Manager vs Lider - #21 Podcast Zwinnej Kawy

Dwie Kasie rozmawiają o różnicy między liderem a manager. Czy każdy Manager jest Liderem?
Obejrzyj na YT
Zapis rozmowy
Kasia Wojdyła: Cześć, cześć, z tej strony Kasia i Kasia, de facto witamy was w kolejnym odcinku podcastu Zwinnej Kawy. Dzisiaj chciałybyśmy troszkę porozmawiać o tym, czy tak naprawdę dobry lider to to samo co dobry menadżer.
Kate Hobler: Nie będę spojlerować.
Kasia Wojdyła: Mam przyjemność rozmawiać z ekspertką w tym temacie i z chęcią bym usłyszała, jak to tak naprawdę jest. Czy to jest tak naprawdę to samo, czy to są zupełnie dwie różne role, postacie? Jak myślisz, Kate?
Różnica między liderem a menadżerem
Kate Hobler: Lider i menadżer może być tym samym, ale nie musi. W niektórych organizacjach między dobrym liderem i dobrym menadżerem może być to samo, ale nie musi. Można zdecydowanie postawić znak równości, ale nie w każdej, dlatego że lider od menadżera różni się, oprócz pochodzenia, oczywiście, co rozwinę za chwilę, różni się tym, że menadżer ma stanowisko, a lider nie zawsze.
Kate Hobler: Lider to jest ktoś, kto przewodzi, menadżer to jest ktoś, kto zarządza, i tu jest duża różnica, dlatego że menadżer to jest kto? To jest ktoś, kto został stworzony po to, aby brać odpowiedzialność, ale nie brać odpowiedzialność na zasadzie: ja się czuję odpowiedzialna, tylko brać odpowiedzialność na zasadzie: jeśli to nie wyjdzie, to ty będziesz pociągnięty do odpowiedzialności.
Kasia Wojdyła: Właśnie to, co do mnie przyszło ostatnio, to było takie zastanowienie nad tym, czy ta rola menadżerska właśnie nie powstała po to, żeby to zrobić. Czy można taką odpowiedzialność na kogoś móc przerzucić i czy troszkę nie jest tak, że w tym momencie właśnie tego przerzucania tej odpowiedzialności trochę nie zaczyna się ta droga samotności lidera?
Samotność lidera i dystans do władzy
Kate Hobler: Na pewno trochę, zdecydowanie tak, bo samotność lidera jest faktem. To znaczy chodzi o to, że jeżeli zapytacie dowolnego lidera, czy czuje się samotny w swoim liderowaniu, oczywiście, bo wiadomo, że może to być osoba, która ma bardzo udane życie rodzinne, ale w swoim życiu zawodowym, w byciu liderem, często te osoby odpowiadają, że tak, czuje się samotny, samotna.
Kasia Wojdyła: Ale dlaczego tak naprawdę? Z czego to wynika?
Kate Hobler: Z tego, że lider jest kimś innym niż nasz kolega albo koleżanka. To nie jest osoba na tym samym poziomie. To jest osoba, która się od nas różni. A jeszcze my w Polsce, w naszej kulturze wywodzącej się ze słowiańszczyzny, mamy bardzo wysoki poziom tak zwanego dystansu do władzy. Czyli jeśli postrzegamy kogoś jako osobę, która jest od nas ułożona wyżej w hierarchii dowolnej, to nie potrafimy z tą osobą tak efektywnie rozmawiać jak z osobą, którą postrzegamy jako na tym samym poziomie w hierarchii.
Kate Hobler: To bardzo ładnie można zaobserwować, jeżeli nie wiemy, że ktoś jest na jakimś wysokim stanowisku i na jakiejś imprezie firmowej zaczynamy po prostu z tą osobą sobie gadać, tak po prostu. Ale w momencie, w którym dowiadujemy się, kim ten ktoś jest, to nagle niektóre rzeczy nie chcą nam przejść przez gardło.
