprowadza tak i on od razu śmiga i od razu zwiększa efektywność astronomicznie, a w niektórych organizacjach no niby wszystko mamy, no mamy te wszystkie spotkania, mamy te role, mamy te artefakty, nawet próbujemy wypuszczać regularnie, a jednak jakoś nie widać zmiany, a jednak jest nam cały czas trudno. No i to, gdzie ja upatruję różnicę i tak też podaje literatura, to to, że ten Scrum powstał w organizacjach zielonych. On tam został zaobserwowany, a próbuje się go teraz na masową skalę wdrażać w organizacjach pomarańczowych, które są teraz najczęstszymi organizacjami. I tam jest to po prostu zrobić dużo trudniej.

Beata Nowakowska: No i stąd się wzięło moje zainteresowanie, bo chciałam, aby tych organizacji fajnych było więcej.

Marek Wyszyński: Do tego sobie zaraz dojdziemy. Czy tych organizacji tak naprawdę może być więcej, czy dużo więcej? Czy to jest takie łatwe do wprowadzenia? No bo byłoby super, gdyby wszystkie nasze organizacje były przynajmniej zielone, a jakby w ogóle były turkusowe, no to już bylibyśmy w raju. No ale jest ileś czynników, które to uniemożliwiają, ale sobie za chwilę o tym porozmawiamy. No właśnie, bo to było tak, że ty zauważyłaś tu jedną rzecz, tu drugą i zaczęłaś to jakoś drążyć. Na zasadzie, kurde, to czemu tam było tak dobrze, czemu nie? No bo tak jak mówisz, teraz Scruma robimy wszędzie, bo to jest moda w jakiś sposób, tak? Już jakby abstrahując od tego, czy on jest robiony dobrze, czy źle, po prostu podążamy za pewnym trendem na rynku. No i tak jak mówisz, on się raz uda, raz się nie uda. Więc ty miałaś takie wnioski wtedy? Mówisz, kurde, tutaj ta kultura była inna i dotarłaś już do książki Lalu szybko wtedy? Czy to jeszcze nie był ten moment?

Porównanie zielonej i pomarańczowej kultury

Beata Nowakowska: Nie, nie. Wtedy myślałam, że to jest tylko Scrum. Wtedy widziałam, że… To, co też było widoczne, co już jest częścią tej kultury i też jest wymienione w Scrumie, to jest delegacja odpowiedzialności, która w paradygmacie zielonym jest bardzo zrozumiała i bardzo oczywista, natomiast w paradygmacie pomarańczowym tak nie do końca. W paradygmacie pomarańczowym ludzie są bardziej traktowani jak maszyny i wydaje nam się, że te maszyny, możemy je kalibrować, ale jeżeli oni tę kalibrację mają złą, no to tę kalibrację trzeba poprawić. Czyli w organizacji pomarańczowej jednak myślimy, że ten, kto jest wyżej, to wie więcej, myśli lepiej, może zrobić lepiej i trzeba go słuchać. A w organizacji zielonej rozumiemy, że ci ludzie na niższych jej warstwach mogą mieć dane, których my nie mamy. I ponieważ oni mają te dane, a my nie, to ich decyzja prawdopodobnie będzie lepszą decyzją niż decyzja nasza. To jest też tak, że jest mocno związane z ego. W organizacji pomarańczowej postrzegam siebie jako lepszego, jeżeli decyzja jest po mojej stronie. W związku z tym będę próbować tę decyzyjność dla siebie zagarniać. W organizacji zielonej czynnikiem nadrzędnym nie jest hierarchia, a wspólny cel.

Beata Nowakowska: W związku z tym to, żeby te decyzje były moje, już nie jest takie ważne. Więc dużo łatwiej jest je zdelegować na niższe partie i oddać ją tym ludziom, którzy są najbliżej zagadnienia, co do którego podejmujemy tę decyzję i którzy dzięki temu podejmą ją lepiej. Bo to nie zagraża już mojemu ego, bo ono jest osadzane na czymś zupełnie innym.

Marek Wyszyński: Mhm. Wspomniałaś o tym, że ludzie są postrzegani jak maszyny. I tu mi się od razu nasuwa takie skojarzenie jeszcze z czasami rewolucji przemysłowej. Bo de facto myśmy przeszli tę drogę od produkcji, kiedyś tylko ręcznej, później takiej produkcji mocno zautomatyzowanej i faktycznie do tego, gdzie było trochę pracowników umysłowych, ale jednak ogromna część siły roboczej to byli pracownicy fizyczni, manualni, którzy wykonywali pewną pracę. Później to były maszyny. I przechodziliśmy tę drogę, czyli też, to może dziwnie zabrzmi, ale też ten poziom wiedzy, poziom wykształcenia u pracowników się trochę zmieniał. I to było to, że bardziej można było zaufać tym pracownikom, bo oni faktycznie mieli więcej pomysłów, więcej dobrych wniosków i tak dalej. Po prostu musiało coś nastąpić. Coś się na świecie zadziać, pewna ewolucja czy rewolucja, żebyśmy w ogóle byli w stanie pójść w tę stronę. Czy, nie wiem, ja dobrze kombinuję, czy może już tutaj sobie radośnie interpretuję?

Ewolucja paradygmatów od czerwieni do turkusu

Beata Nowakowska: Laloux w książce „Pracować inaczej”, z której wywodzi się ten model, pisze wprost, że kolejny paradygmat pojawia się wtedy, kiedy obecny nie wystarcza. On się pojawia razem z potrzebą. Jest jakaś potrzeba, my próbujemy tę potrzebę zaspokoić. Okazuje się, że obecna struktura organizacji, czy typowa struktura organizacji i stojący nad nią paradygmat nie wystarcza, więc de facto wytwarzamy nowy. Organizacje czerwone, te pierwsze. Nie pierwsze, ale te pierwsze najbardziej znane. Z tych kolorów, które tu mamy, to mamy kolor czerwony, bursztynowy, pomarańczowy, zielony i turkusowy. Laloux opisuje tam jeszcze dwa niższe i fantazjuje na temat wyższych, których teraz jeszcze nie mamy, że one pewnie się kiedyś pojawią, natomiast te, których przykłady widzimy we współczesnym świecie, to jest ten od czerwieni do turkusu. No i tak, czerwony paradygmat, paradygmat oparty na strachu, tworzył organizację pewnej wielkości, nie za dużej, kilkadziesiąt, może do stu osób, to jest maks dla czerwonej organizacji, dalej już się nie da, bo struktura więcej nie uniesie, bo nie jesteśmy w stanie kontrolować większej ilości ludzi, a tam się opieramy na kontroli wywołanej strachem. No i teraz tak, te czerwone organizacje, one królowały w czasach zbieractwa, gdzie człowiek i te nasze stada działały bardzo reaktywnie. Myśmy zabijali zwierza, zjadali go, znajdowali jagody, zjadali je, było zagrożenie, przenosili obóz, to były akcje, które były potrzebne i nieustanne dopatrywanie się zagrożeń i kontrolowanie tego, co jest zagrożeniem. A potem zauważyliśmy, że można te roślinki wyhodować. No, ale ten paradygmat czerwony nie pozwalał nam na planowanie, więc wraz z tym, że to jest czerwony paradygmat, z tą potrzebą planowania musiał pojawić się nowy paradygmat, który na to planowanie pozwolił. Czyli, że oprócz tego, że jest strach, jest zagrożenie, to jeszcze my mamy potrzebę zaplanowania czegoś, że jest wiosna, coś trzeba wysiać i czekać, aż to jedzenie urośnie do jesieni.

