Przejdź do treści

Płaskoziemcy Agile #2 Marcin 'Aks' Grochowina

Płaskoziemcy Agile #2  Marcin 'Aks' Grochowina

Kate zaprosiła Marcina ‘aks’ Grochowinę do rozmowy pozornie o płaskoziemcach a tak naprawdę poruszają szereg tematów o dojrzałości bycia konsultantem, wdrażania gotowych schematów i certyfikatach.

Dzielny scrum-skryba zapisał:

  • Agile2
  • Ekstremiści Agile
  • Pastowany Kaban
  • 8 postaw SM
  • certyfikatoza
  • jak odklejać karteczki?
  • MNGMT 3.0
  • kontrakty i umowy
  • szkolenie z PMS

Obiecane linki:

Chcecie więcej Aksa?

Obejrzyj na YT

Zapis rozmowy

Kate Hobler: Cześć wszystkim! Witam was serdecznie w kolejnym odcinku naszego podcastu Pod Wierzbą. Druga odsłona cyklu Płaskoziemcy Agile. Dzisiaj ze mną osoba, której jeżeli nie znacie, to nie wiem, pod jakim kamieniem się ostatnio chowaliście. Cześć, Aks, miło cię widzieć.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Uszanowanko, dzień dobry, cześć. Bardzo się cieszę, że tu jestem. Dziękuję za zaproszenie.

Kate Hobler: Super, bardzo się cieszę. Aks, jesteś niezwykle kolorowym i takim wokalnym głosem — Boże, jak to brzmi strasznie po polsku — dobrze słyszalnym głosem w naszej społeczności. Fajne rzeczy piszesz, fajne rzeczy robisz, masz świetne naklejki, świetne kubki. Cieszę się, że jesteś. I powiedz mi, co masz dzisiaj w swoim kubku czy szklance?

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Dzisiaj woda. Spotykamy się rano, jestem już po pierwszej kawce, ale bezpiecznie, żeby nie zasychało w trakcie rozmowy — woda.

Kate Hobler: Doskonale. Kurczę, ja też jestem po pierwszej kawce, ja też mam wodę w kubku. Także jest pięknie. No dobra, to słuchaj, Płaskoziemcy Agile. Oczywiście płaskoziemstwo się wszędzie szerzy, we wszystkich możliwych dziedzinach. Nawet istnieją osoby, które twierdzą, że dentyści próbują ludzkość zatruć.

Teorie spiskowe i początki dyskusji o Agile 2

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Dla mnie temat teorii spiskowych i płaskoziemców się zakończył w momencie, kiedy usłyszałem, że gołębie to są tak naprawdę jakieś takie nadajniki, które mają nas śledzić i poddawać inwigilacji. I to było dla mnie tak dużo, że stwierdziłem: ok, to jest ten zakątek internetu, w który nigdy więcej nie chcę już się zapędzić.

Kate Hobler: No właśnie. I to są takie rzeczy, które na pierwszy rzut oka są absurdalne. No bo leczenie kanałowe będące sposobem na trucie ludzi, czy właśnie gołębie będące robotami, którymi steruje chyba rząd amerykański, podobno CIA. Tak, CIA. To jest coś, co rzeczywiście na pierwszy rzut oka można rozpoznać jako coś, co jest absurdalne. Ale z drugiej strony, jeżeli jest się kimś początkującym w jakiejś dziedzinie, wchodzi się w ten świat i nagle słyszy się o czymś takim jak na przykład Agile 2, to można pomyśleć: hej, to ma trochę sensu. Co myślisz o Agile 2?

Krytyka Agile 2 jako rozdmuchanego manifestu

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Myślę, że to jest bardzo bliski worek do tego z naklejką “Agile umiera”, w tę uliczkę nie chcę wchodzić. Ale ja z Agile 2 się zetknąłem stosunkowo późno, aczkolwiek już w momencie, w którym bardzo mocno kliknęło mi z manifestem. Bo ja byłem przez wiele lat Scrum Masterem, czy najpierw Project Managerem, później Scrum Masterem, który raczej czerpał inspiracje z frameworków, niż na przykład stosował Scruma by the book. I zawsze coś nie działało. Zawsze tam było dużo dysfunkcji i problemów, ale wydawało mi się, że tak musi być. A potem zrobiliśmy w organizacji, z którą byłem związany, eksperyment. Zrestartowaliśmy naszego Scruma, zrobiliśmy go dosłownie Scrum Guide’owo, tak, że jak były jakieś zagwozdki, jak to powinno działać, to pierwsze miejsce, w którym sprawdzaliśmy, był Scrum Guide. I okazało się, że te wszystkie wartości opisane w manifescie mają sens, że to działa. Surprise! Tak, dokładnie. I ja na przestrzeni lat sobie lubię eksplorować pojedyncze jakieś takie wartości. I chyba w momencie, kiedy odkrywałem Agile 2, byłem na etapie analizowania “prostota jest kluczowa”. Czytam dokument, który jest nawet na poziomie tego streszczenia, bo sama konstrukcja strony, która przedstawia Agile 2, jest dosyć ciekawa, bo tam jest wersja skrócona. Jak chcesz sobie poczytać więcej, to możesz się zagłębić. No i z czterech zasad, z dwunastu pryncypiów powstała przeogromna kobyła, która mówi o tym samym, dosłownie o tym samym, tylko jest takim Agile Manifesto na sterydach. I równocześnie próbując przekonać czytelnika, czy osobę, która właśnie ma styczność z tym tworem, że to, co jest opisane w manifescie, jest nieaktualne, niedostosowane do współczesnych czasów, więc powinniśmy zaktualizować to nasze myślenie o zwinności i oto jest, oto jest ono. Jeżeli dobrze kojarzę, to tam jest sześćdziesiąt zasad? Kurczę, nie przygotowałem się z tej liczby, ale tam są jakieś obszerne ilości wartości i zasad, które dosłownie tłumaczą, czym są te pryncypia manifestowe. I ok, jeżeli to ma być pomoc w zrozumieniu, jak przełożyć te wartości i zasady manifestu na faktyczne działanie, to taka treść ma sens, ale jeżeli to ma być odpowiedź na niedziałający manifest, to coś mi tu się nie zgadza.