Kate Hobler: Ten dystans do władzy doprowadza do tego, że ten lider, ten menadżer, ten ktoś, kto przewodzi, jest w tym przewodzeniu samotny. To się w pewnym momencie zmienia. Są organizacje, które są bardzo dojrzałe i swoich liderów traktują w trochę inny sposób.
Kate Hobler: Ale generalnie liderzy czy menadżerowie, w tym przypadku stawiam znak równości, tutaj na potrzeby tego, o czym mówię, liderzy czy menadżerowie czują się samotni, bo nie mają wsparcia w tym, co robią. Bo jest jedna osoba, to jedna osoba ma być pociągnięta do odpowiedzialności. Dlaczego ma ich być więcej? Wtedy ta odpowiedzialność się rozmyje, będzie trudniej.
Odpowiedzialność i wsparcie dla liderów
Kasia Wojdyła: Czy to troszkę nie naciska takiego aspektu, że mało jest miejsc, w którym ci liderzy mają tak naprawdę określoną ścieżkę swojego rozwoju i wsparcia, jakie dostają?
Kate Hobler: Ścieżkę rozwoju i wsparcia. To bardzo zależy. Są organizacje, w których liderzy dostają doskonałe wsparcie. Są organizacje, w których liderzy dostają swoich specjalnych, żeby to tak ładnie nazwać, takich partnerów od strony HR-owej. Czy takich, ładnie mówiąc, buddych, czy takiego kogoś, kto takiego lidera wprowadza w organizację. Ale nadal, ponieważ to jest osoba, która ma mieć tę odpowiedzialność, czyli ma móc być pociągnięta do odpowiedzialności, to ten ktoś wspierający jest nadal tylko kimś wspierającym. To nie jest prawdziwy partner dla tego lidera, bo ten partner nie może wziąć na siebie tej odpowiedzialności. I on ma ten manager slash leader.
Kasia Wojdyła: Czyli takim kluczowym tutaj stwierdzeniem jest pociągnięcie do odpowiedzialności.
Kate Hobler: I to jest coś, co jest prawdą w przypadku menadżera. Bo tam, gdzie nie możemy postawić znaku równości między menadżerem a liderem, to jest sytuacja, w której ten lider nie ma za zadanie zarządzać, nie ma za zadanie wziąć odpowiedzialności za swoich ludzi, tylko ma za zadanie wytworzyć organizację, która potrafi dotrzeć do jakiegoś celu, coś zrobić, coś wykonać.
Kasia Wojdyła: Czyli troszkę niebranie odpowiedzialności, ale pójście w kierunku dania takiego wotum zaufania drugiej stronie?
Zaufanie jako przeciwieństwo kontroli
Kate Hobler: Tak, tak. Pewnym przeciwieństwem kontroli jest zaufanie. Jeżeli ja nie będę kontrolować, bo to jest tak — kontrola jest prosta, naprawdę prosta. Bo po prostu sprawdzamy, czy człowiek wykonuje swoje zadania, nie wykonuje swoich zadań, to wyciągamy konsekwencje, właściwie karzemy tego człowieka, bo to niekoniecznie jest wyciąganie konsekwencji, konsekwencje pojawiają się naturalnie. A w momencie, w którym jesteśmy liderem, czyli chcemy zaufać temu drugiemu człowiekowi czy tym ludziom, no to tej kontroli nie ma. Tę kontrolę trzeba porzucić. Nie na zasadzie takiej, że nigdy nie sprawdzamy pracy, ale na zasadzie takiej: jeśli sprawdzamy pracę, to nie dlatego, żeby człowieka pociągnąć do odpowiedzialności, tylko na przykład dlatego, że nam odpowiada. Albo dlatego, że ja się na czymś znam jako liderka i mogę podpowiedzieć. Mogę wkroczyć, mogę stać się rzeczywiście partnerką dla kogoś, kto wykonuje jakąś pracę. Kluczem tam jest to zaufanie.