Beata Nowakowska: No i tak przeszliśmy z paradygmatu czerwonego, który pozwolił nam mieć większe stada niż przeciętne. De facto paradygmat czerwony, co też widać w książce „Sapiens”, bardzo teraz popularnej,

Beata Nowakowska: paradygmat czerwony pozwolił nam stworzyć już większe stada. Takie właśnie około stu osobników. I to nam pozwoliło wybić wszystkie inne gatunki ludzi, których było całkiem sporo. Został tylko homo sapiens. To mamy dzięki paradygmatowi czerwonemu. Dzięki paradygmatowi bursztynowemu, który pozwolił nam planować i przewidzieć, że jak ja te cegiełki będę ustawiać jedną za drugą, to w końcu zrobię coś naprawdę dużego. To mamy piramidy, katedry, całe mnóstwo rzeczy i opanowaliśmy dzięki niemu cały świat. Bo nie dość, że te stada nam znowu urosły do wielotysięcznych, to jeszcze mogliśmy dzięki planowaniu mnóstwo rzeczy stworzyć po prostu. Ale czego nie było w paradygmacie bursztynowym? W paradygmacie bursztynowym nie było innowacyjności. Bo bursztyn kieruje się zasadami. Zasady są niezmienne. Królem zostaje syn króla. Bo on jest w tym miejscu. Takie mamy zasady. Mamy dziesięć przykazań. Są organizacje religijne. Mamy strukturę władzy w wojsku. Że ten słucha tego i to, na którym kto jest stanowisku, wyznacza, kim jest, co jest dla niego ważne. I mogę awansować wyżej tylko jeżeli ja przestrzegam tych zasad.

Beata Nowakowska: To nam bardzo dużo dało, bo też z takiego czysto „ja, tylko ja się liczę” w paradygmacie czerwonym, przeszliśmy do „moja grupa się liczy”. Moja kasta się liczy. Paradygmat bursztynowy jest bardzo kastowy. W pewnym momencie duża liczba jednostek jednak zaczęła dostrzegać, że istnieje przyczynowo-skutkowość. Oprócz tych zasad niezmiennych, że ja mogę coś wymyślić, że ja mogę coś zmienić, że ja mogę coś stworzyć. I tak wytworzyła się potrzeba innowacyjności, która pociągnęła za sobą pomarańczową rewolucję, która w bardzo krótkim okresie, bo około 200 lat, całkowicie zmieniła sposób funkcjonowania człowieka. Cały bunt przemysłowy nastąpił wraz z tą pomarańczową rewolucją.

Marek Wyszyński: Właśnie, to bunt przemysłowy nastąpił z pomarańczową rewolucją, czy na odwrót? Te zmiany tych paradygmatów nie dzieją się ewolucyjnie, prawda? One się raczej dzieją — przejście z jednego paradygmatu w drugi, z jednego koloru w drugi — ono się raczej odbywa na zasadzie rewolucyjnym. To nie są setki, tysiące lat ewolucji, tylko to jest tak i później ta zmiana jest chyba dość szybka. Tak mi się wydaje, że jak ja o tym czytałem, to trafiłem na mniej więcej takie stwierdzenie, że to zawsze przychodziło rewolucyjnie i że okej, rewolucja może być rozpisana na kilka, kilkanaście lat, ale że to nie są powolne zmiany. Tak jak mówisz, jest taka potrzeba, no to reagujemy. Oczywiście będziemy się wywalać o własne nogi reagując, bo musimy się nauczyć, ale jednak te zmiany następują dość szybko. Więc zastanawiam się, czy to rewolucja przemysłowa wymusiła tę zmianę, czy na odwrót? Ludziom się poprzestawiało w głowach, żeby zrobić rewolucję przemysłową. Gdzie jest ta przyczynowo-skutkowość w tym wszystkim?

Rewolucyjne zmiany między paradygmatami

Beata Nowakowska: Wiesz co? Ta pomarańczowa nastąpiła dość szybko. Mam nadzieję, że ta zielona też nastąpi szybko, bo faktycznie tym razem potrzeba jest ogromna.

Beata Nowakowska: Każdy paradygmat ma swoje wady i swoje zalety. Paradygmat czerwony ma taką wadę, że nie pozwala planować i że dużo strachu jest w takim świecie czerwonym. Potem ten bursztynowy ma taką wadę, że nie ma innowacyjności.

Beata Nowakowska: Wadą paradygmatu pomarańczowego jest to, że jest bardzo zachłanny. Że to coś, co my chcemy mnożyć, to jest dla nas absolutnie najważniejsze i ta cyferka, którą staramy się zwiększyć, jest jedynym, co się dla nas liczy. To ma takie klapki na oczach. Ja nie patrzę, co ja powoduję tym zagarnianiem. I to, co myśmy zagarnęli — to zagarnęliśmy planetę. Trochę ją podniszczyliśmy i to jednotorowe myślenie w tej chwili tworzy głęboką potrzebę tego, żeby wyjść z tej kastowości bursztynowej całkowicie — która mówi: tu jest moje, tu jest twoje — ze zachłanności pomarańczowej i popatrzeć nieco bardziej holistycznie na świat. I że to nie tylko się liczy, żebym ja był szczęśliwy. Oczywiście to się liczy. Nie tylko żebym był bezpieczny — to jest czerwone: żebym był bezpieczny; bursztynowy: żebym miał jasność co do zasad (to też jest kwestia bezpieczeństwa); pomarańczowy: żebym miał wokół siebie te rzeczy które są dla mnie ważne; a zielony: żebym też sprawił żeby temu wszystkiemu naokoło mnie było dobrze i żeby mój świat też był bezpieczny i też był zachowany. Potrzeba teraz jest bardzo duża.

Marek Wyszyński: A jak wygląda struktura?

Beata Nowakowska: Nie wiem czy się wyrobimy z tą zieloną rewolucją. Struktura się nie zmienia… Ciekawa jest struktura w czerwonych organizacjach bo tam jest tak że jest to taka nieuporządkowana struktura takiego drzewka: Jest lider i ma osoby które wierzą że on jest silniejszy i słuchają go w nadziei że on im pomoże być bezpiecznym no i oni też mają swoich no ale ten najwyżej no to musi spowodować tyle strachu żeby ci najniżej też się go bali.