Kate Hobler: Właśnie patrzę na stronę, mają sześć wartości, inaczej sześć punktów po dwie wartości, cztery zasady, sześć dotyczących produktu, portfolio i interesariuszy, trzy dotyczące danych, dwie dotyczące frameworków i metodologii, pięć dotyczących technologii, sześć dotyczących indywidualności i zespołów, przepraszam, pięć dotyczących indywidualności i zespołów, trzy dotyczące zespołu i organizacji, cztery dotyczące continuous improvement, trzy dotyczące skupienia i dziewięć dotyczących leadershipu.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: No.

Kate Hobler: Także tak. Arkusza kalkulacyjnego by to trzeba wrzucić.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: No, dokładnie. Ja też sobie wszedłem na tę stronę i to wygląda tak, że jakby jest dziesięć kategorii, w których jest od trzech czy dwóch do niemal dziesięciu. Tego jest za dużo, po prostu. Ja mam świadomość tego, że ludzie potrzebują uzasadnień, ludzie potrzebują wyjaśnienia. I jestem wielkim fanem takiego dokumentu, który został kilka lat temu opublikowany, ostatnio była chyba nawet jakaś aktualizacja na stronie InfoQ, która… White Paper, czy w zasadzie e-book, który opisuje, czy wyjaśnia wartości i zasady, dosyć obszernie. Tam jest e-book chyba na sto stron, gdzie gość w praktyce opowiada, jak te wartości przekładają się na to, co widzimy w otoczeniu organizacyjnym. I to jest dla mnie super treść. I ja bardzo często tę treść rekomenduję ludziom, z którymi pracuję. Że jeżeli chcesz zrozumieć, jak to przełożyć na rzeczywistość, to tu jest dokument, który ci o tym opowie. I dlatego jest mi bliższe takie podejście, że jakby tłumaczmy, wyjaśniajmy, pomagajmy zrozumieć, ale nie negujmy, nie róbmy tego w formie negacji, że ten dokument jest na tyle krótki, że trudno go zrozumieć, więc masz tutaj więcej. Tylko edukujmy, a nie kontrujmy. Tak mi się wydaje.

Kate Hobler: Ja pamiętam moją styczność z Cliffem Bergiem, czyli współautorem Agile 2. Miałam w momencie, kiedy opisałam problemy z domyślną instalacją Jira. I jakie ona wprowadza problemy w zespołach Scrumowych. Pamiętam, że wtedy Cliff Berg się do tego bardzo ładnie doczepił i napisał, że Scrum jest zepsuty, Agile jest zepsute, chodź do Agile 2. Czytam ten Agile 2 i mówię… Nie ma tam nic złego, ale chłopie, czy ty zrozumiałeś oryginał? Bo napisałeś to samo, tylko właśnie troszeczkę bardziej rozszerzonymi słowami.