Kasia Wojdyła: Zastanawiam się, czy to jest coś, co można się nauczyć, czy to jest coś, co przychodzi do nas naturalnie, ale nieświadomie.
Nauka zaufania i odpowiednie środowisko
Kate Hobler: Na pewno można się tego nauczyć. Tutaj jestem całkowicie przekonana. Natomiast musimy się znaleźć w środowisku, które to umożliwi. Ponieważ jeżeli będziemy próbowali zaufać w grupie, która tego zaufania jeszcze nigdy nie doświadczyła i to zaufanie będzie czymś dla niej obcym i będzie grupa, która będzie chciała nadużywać tego zaufania — no to nie jest coś, co przyniesie nam jakiekolwiek korzyści. Czyli nasze środowisko — ci ludzie, których dobieramy sobie do tej grupy — muszą być ludźmi gotowymi na to. Gotowymi na to, żeby można im było zaufać; którzy będą wystarczająco odpowiedzialni. I nie każda osoba jest taka. Ale też jest okej! Dlatego właśnie mamy organizacje działające na zasadzie kontroli — kontrola jest łatwa i prosta do zrozumienia oraz efektywna tam gdzie nie są potrzebne bardzo wysokie umiejętności.
Kasia Wojdyła: A powiedz mi Kate: czy ty ze swojego doświadczenia miałaś takie momenty właśnie samotności liderskiej? Jak sobie radziłaś albo jak radzisz? Bo być może spotykasz się nawet codziennie a uniwersalnej złotej rady brak…
Doświadczenie samotności liderskiej
Kate Hobler: Ojej bardzo dużo! W wielu miejscach po prostu sobie nie radziłam; akceptowałam trudność wiedząc że nie mam do kogo pójść… Potem zaczęłam szukać partnera biznesowego więc zastanawiałam się kogo wybrać by móc razem pracować – moi poprzedni partnerzy okazali się nietrwali mimo fajnej współpracy bo jednak byliśmy niezgodni… Tak naprawdę teraz radzę sobie poprzez posiadanie partnera zarówno biznesowego jak życiowego – mojego męża – oraz dzięki bardzo wspierającej organizacji która daje wiele od siebie a nie tylko bierze jak u klasycznego menadżera-kontrolera!
Kasia Wojdyła: Czyli zachowana bezpieczność środowiska odpowiednich ludzi wokół nas plus chęć otwarcia zmian by budować wspólnie jedną całość?
Kate Hobler: Tak! Organizacja postrzega mnie jako człowieka który ma prawo potknąć się tak samo jak każdy inny… W tradycyjnych firmach gdy lider upadnie słyszy “jak mogło do tego dojść?! Przecież on idealny powinien być!”
Lider idealny a popełnianie błędów
Kasia Wojdyła: Dotykamy tematu, który jest mi bardzo bliski i do niedawna sama tak postrzegałam rolę lidera jako takiej osoby po prostu idealnej, nieskażonej, która potrafi zareagować w każdym momencie, w każdej sytuacji. I jak w ogóle jest możliwe, że nie ma rozwiązania na dany problem? No jak? Przecież jest liderem. Halo.
Kate Hobler: No właśnie. Niesamowite. Przecież rodzice zawsze mają rozwiązanie na każdy problem swojego dziecka. Zawsze sobie radzą ze wszystkim. Ze swoimi emocjami, z zarabianiem pieniędzy, z resztą rodziny. Tak, tak. To też tak działa.
Kasia Wojdyła: Tak. To trochę dotykamy tego, że w przypadku dobrego lidera, który potrafi zaufać, mamy szansę też na otwartość właśnie na popełnianie tych błędów, co powiem ci szczerze, że przez praktycznie całe moje życie popełnianie błędów traktowałam jako coś, co było moją porażką. Jako uwypuklenie pewnych niekompetencji.
Kate Hobler: Teraz się zastanawiam.