Beata Nowakowska: Więc za dużej tej hierarchii się nie zrobi… Pomarańczowy — ścisła taka piramidka i ona sobie już może rosnąć mocno.

Beata Nowakowska: To było w bursztynowej… W pomarańczowej mamy macierz no i w zielonej też jest macierz tylko to co się zmienia w strukturze to styl leadershipu.

Struktura i leadership w różnych kolorach

Beata Nowakowska: W pomarańczowej lider jest ważniejszy od podwładnego lider jest mądrzejszy od podwładnego i lider wie lepiej niż podwładny… W pomarańczowym podwładni są dla lidera natomiast w zielonej lider jest po to żeby stworzyć środowisko dla swoich podwładnych żeby im się pracowało lepiej żeby oni podejmowali lepsze decyzje…

Beata Nowakowska: …żeby potrafili wnieść więcej wartości.

Marek Wyszyński: Czyli servant leadership tak?

Beata Nowakowska: Tak, dokładnie. I to bardzo ładnie widać na tym, jak się organizują biura. W typowo pomarańczowej organizacji lider będzie miał najfajniejsze biurko, najfajniejszy pokój. I im wyżej jestem w organizacji, tym mam ładniej wokół siebie, nie? Są te oznaki statusu. W zielonej organizacji będzie już tak, że lider siedzi ze swoim zespołem. Lider może troszeczkę bardziej się wyróżnia. Nawet wrocławskie zielone software house’y, jakie widziałam, no to było tak, że szef organizacji miał swój pokój i chodził w koszuli, ale niekoniecznie już z krawatem i garniturem. A programiści to t-shirty. Tam, gdzie się zbliżamy do turkusu, to już w ogóle wszyscy są tak samo ubrani. Natomiast tam, gdzie jest pomarańcz, no to wyraźnie widać po stroju, kto jest na jakim stanowisku.

Marek Wyszyński: No to mi na przykład na myśl przychodzą banki, nie? To są takie struktury, co prawda dużo się już mówi o zwinnych transformacjach w wielu bankach na świecie, czy nawet w naszym kraju, ale to jest coś, co mi się kojarzy z taką typowo właśnie pomarańczową strukturą, taką pomarańczową organizacją, gdzie jest bardzo jasna ta hierarchia, gdzie wszystko musi działać w uporządkowany sposób. Okej, tu możemy jeszcze wchodzić w aspekty prawne tego wszystkiego, które mogą po prostu wymuszać pewne rzeczy, ale no mówię, może już za daleko w tym wszystkim idę. Teraz poruszamy jednak oboje przede wszystkim w świecie software developmentu, tak, szeroko rozumianego, gdzie mam wrażenie, może być trochę łatwiej, może wprowadzać pewne modele, a może wcale nie. No bo tak jak już powiedzieliśmy sobie na początku, turkus jest tym świętym graalem, do którego chcielibyśmy dążyć, tak? Czyli to jest sytuacja, gdzie nie ma struktury, nie ma hierarchii, ale nie ma też chaosu. Tam każdy może być szefem, można powiedzieć, każdy może przewodzić, może nie szefem, każdy może być liderem, bo tam przede wszystkim liczy się merytoryka. Tam się nie liczy, kto jest większy w danej organizacji, czy kto ma większego, mówiąc bardzo brzydko, ale takich organizacji oboje widzieliśmy pewnie już sporo, tylko liczy się przede wszystkim na ile twój pomysł jest dobry merytorycznie i co on może dobrego zrobić dla organizacji i dla świata, no bo wszystkim nam chodzi o to, żeby zmieniać świat oczywiście, nie?

Marek Wyszyński: Ale chciałem cię właśnie zapytać o to, bo ja się już zetknąłem z tym nie raz, nie we wszystkich sytuacjach będziemy w stanie dojść do zielonego modelu, tak jak mówisz, my się możemy w ogóle nie wyrobić z tą zieloną rewolucją, nie wszędzie to się może sprawdzić i to się może nie sprawdzić z całego szeregu powodów, bo zieleń jest czymś, co byłoby super dla nas wszystkich, gdybyśmy tam byli, to już świat byłby piękniejszy i chciałoby się wszystkim co dzień i rano chodzić do pracy, nie? Ale to się nie może udać, a czasami nawet jak organizacja jest zielona, to będą w niej jednostki, którym to totalnie nie będzie odpowiadało, mimo tego, że ta struktura jest niby dla nich tak naprawdę. Więc z twojej perspektywy, jakie są najczęstsze może te powody, że nam to pójście do tego modelu wyżej nie wychodzi, albo że nie wszyscy się są w stanie odnaleźć w tych teoretycznie dających większy empowerment modelach? Brakuje mi teraz polskiego odpowiednika na empowerment, ale gdzie mamy tą większą odpowiedzialność, większą decyzyjność i większe pole do popisu, a jednak nie każdy się tam odnajdzie, albo nie każda firma się tam odnajdzie.

Przeszkody w przejściu na wyższy poziom

Beata Nowakowska: Przejście na poziom kolejny daje lepszą efektywność. To na pewno i o tą efektywność nam chodzi. To, co najczęściej blokuje, to blokuje zmianę, czy w ogóle sprawia, że organizacje tkwią się na jakimś poziomie, to jest paradygmat, jakim kierują się jego liderzy. Paradygmat, jakim kierują się liderzy tej organizacji. Na pewno każdy z nas słyszał tę historię o organizacjach, które były takie super fajne i z szefem to było tak, sztamy z nim trzymaliśmy i w pewnym momencie szef się zmienił i cała ta kultura się rozsypała.

Marek Wyszyński: Właśnie tu ci muszę powiedzieć, że to jest coś, co ja przerobiłem jakby na swojej skórze. Ja byłem w organizacji zielonej, która, tak jak mówisz, banalny scenariusz, wraz ze zmianą kierownictwa, managementu, po prostu zrobiła krok w stronę bycia pomarańczową. Nawet nie krok, skok. To się wydarzyło praktycznie z dnia na dzień. To spowodowało też, że masa ludzi, którzy jednak hołdowali tym zielonym wartościom i przyszli tam ze względu właśnie na tę zieleń, powiedzieli: dobra, słuchajcie, to bez nas. I tyle. I w tej chwili tych ludzi w tej firmie już nie ma. Mnie też tam już nie ma. Ale mówię, to był taki krok, gdzie była ta zmiana podyktowana, jak w przypadku większości firm, chęcią maksymalizacji profitu. Bo wiele firm chce zmieniać świat oczywiście, ale na koniec dnia one muszą po prostu zarabiać pieniądze. I reagować na zapotrzebowania ich klientów, wydaje im się, w najlepszy możliwy sposób. Także, tak jak mówisz, przychodzi nowe szefostwo i to już nie to.

Beata Nowakowska: Dokładnie. I to jest to samo, co się zadziało w tej mojej historii, gdzie mieliśmy ten produkt, który nie był fajny, ale mieliśmy fajną szefową. I to jest Kate, która teraz ze mną pracuje w Brass Willow. Która utrzymała taki zielony parasol nad tymi dwoma zespołami. I póki ten parasol tam był, to trzymał całą pomarańczowość firmy z dala od nas. W momencie, w którym zniknął, no to kultura pomarańczowa zalała firmę. I to, co było dla mnie wtedy ogromnym zaskoczeniem, to to, że okazało się, że powrót do tej zielonej kultury nie jest taki prosty. I większość zespołu, z którym tam pracowałam, trafiło jednak do organizacji pomarańczowych, które teraz są nadal w większości.

Beata Nowakowska: Mieliśmy mówić o powodach. Pierwszy powód to jest to, że jest management, który wewnętrznie w swoim serduszku jest pomarańczowy. I oni potrzebują dużo czasu, żeby ten paradygmat zmienić, nawet jeżeli chcą.

Beata Nowakowska: Zdarza się, że to się zmienia. Ja pracowałam w firmach jako konsultant z liderami, którzy dostrzegli prawdę w tym zielonym paradygmacie. Postanowili się zmienić i im się udało.

Beata Nowakowska: Więc da się, no ale trzeba chcieć. Trzeba gdzieś to sobie zrozumieć i chcieć. No druga rzecz to jest to, że mamy osoby w zespołach, które kierują się paradygmatem pomarańczowym albo jeszcze bursztynowym. Czyli one potrzebują. To są ci ludzie, o których się mówi, jak się rozmawia o Scrumie, że no nie każdy się nadaje do samoorganizacji, nie? Wiesz, bo niektórzy potrzebują, żeby im powiedzieć, co mają robić.

Marek Wyszyński: Ja to przerobiłem, wiesz? Ja to przerobiłem. Pracowałem w firmie, która była mega zwinna. I słynęła z tej swojej zwinności. I trafiło się dosłownie chyba dwóch kumpli, którzy przyszli do nas z firm azjatyckich. Które są pomarańczowe. Ja nawet nie wiem, czy nie bursztynowe. Miejscami, gdzie po prostu hierarchia jest wszystkim, tak? Jakby to jest, w ogóle nie ma dyskusji. Tam hierarchia jest absolutnie rzeczą świętą, ważniejszą niż cokolwiek innego. I dla nich odnalezienie się w zielonej organizacji było, no chyba finalnie można powiedzieć, niemożliwe. Oni się czuli potwornie wymęczeni tą sytuacją. Taką dużą odpowiedzialnością, która została na nich jakby zrzucona. Jednak zieleń, oprócz tego, że daje wolność, wymaga ekstremalnej odpowiedzialności, tak? I im się to nie do końca podobało. Świetni ludzie technicznie, naprawdę genialni. Ale oni się nie do końca byli w stanie odnaleźć w takim, no z ich perspektywy totalnie chaotycznym modelu, tak? No bo dla nich to było po prostu Scrum. I ta wolność, i ta swoboda, i ten ownership. To jednak był po prostu finalnie chaos, nie?

Beata Nowakowska: No i to faktycznie jest czymś, co mocno hamuje. Jeżeli ktoś się wychował w paradygmacie pomarańczowym, albo nie daj Boże bursztynowym, to zmiana tego paradygmatu jest, no bardzo głęboka. To jest bardzo głęboką pracą. Każdy paradygmat wyższy pojawia się wtedy, kiedy ta potrzeba z niższego paradygmatu jest zaspokojona. Osoba, która żyje w nieustającym strachu, nie może planować. Bo dla niej bieżące zagrożenie jest absolutnie pierwszym priorytetem.

Beata Nowakowska: Mamy takie osoby wokół siebie, które… To są te osoby, które się martwią, które obierają sobie ten punkt, o który się martwią. I one nie potrafią myśleć o niczym innym. To są te osoby z paradygmatem czerwonym. Tam, gdzie strach jest, strach, bieżące zagrożenie jest wszystkim. I teraz popatrz na tych ludzi, dla których hierarchia jest wszystkim. Ta hierarchia, ona im zapewnia to poczucie bezpieczeństwa. Oni już mają to bezpieczeństwo pod warunkiem, że ta hierarchia jest, że ona ich chroni. To, że ja wiem, w której jestem, że tak to ujmę, w szufladce. I teraz, jak się im tę hierarchię zabierze, to oni tak jakby z tego bursztynowego do tego czerwonego. To strasznie nieprzyjemne. Jak komuś zabierzesz wszystko, to jak żyć?

Marek Wyszyński: Muszę cię zapytać, bo może tu znowu idę z jakimś daleko idącym wnioskiem, ale przy tych paradygmatach niższych, nazwijmy je, kluczową rolę odgrywa to bezpieczeństwo, tak jak mówisz. To jest coś, co jest absolutnie niezbędne. Natomiast tych wyższych, takich jak zieleń i turkus, jednak trochę mówimy bardziej o tej samorealizacji. Ja tutaj nigdy nie słyszałem, żeby to słowo bezpieczeństwo się jakoś mocno pojawiało. Czy to jest takie, nie wiem, czy ja to sobie w tym momencie trochę mapuję może na piramidę potrzeb, gdzie faktycznie jedną z takich najbardziej podstawowych potrzeb naszych jest bezpieczeństwo. Jeśli to mamy gdzieś wewnętrznie, czujemy to i nie potrzebujemy tego bezpieczeństwa mieć jeszcze na przykład w miejscu pracy, to my możemy być ten poziom wyżej w tej piramidzie, czy poziom wyżej w tych kolorach. I tak naprawdę to się jakby, te nasze pierwotne ludzkie potrzeby jednak można zamapować nawet na turkusową organizację finalnie? Czy…

Beata Nowakowska: Dokładnie, dokładnie. Tak to postrzegam. To bezpieczeństwo jest w zielonym najbardziej, znaczy, przepraszam, w czerwonym. To bezpieczeństwo, tam gdzie go zupełnie nie ma, to tam jest czerwono. Tam wywołanie strachu jest nie takie trudne. Potem w bursztynie jest też to bezpieczeństwo, ono wynika z zasad i ono wynika z hierarchii. Jak ona jest, to my już jesteśmy bezpieczni i sobie planujemy spokojnie. Jak ja będę te zasady przestrzegał i będę gdzieś w tej hierarchii, gdzieś poczuję swoją przynależność na którymś poziomie tej hierarchii, to już jestem bezpieczny. Czyli jest już lepiej, bo my to bezpieczeństwo takie bieżące już mamy. Tylko że ono jest pod warunkiem. Potem tam, gdzie jest pomarańczowo, to to bezpieczeństwo już w miarę jest.