Kasia Wojdyła: Jak to jest w momencie, kiedy to stanowisko liderskie nie jest rolą, ale jest takim tytułem w organizacji, który zostaje nadany jako awans? Otrzymuje to ktoś zupełnie nieprzygotowany. Co wtedy się dzieje?
Liderzy z łapanki i ścieżki kariery
Kate Hobler: Ach, liderzy z łapanki. Managerowie z łapanki. Team liderzy z łapanki. Ach, jest to rodzaj nowotworu w firmach. Nie tylko w Polsce. Właściwie na całym świecie. Firmy zaniedbujące ścieżki rozwoju technologiczne czy właściwie takie specjalistyczne, to są firmy, które otwierają możliwości awansu tylko i wyłącznie, jeżeli ktoś weźmie na siebie jakąś odpowiedzialność menedżerską, tudzież liderską. A zarządzanie ludźmi lub nawet pracą to jest zupełnie inny zestaw umiejętności niż na przykład projektowanie baz danych. To jest kompletnie inny zestaw umiejętności niż malowanie i projektowanie graficzne. Ktoś, kto jest fenomenalnym specjalistą, może być beznadziejnym liderem. Zobaczmy na przykład na pana Woźniaka, współtwórcę Apple’a. To był gość, który nie miał żadnych umiejętności sprzedażowych, ale był fenomenalny technologicznie. Więc dostał takiego Jobsa do pary i oni dopiero zaczęli pracować razem. Bardzo podobnie jest z liderami. To, że ktoś jest świetny w tym, co robi, wcale nie znaczy, że będzie świetny w zarządzaniu zespołem, który nawet robi to samo. Bo to są inne umiejętności. Firmy nie uczą ludzi bycia liderami. Nie wyłapują osób, które są rokującymi liderami. Wyłapują najlepszych technologicznie, mianują ich na liderów i myślą, że to wystarczy.
Kasia Wojdyła: Co się wtedy dzieje?
Kate Hobler: No właśnie, co się wtedy dzieje? Firma traci świetnego specjalistę i zyskuje beznadziejnego lidera. Oczywiście istnieją osoby, które są zarówno dobre technologicznie, jak i lidersko, czy specjalistycznie, jak i lidersko. Jasne. Ale jest ich zdecydowana mniejszość. Bo to są osoby, które musiały być już w jakiś sposób przygotowane lidersko. A nie są. Zwykle nie są.
Kasia Wojdyła: No i co by było takim lekarstwem na tego raka?
Kształcenie liderów i rozwój osobisty
Kate Hobler: Dwa elementy. Po pierwsze, ścieżki kariery specjalistyczne, które odpowiadają menedżerskim ścieżkom kariery. Tak, żeby na każdym polu można było być na tym samym poziomie. To jest jeden z powodów, dla którego Intel jest tak rozpowszechnioną firmą. Miał po drodze tyle sukcesów. Intel bardzo silnie inwestował w swoich technologicznych, tych najlepszych. Ci najlepsi techniczni zarabiali tyle samo i cieszyli się takim samym prestiżem jak członkowie zarządu. Bardzo podobnie robił Google. Do teraz robi. Że ich technologiczni specjaliści, to są osoby, które są na tych samych poziomach co najlepsi menedżerowie. I jeżeli będziemy mieć tego typu ścieżki w firmach, to po pierwsze ludzie, którzy się nie nadają do bycia liderami, nie będą chcieli nimi zostać. A druga część jest jeszcze potrzebna do tego. Mianowicie to, żeby kształcić liderów. Żeby zdać sobie sprawę z tego, że stary jak świat dowcip, że mój mąż jest z zawodu dyrektorem, nie jest dowcipem. Bo rzeczywiście to jest zestaw umiejętności. Trzeba umieć być dyrektorem. I jeżeli ten ktoś tego nie wie, tego nie umie, to nie będzie dobrym dyrektorem. Więc kształćmy liderów.
Kasia Wojdyła: Zdecydowanie jestem za. A powiedz mi, czy w takim układzie, nawet ze złego menedżera można zrobić dobrego lidera? Tak, bo to są umiejętności. Czyli ta ścieżka tak naprawdę, ta edukacyjna i to wsparcie.