Beata Nowakowska: I to, co się wyłania i tak jakby kwitnie, to jest ego. Ja chcę mieć najwięcej. Ja już jestem bezpieczny i teraz chcę mieć najwięcej. Chcę mieć jak najwięcej pieniędzy, jak najwyższe stanowisko. Chcę mieć największy udział w rynku. To tam już to bezpieczeństwo jest zaspokojone. Teraz jest potrzeba tak jakby zagarniania. I w pewnym momencie, jak ja już zauważę jako człowiek, czyli jeżeli de facto najczęściej, jeżeli moi rodzice już to zauważyli i mogą mi to przekazać, że nie ma takiej ilości pieniędzy, która da mi szczęście, że nie ma takiego jednego czynnika, który jak zmaksymalizuję, to już wszystko będzie w porządku. Że to jednak chodzi o to, żeby cały system działał dobrze i wtedy jest lepiej. To mogę wyjść z tego paradygmatu pomarańczowego, przejść na paradygmat zielony, w którym ja już wiem, że ja potrzebuję to bezpieczeństwo mieć. Ja potrzebuję mieć jakąś część tych zasobów. Ja potrzebuję mieć te zasady bursztynowe też. Organizacje zielone i turkusowe mają zasady. Tylko że one oprócz tego jeszcze mają coś więcej. Mają ten cel. I ten cel jest zbudowany holistycznie. On nie jest o maksymalizacji jednej rzeczy. To wtedy cel jest najważniejszy. I taka osoba, która nie ma tych podstawowych swoich potrzeb zaspokojonych, ona nie będzie myśleć o tym celu. Bo ona walczy o życie.

Marek Wyszyński: Ale wspomniałaś też przed chwilą, że jeśli jesteśmy wychowani w taki, a nie inny sposób, czyli my ten swój kolor, wchodząc na rynek pracy, to my go jednak ze sobą przynosimy, bo go wyssaliśmy z mlekiem matki, można powiedzieć w pewien sposób. Czy środowisko, w jakim dorastaliśmy,

Marek Wyszyński: Mocno zdeterminowało to, jacy jesteśmy, czy jacy będziemy na rynku pracy. No truizm, ale faktycznie tak jest. I tak jak znowu można to zamapować na te kolory. I teraz powiedz mi… No właśnie, bo wspominam, są firmy zielone, firmy pomarańczowe. No mam nadzieję, że nie ma czerwonych. Jak mówiliśmy, czerwone to raczej mafia, tak? Gangi i tego typu rzeczy. Natomiast czy z twojej perspektywy są firmy, którym się wydaje, że są poziom wyżej, niż są faktycznie? Bo lubią sobie wmawiać, że dają tą dużą swobodę?

Beata Nowakowska: No pewnie, że tak.

Marek Wyszyński: No właśnie. I co wtedy robić? Co ty robisz jako konsultant? Jak wtedy wygląda sytuacja?

Beata Nowakowska: No to już ci opowiadam. Ale jeszcze bym chciała zaczepić o to, czy my to tak wyssaliśmy z mlekiem matki, bo jednak nie do końca. Bo tak, jeżeli my wyssaliśmy coś z mlekiem matki i to jest dla nas okej, to to tak zostanie. Natomiast ja jestem przykładem osoby, która zmieniła swój paradygmat. Mi, jak Kate pierwszy raz powiedziała, że my będziemy miały firmę i ta firma będzie miała otwarte finanse i każdy będzie miał dostęp do konta firmowego, to ja jej tak palcem na czoło pokazałam. No gdzie co? No proszę cię. I to było słuchaj z 11 lat temu. I 5 lat później myśmy tą firmę założyły, bo ja po 5 latach już dla mnie było całkowicie jasne i normalne. No ale teraz jak mam być szczera to też są dla mnie lata terapii czytania książek o samorozwoju.

Marek Wyszyński: Mhm.

Beata Nowakowska: No i się udaje. Natomiast wymaga pracy.

Marek Wyszyński: Trzeba faktycznie chcieć znaczy nie chcieć trzeba czuć tą potrzebę?

Beata Nowakowska: Tak dokładnie trzeba czuć tą potrzebę ja gdzieś tą potrzebę która chyba się szczerze powiedziawszy gdzieś u mnie z miłością do zwierząt pomieszała i z tym że środowisko się dla mnie zrobiło przez tą miłość do zwierząt ważne żeby ono też miało jakieś swoje miejsce do życia no i gdzieś się przełożyło na to że ja tą potrzebę miałam ja chciałam zmienić no i mi się udało tylko roboty jest trochę bo trochę się trzeba jeszcze raz wychować samemu

Marek Wyszyński: Druga rzecz bo czy są firmy którym się wydaje i jak sobie wtedy radzić albo jak reaguje w takich sytuacjach

Beata Nowakowska: Pracowałam z jednym software housem który był bardzo blisko zielonego ale jeszcze nie do końca a na pewno nie wchodził na turkus no i co tam zrobiłam szefa tej organizacji właściciela zabrałam na wycieczkę do firmy która jest turkusowa do Bouldera no on sobie pochodził porozmawiał deweloperami porozmawiał właścicielem tamtej organizacji wyszedł o ja zapala lampkę mamy trochę pracy buduje potrzebę żeby faktycznie co my mamy tutaj żaden sposób umniejszam bo ta firma jak mówiliśmy wcześniej mało firm zielonych już udało

Marek Wyszyński: Mhm

Beata Nowakowska: Ale zobaczyli można więcej można lepiej

Marek Wyszyński: Mhm

Beata Nowakowska: Dla mnie też urodził artykuł Morning Star która opisana książce LLW ale pierwsze moje było artykule Let’s fire all managers natomiast ogromnej firmy pracowników produkującej ketchup działa bez hierarchii

Marek Wyszyński: Ta keczupów prawie cały stanek właśnie super producent produkuje wydaje wręcz niemożliwym aplikowanie pewnego koloru jednak produkcyjne zawsze kojarzą hierarchią od Forda przed Fordem produkcja masowa kojarzę zawsze hierarchia musi produkcyjnej ktoś zarządzać ktoś wykonać fizyczną robot oczywiście upraszczam nikomu umniejszać moment mówię obraz przez lata dopóki trafiłem artykuł producentach ketchupu

Beata Nowakowska: Tak. W książce Lalu są też opisane firmy, które robią części zamienne, które też są turkusowe i to działa. Wydaje się, że jest tak, że te wyższe paradygmaty działają dla tych sektorów, w których te niższe też działają. Natomiast w momencie, w którym pojawia się jakieś zagrożenie, one potrafią przeswitchować się na szybko na niższy paradygmat, ale tylko na czas, w którym to jest potrzebne, bo hierarchia jest szybsza, nie? Czasami, jak jesteśmy w stanie faktycznego zagrożenia czy czegoś, co trzeba bardzo szybko, to naturalnie się przełączymy na to, że okej, to teraz jedna osoba podejmująca decyzję podejmuje ją szybko, niż jeżeli my mamy ją przedyskutować. Natomiast jeżeli my w swoim serduszku mamy już ten paradygmat zielony czy turkusowy, to jak tylko zagrożenie mija, to do niego wracamy. I to też na przykład widać u nas w Brass Willow, jak jesteśmy na spotkaniu z klientem, gdzie my między sobą nie możemy czegoś przedyskutować, to nawet jak się nie zgadzamy, to się jednak wyglądamy, jakbyśmy się zgadzali, nie? Bo to może nie jest środowisko, w którym należy te niezgody dogrywać, nie? I sobie tam mrugniemy oczkiem i okej, teraz lecimy po twojemu, bo dyskutować nie można, nie? Fajny myk robiliśmy, nie wiem, czy się powinnam do tego przyznawać, natomiast jak pracowaliśmy z firmami, dla których ta hierarchia była naprawdę ważna, to robiliśmy tak, że na przykład ja i drugi właściciel firmy, bo wtedy byliśmy w trójkę właścicielami, teraz jest tylko Kate i mi to pasuje, ale wtedy było tak, że byliśmy tak jakby równorzędni i szliśmy do firmy i raz jedna osoba była podwładnym, a druga szefem, takim weryfikującym, żeby tamten klient się czuł bezpiecznie, że tamten szef gdzieś jest, a czasem odwrotnie.

Marek Wyszyński: Okej.

Beata Nowakowska: Bo tam była ta potrzeba, a myśmy zawsze weryfikowali, tylko nie weryfikowaliśmy w imię hierarchii, tylko w imię potrzeby spojrzenia drugimi oczami, bo to jest też to coś, co dostrzegają organizacje zielone, już trochę pomarańczowe, zielone bardzo, już tak pełną gębą, Artur Kusowo to już w ogóle, że co dwie głowy, to nie jedna, a co pięć, to jeszcze lepiej, jeszcze fajniej rzecz wymyślą.

Marek Wyszyński: A chciałem cię teraz zapytać właśnie o budowanie takiej organizacji, bo tak jak mówisz, zmiana nie jest łatwa, a może inaczej, ona jest niemożliwa, jeśli to management danej organizacji nie dojrzeje do pewnych decyzji, to transformacja na turkus nie zadzieje się oddolnie, tak po prostu, to w ten sposób nie działa. Ale załóżmy, że żyjemy w raju i są same organizacje zielone i turkusowe, to jest może takie już trochę podchwytliwe pytanie, ale jak weryfikować, czy ludzie, których chcemy zwerbować do jakiejś swojej organizacji, czy oni faktycznie tutaj pasują? Czy to się da? Bo nie ma za bardzo prostego modelu, który możemy ocenić, taką organizację, to się dzieje raczej na poziomie obserwacji po prostu pewnych relacji w firmie i tego, jak są podejmowane decyzje. A jeśli szukamy ludzi do swojej organizacji, jak tutaj się nie przejechać i zobaczyć, czy mamy ludzi, którzy faktycznie będą pasowali? Czy to się da w jakiś łatwy sposób zrobić, czy to jednak musi się wszystko dziać empirycznie?

Weryfikacja dopasowania pracowników do zieleni

Beata Nowakowska: To zawsze się możemy pomylić, ale na rozmowach kwalifikacyjnych trzeba zobaczyć, co po prostu dla tego człowieka jest ważne, co jest taką jego korową potrzebą, po co on pracuje. Żeby zobaczyć, czy on do organizacji zielonych pasuje, to trzeba zapytać, co jest dla niego fascynujące, zobaczyć, co sprawia, że on wstaje rano z łóżka, czy wstaje rano z łóżka, bo ma w pracy do zrobienia coś fajnego, czy dla niego to jest fascynujące, czy ten cel jest dla niego istotny, bo on te podstawowe potrzeby ma zaspokojone, czy też on wstaje rano z łóżka, bo się boi, że nie zarobi na chleb, albo bo pracować trzeba. To jest ten bursztynowy, bo takie są zasady, że ja wstaję i idę do pracy. Czy ja wstaję i idę do pracy, żeby mieć wyżej na słupku i tu mamy pomarańcz, a jak wstaję i idę do pracy, bo ja cały drżę, że nie dożyję do pierwszego, to mamy czerwień.

Beata Nowakowska: To się da wyczuć w rozmowie przez popatrzenie, o czym człowiek mówi więcej, a o czym mniej. Czy patrzy na zagrożenia, czy jest skierowane raczej na to, co może zyskać, czy patrzy holistycznie, czy jest w stanie współpracować, czy jest w stanie przyznać się do błędu. Dla człowieka w organizacji pomarańczowej przyznanie się do błędu jest trudniejsze. Bo tam to, gdzie ja jestem w hierarchii, to czy ja jestem innowacyjny, to gdzie jest moje ego, jest istotne. W organizacji zielonej my wszyscy wiemy, że popełniamy błędy i przyznanie się do błędu jest całkowicie normalne, naturalne i żyjemy z tym codziennie i nic nam za to nie grozi. Więc jeżeli ja zapytam człowieka na rozmowie kwalifikacyjnej, jakie on popełniał błędy i widzę, że jego odpowiedź to jest taki: „Jestem wspaniały, że tylko takie błędy popełniłem” i nie czujemy w tym prawdy, no to to mocno wskazuje na pomarańczowość. Pomarańczowe jest właśnie takie odpowiadanie na pytanie: „Jakie błędy popełniłam?” — tacy ludzie odpowiadają tak, żeby podkreślić swoją wartość.

Beata Nowakowska: Człowiek kierujący się zielonym paradygmatem poda faktyczny błąd, bo dla niego to jest fascynujące, że on popełnił błąd i on się tego nauczył i teraz to wie. I to jest autentyczna historia. Bo on może się do tego przyznać. Nie robi mu to nic złego.