Kate Hobler: Tak. Natomiast trzeba pamiętać, że w tej edukacji musi być też rozwój osobisty, dlatego że podejście liderskie to oddawanie — od razu — to ufanie i delegowanie, i oddawanie odpowiedzialności osobom, które chcą tego, żeby im tę odpowiedzialność oddać, czy te obowiązki. To jest coś, co wymaga dojrzałości. Czyli ktoś, kto wcześniej tylko i wyłącznie kontrolował, potrzebuje dojrzeć do tego, żeby oddać i zaufać. Musi się móc o tym przekonać. I trzeba mu do tego stworzyć bezpieczne środowisko. A to już jest odpowiedzialność liderów wyższego szczebla.
Kasia Wojdyła: A mogłabyś troszkę tutaj więcej powiedzieć o tych właśnie liderach wyższego szczebla?
Rola liderów wyższego szczebla
Kate Hobler: To jest coś, co jest właściwie tym samym, tylko piętro wyżej. Tak samo jak dobry lider, taki lider zespołu, musi doprowadzić do tego, żeby ten zespół chciał ze sobą współpracować, żeby była przestrzeń i środowisko do tego, żeby oni mieli możliwość efektywnej współpracy, to liderzy wyższego szczebla robią to samo, tylko dla swoich liderów. Czyli taki menedżer średniego czy wyższego szczebla tworzy środowisko do tego, żeby jego liderzy, jego menedżerowie, jego podwładni mogli tworzyć efektywne środowisko dla zespołów. Więc to jest ten sam poziom. To jest też rozwój ludzi, tylko to jest rozwój ludzi, którzy będą potem rozwijać ludzi. Bardzo podobny zestaw umiejętności, tylko jakby wchodzimy trochę na metapoziom.
Kasia Wojdyła: Okej, a powiedz mi, jak sobie miałby poradzić zespół właśnie, kiedy jego lider jest osobą, która jest zupełnie nieprzygotowana na to miejsce? Jeśli to jest…
Dojrzały zespół a początkujący lider
Kate Hobler: A on na przykład tego nie widzi, ten lider tego nie widzi. Mhm. Jeśli to jest doświadczony zespół, jeżeli to jest dojrzały zespół, to zwykle ten zespół jest w stanie temu liderowi to uświadomić. Pod warunkiem oczywiście, że lider chce słuchać. Bo jeśli lider nie chce słuchać, to nic z tym nie zrobimy. Ale jeśli ten ktoś chce słuchać, to dojrzały zespół swobodnie będzie w stanie go poprowadzić. Bo dojrzały zespół zdaje sobie sprawę z tego: hmm, mamy początkującego lidera. Spoko, dajemy mu więcej przestrzeni, tak? Dajemy mu więcej feedbacku. Rozmawiamy z nim. Podpowiadamy, co może zrobić. Jeżeli ten lider chce się otworzyć i słuchać, to taki dojrzały zespół jest w stanie sobie wykształcić swojego własnego lidera.
Kasia Wojdyła: Dzięki, Kate, za tę rozmowę. Była dla mnie niezwykle inspirująca. I nie ukrywam, że temat, który poruszasz, jest czymś, co mnie bardzo, bardzo interesuje. Mam nadzieję, że to nie nasza ostatnia rozmowa na ten temat. I zapraszamy do kolejnego odcinka.
Kate Hobler: Dobranoc. Do zobaczenia.
Podziel się wpisem:
Chcesz pójść dalej?
- Professional Agile Leadership™ – Essentials (PAL-E)Liderzy, którzy rozwijają zespół, zamiast go ograniczać
- OrgScapes LeadershipPrzywództwo jest trudne i samotne. Nie musi być
- Liderski narzędziownikKilkanaście narzędzi lidera. Zabierasz te, które pasują do Ciebie