Marek Wyszyński: Czyli trzeba jednak mieć taki bullshit radar mocno wyczulony, bo jednak — może źle zabrzmi — ale rozmowy kwalifikacyjne to jest jednak sprzedaż. To zawsze jest sprzedaż dwustronna i jednak wiadomo jak działa sprzedaż — ma jeden cel: ma sprzedać. Więc tutaj czasami pojawia się pewne podkolorowanie czy coś takiego. Ale powiem ci, że faktycznie zauważam — też tak u mnie było — że zastanawiałem się nad tym: czy po prostu miałem więcej takich historii? Czy może jakaś moja większa dojrzałość? Chyba nadal będę się nad tym zastanawiał. Że faktycznie teraz jak szukam gdzieś pracy albo chodzę na rozmowy — czy szukałem i byłem pytany o błędy — ja miałem co powiedzieć! Ja już faktycznie mówię: słuchajcie! Tu miałem coś co mnie kosztowało niemalże życie i zdrowie! Bo po prostu kardynalny błąd popełniłem próbując rozwiązać konflikt który… który nie powinien być moim udziałem! A ja jako Chrystus wszedłem: „Ja was zbawię!” I prawie mnie wykończyło bo też zrobiłem bardzo źle… Ale mówię też… Z czasem po prostu mam wrażenie trzeba swoje odsiedzieć…

Marek Wyszyński: …żeby dojść do tego… Bo już zmierzam: Czy my możemy wejść na rynek pracy gotowi na zieleń lub turkus? Bo nasz system edukacji… To co robimy przed rozpoczęciem pracy jednak nas za mocno nie przygotowuje… O wychowaniu już mówiliśmy – tym podstawowym domowym – ale tylko część wychowania przygotowuje nas do wejścia…

Wpływ systemu edukacji na paradygmaty

Beata Nowakowska: System edukacji nadąża za rodzącą rewolucją! We Wrocławiu coraz więcej szkół demokratycznych; moja córka chodziła (dzieci Kate są) Montessori opartej zupełnie innych zasadach bez ocen – oceny są pomarańczowe cyferki optymalizowane hierarchicznie nauczyciel-uczeń wyraźnie zaznaczone… Montessori rozwija talenty niekoniecznie wyrównując dzieci jednego poziomu uczy współpracy która płynie właśnie Zieleni… Typowy system faktycznie pomarańczowy paradigmat natomiast nawet porównując dzisiejszą szkołę versus ta którą pamiętam dużo mniej Pomarańczy prawie żadnego Bursztynu całkowicie brak Czerwieni – za moich czasów linijka łapach dziś prawnie zabronione

Marek Wyszyński: Ale tak jak mówisz, my raz, że byliśmy uczeni tego pomarańczowego systemu, tej hierarchii wynikającej wtedy z ocen przede wszystkim. Bo to jest to, co, mówiąc brzydko, segregowało trochę ludzi w szkole, uczniów. Mówię, to paskudnie brzmi, ale to de facto do tego się czasami potrafiło sprowadzić. Czy na lekcjach WF-u dokładnie to samo. A z drugiej strony szkoła też nas uczyła się czuć dobrze w pewnych sytuacjach. Czuć się dobrze z tym, że ty masz piątkę, a ktoś inny nie ma. Albo czuć się dobrze z tym, że ty grasz w piłkę lepiej niż ktoś inny. I to mówię, to były takie… Jak sobie teraz o tym pomyślę… Szczerze, szkołę kończyłem 20 lat temu, więc ona już trochę mi się gdzieś tam zaciera w pamięci. Ale mimo wszystko to jednak te wspomnienia nie są jakieś takie super. Właśnie wynikające z tego, znowu z tego modelu, do którego byliśmy przyzwyczajeni. Mówię, teraz jestem tu, gdzie jestem, ale to jest jednak 21 lat dla mnie, żeby przejść od czegoś takiego, gdzie byłem jednak bardzo mocno osadzony w pomarańczu, do, wydaje mi się, bycia zielonym. Czy jestem, czy nie, to pewnie dobrze by było, żeby ktoś inny powiedział, ale mówię, wydaje mi się, że teraz tam jestem, ale jednak 21 lat. To jest więcej niż połowa mojego życia. Także jednak trochę czasu to zajmuje. I tak jak właśnie, to jest to moje pytanie. Czy my mamy czas? Czy my się wyrobimy z tym wszystkim?

Beata Nowakowska: No to jest pytanie, na które ja nie znam odpowiedzi, a jedyne, co mogę zrobić i co wszyscy możemy zrobić, to dążyć do tego jak najbardziej. I myślę, że IT jest dziedziną przodującą w tej kwestii. W IT jest dużo więcej zielonych organizacji. Powiedziałabym, że tak z połowa organizacji dostarczających software jest zielona, a nawet te, które są pomarańczowe, to ten pomarańcz nie jest taki, jak w przeciętnej fabryce. Jak się słyszy o takim typowym wyzysku pracowników, który jest jednak z bursztynu, to on na pewno nie jest w IT. Nawet ja ci powiem, ja byłam w jednej organizacji, która miała ryż czerwony. I to była organizacja, która dostarczała oprogramowanie. Ale ten ryż czerwony był w marketingu. Bo w IT by się nie dało, bo ludzie by momentalnie sobie poszli. To w ogóle była bardzo ciekawa sytuacja, bo w IT było wyraźnie zielono. To był zielony lider, z zielonymi zasadami, za którego ludzie by skoczyli w ogień. I czerwony lider całej organizacji, działy marketingu, które współpracowały z tą liderką, które kierowały się zupełnie innymi zasadami. To, co się ciekawego stało na koniec, to to, że ten zielony lider w pewnym momencie zabrał swoich ludzi i po prostu wyszedł. I stworzył nową organizację, która już jest od samej góry zielona.

Marek Wyszyński: Ale zastanawiam się, czy to nie jest trochę tak, że te rewolucje kolorystyczne, może to dziwnie brzmi, czy one się nie pojawią tam, gdzie jest po prostu największe ssanie na ludzi w danym momencie. Bo teraz, mówisz, w IT jest zielono, bo w IT jest ogromny popyt na pracowników, a brak tej podaży trochę. I to jest tak, że ludzie mogą… Mamy rynek pracownika, znowu upraszczam to, ale albo będziemy pracować tak, jak my chcemy pracować, albo ja idę gdzie indziej, bo ja mam 10 ofert, które tu na mnie czekają. Więc słuchajcie, ja chcę u was, bo mi się tu podoba, bo robimy fajny produkt, ale pracujmy po mojemu. Czy to nie jest tak, że następna rewolucja dokona się po prostu w branży? IT jeszcze pewnie będzie taką branżą przez lata, nie? Ale mówię, że te rewolucje się będą dokonywały tam, gdzie po prostu będzie największa potrzeba. Kiedyś była największa potrzeba, mówisz, rolnictwo. Później produkcja. Okej, tam jeszcze było ileś rzeczy po drodze, nie? Ale później to była produkcja. W tej chwili to są technologie informacyjne, nie? Czy to nie jest tak, że za ileś lat to będzie znowu coś tam? I znowu… Nie wiem, jakby popatrzeć na przykład na firmy… Muska, tak? Który gdzieś tam… On chce wysłać ludzi w kosmos. Czy to nie jest coś, gdzie ludzkość będzie musiała być za 100 lat? I czy nie tam się będzie dokonywała ta rewolucja, bo tam się będzie musiała dokonać?

Beata Nowakowska: Ale zobacz też, że jest jeszcze oprócz tego, co ty powiedziałeś, że jest to ssanie, to też jest to, że w IT się zarabia. Zarabia się też dlatego, że jest ssanie, więc może to jest cały czas ten sam powód, ale ludzie, którzy zyskali już te pieniądze, są… Bezpieczeństwo zapewnione. …ludźmi, którzy mają największą szansę zauważyć… Bezpieczeństwo zapewnione to po pierwsze, ale druga rzecz, to są ludzie, którzy mają największą szansę zauważyć, że zwiększenie ilości pieniędzy nie zwiększa poziomu ich szczęścia. Autentycznie zauważyć na swojej skórze, że tam te dodatkowe parę tysięcy nie sprawia, że mi się żyje lepiej, więc może to chodzi o coś innego. Może to chodzi… Niestety albo niestety, tak jest. …o tę firmę, w której miałam takiego fajnego szefa. No. Że ten szef był fajny, że on mi ufał i to było dla mnie przyjemne. I ja mogłam podejmować decyzje za siebie, bo on mi ufał i to było dla mnie przyjemne. I jak popełniłam błąd, to nic mi się nie działo, więc mogłam sobie eksperymentować.

Marek Wyszyński: No tak. Powoli będziemy już zamykali nasz odcinek, bo gadamy o ponad godzinę. Także chciałbym cię zapytać teraz może o to, czy mogłabyś polecić jakieś materiały, do których można by się odnieść, gdybyśmy chcieli poczytać więcej, podrzucić to naszym przełożonym i, wiesz, popchnąć jednak nasze organizacje w kierunku takiej rewolucji.

Rekomendowane materiały i książki

Beata Nowakowska: No na pewno książką, od której warto zacząć, to jest książka źródłowa, czyli “Pracować inaczej” Frederica Laloux. Aż muszę ci przyznać, że jest nudna. Dla mnie ona była nudna i ciężko było przez nią przebrnąć. Dla mnie najciekawsze były te rozdziały właśnie o tych wszystkich kolorach, a potem jak on już podawał tylko te turkusowe, to mniej mnie to interesowało. Ale to, żeby właśnie pójść w stronę zieleni, nie od razu turkusu, bo turkus moim zdaniem jest dla nas trochę za trudny. Nie da się przeskakiwać tych etapów. Najpierw zielony. Do zielonego książka polskiego autora Miłosza Brzezińskiego, “Głaskologia”. Jest super. Gość zbiera mnóstwo badań naukowych i wręcz dowodzi, że ta zasada zielonego leadershipu, servant leadershipu działa lepiej. Daje więcej, przynosi większą efektywność. Tylko niektórzy nie lubią Brzezińskiego. Niektórych ta narracja denerwuje. On jest też troszeczkę chaotyczny. I wtedy polecam książkę “Extreme Leadership” albo po polsku “Ekstremalne przywództwo”, która opowiada o leadershipie w amerykańskich jednostkach wojskowych, gdzie okazuje się, stosuje się zielone zasady.

Marek Wyszyński: Dobra, to patrzę tutaj na nią na półce właśnie.

Beata Nowakowska: I to na pewno są takie dwie bliźniacze. Przeczytałeś?

Marek Wyszyński: Właśnie jeszcze nie. Muszę.

Beata Nowakowska: Bo też dla mnie, ja jestem cała za Brzezińskim. Mi się Brzezińskiego łatwiej czyta. Mhm. Niż tamtego pana. Natomiast to są bliźniacze pozycje, nie? To albo jedna, albo druga. I one mówią o podobnych rzeczach. Znaczy, jak ktoś chce więcej, to wiadomo, można obie.

Beata Nowakowska: Potem to, co kieruje człowiekiem, to na pewno nam dadzą książki Pinka. Podstawowa książka Drive. Króciutka, malutka. Czyta się jak bajkę. No pięknie. Też przytacza mnóstwo badań naukowych i pokazuje, co tak naprawdę motywuje ludzi. Natomiast nie mówi tak o kwestiach bezpieczeństwa.

Marek Wyszyński: No nieraz mi wpadała do głowy w trakcie tej naszej rozmowy, kiedy mówiliśmy o tej autonomii, o tym celu, no to cały czas miałem z tyłu głowy Pink, Pink, Pink. Więc chciałem się o to zapytać, ale no do tego i tak doszliśmy.

Beata Nowakowska: Dokładnie. Tylko że no właśnie, Pink nie mówi o bezpieczeństwie. A my w Polsce nie mamy tego bezpieczeństwa na jakąś super poziomę, więc my tę lekcję jeszcze też mamy do odrobienia. I tutaj bardziej bym się zwróciła, jeżeli jesteśmy z pozycji literatury, do Simona Sinek, czy Sinka, nie wiem jak to powiedzieć. I jego nauczania leadershipu. Oczywiście jest książka „Zacznij od dlaczego”, najważniejsza jego.

Beata Nowakowska: Natomiast Simon dużo umieszcza na YouTubie. I ja bardzo lubię z tego korzystać, dlatego że to jest dla mnie łatwo dostępne, bo mogę w samochodzie puścić, jak jadę, ja akurat lubię słuchać, jak jeżdżę. I dużo sobie zyskać w tych kwestiach.

Marek Wyszyński: No tu jeszcze bardzo fajna jest „Liderzy jedzą na końcu”, tak? Jakby kontynuacja, można powiedzieć, „Start with Why”, taka pośrednia.

Beata Nowakowska: Dokładnie. No i to będą te pozycje. Nie przechodzi mi w tej chwili. Na temat tego, jak człowiek podejmuje decyzje, to jest jeszcze coś, co warto, o czym warto wspomnieć, jeżeli mówimy o zmianie organizacyjnej. Jest książka braci Chip, która nazywa się Switch. Takie krótkie słowo. Która mówi, czego ludzie potrzebują do zmiany. I ona jest bardzo fajna. No i oczywiście dla mnie pierwszą damą zmiany jest Linda Rising i „Fearless Change”. Nie przetłumaczona chyba na polski.

Marek Wyszyński: Okej, tej nie znałem, także muszę sprawdzić. Beata, ogromne dzięki za rozmowę, za ten czas poświęcony mi, za przybliżenie tych kolorów organizacji. I mnie i słuchaczom. Także Tobie, sobie i wszystkim słuchającym życzę, żeby tych organizacji, no dajmy na początek zielonych, było wokół nas i dla nas jak najwięcej. Dzięki.

Beata Nowakowska: Dziękuję również.

Marek Wyszyński: Do usłyszenia. Cześć.

Podziel się wpisem:

Chcesz pójść dalej?

  • OrgScapes CoreKopiowanie od influencerów nie działa też w świecie biznesu
  • Diagnostyka organizacjiWiecie, gdzie jest organizacja i od czego zacząć zmianę
  • Dla organizacjiKolejna zmiana, a w firmie nic się nie zmieniło. Szukasz wsparcia dla całej organizacji, nie tylko dla siebie.

Zobacz również

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Czytaj więcej »
Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Czytaj więcej »
Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Czytaj więcej »
Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Czytaj więcej »
Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Czytaj więcej »
Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Czytaj więcej »

Zarezerwuj miejsce