Wojny frameworków i ekstremizm metodyczny

Marcin ‘Aks’ Grochowina: I wydaje mi się, że dotknęłaś sedna tej całej sytuacji, bo jeden z autorów właśnie bardzo zaciekle walczy o wypromowanie tego Agile 2. Na prawo i lewo rozdając liście wszystkim dotychczasowym fanom. Frameworkom i dotychczasowemu manifestowi. I to mi się chyba najbardziej nie spina. Że to jest dla mnie taki bardzo… Nawet bym powiedział zgorzkniały styl walczenia o swoje. A tak jak mówisz, to jest bardzo tożsame. Bardzo, bardzo. I nawet próba… Ja chyba raz mi się zdarzyło wejść w jakąś dyskusję z Cliffem. I… Dużo w moim życiu zmienił taki mem, który kiedyś zobaczyłem. Chodź spać, nie mogę, bo ktoś w internecie się myli. I gościa siedzącego przy klawiaturze. I ja bardzo staram się odbijać od takich praktyk. Czasem mi się zdarza złapać, tak jak ostatnio w kontekście teorii ograniczeń na LinkedInie. Też się wypowiadałaś na temat tego wątku. Zresztą zrobiłaś super post, który bardzo propsowałem. Więc czasem się daje złapać w to. Ale to zazwyczaj są takie momenty, kiedy ktoś bardzo mocno stara się udowodnić, że mój framework jest lepszy niż twój. I wytknąć wszystkie możliwe błędy. I oczywiście te błędy, które są wytykane, one są prawdziwe. Tylko że one mają niewiele wspólnego z esencją tego frameworka, czy z esencją zwinności odbijając do Cliffa. Tylko to są przykłady jakichś dysfunkcji, z którymi warto się mierzyć. A bardzo często tym punktem zaczepienia dla osób, które poszukują jakichś nowych rzeczy, to jest właśnie takie poczucie, że Scrum nie działa, zacznijmy robić Kanbana. Bez takiej refleksji, dlaczego nam ten Scrum nie działa. Jakie są przyczyny źródłowe i czy my na pewno rozwiązujemy problem, który mamy w organizacji. Czy szukamy kolejnego plasterka, albo kolejnego świecącego, jakiegoś atrybutu, który odciągnie nasze skupienie od tego, co ważne, czyli od poprawiania tego, co nam nie działa w kulturze organizacyjnej.

Kate Hobler: No właśnie, to mi przypomina świetny komiks od komik Agile. Uwielbiam zwykle to, co wypluwają o wojnach frameworków. Bo to jest bardzo, bardzo prawdziwe. I co jest ciekawe, co prawda, na tamtym obrazku, zresztą ci, którzy nas oglądają, mają okazję go widzieć w tym momencie,

Kate Hobler: Na tym obrazku są takie mury tych wszystkich frameworków. Ale bardzo ciekawe jest też to, że w większości twórcy tych frameworków tych wojen nie prowadzą. Sami twórcy, są wyjątki oczywiście, ale sami twórcy generalnie, jeżeli już mówią, że to się nie powinno zdarzyć, to mają jakiś powód. Pamiętam dawno, dawno temu, w zamierzchłej przeszłości polskiego Scruma, w ogóle Scruma światowego, czyli tam nie wiem, ile to było, z 12 czy 15 lat temu i coś takiego. Było coś takiego, że Scrumban to było absolutne nie. To było jeszcze zanim Kanban w ogóle został opisany jako sensowna metoda. To było wtedy, kiedy Kanban miał 3 lat. I to by było na tyle. Czyli wizualizuj proces, ogranicz pracę w toku i ciągle usprawniaj. To było tyle. Nie było to w żaden sposób ustrukturyzowane, a Anderson się zarzekał, że nigdy nie będzie certyfikacji Scrumbana.

Kate Hobler: I w tym momencie pamiętam, że Schwaber i Sutherland bardzo się jeżyli na myśl o Scrumbanie. Ale to było związane z tym, że wprowadzony był Kanban jako element Scruma, natomiast porzucane były inne elementy Scruma bez ich zrozumienia. Więc to dlatego było tak, że Kanban i ze Scrumem nie powinien być łączony, bo był łączony w sposób, który pokazywał niewiedzę.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Tak, tak, tak.

Kate Hobler: A tak poza tym, no przecież chwila moment, Sprint Backlog praktycznie od zawsze był tablicą kanbanową. A ograniczenie pracy w toku. Właśnie. Zawsze rekomendowane.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Właśnie chciałem to powiedzieć, że tak naprawdę niezależnie od tego, czy praktykowaliśmy Kanbana, czy Scrumbana, czy go negowaliśmy, to i tak z tych elementów korzystaliśmy, bo one po prostu działały. Więc tak. Ale też pamiętam ten moment, kiedy Scrumban był takim obiektem dyskusji, o tak to powiem. Właśnie z tego powodu, że to była taka obietnica szybkiego poprawienia tego, co ci nie działa. Nie dowozisz co Sprint, to hej, nie musisz robić Sprintów. Zrób sobie tutaj Kanbana i teraz już wszystko będzie cudownie. Bez takiej refleksji, a czego nie dowozisz co Sprint?

Kate Hobler: No właśnie.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: I co w ogóle Sprinty dają? No.

Kate Hobler: Też tak samo jak twórcy LeSSa. Mówią, okej, no dobra, zmieniliście Scrum, a my co prawda się trzymamy starszej wersji. Ale to bardzo niewiele zmienia. Nie? Więc jakby… Ale mimo wszystko te wojny są. I mam wrażenie, że prowadzą je ekstremiści metodowi. Czyli te osoby, które są tak zakochane w tej danej metodzie, dołączyły wręcz do kościoła. Ja pamiętam kiedyś, kiedyś ktoś… Mieliśmy okazję na którejś konferencji spotkać taką grupkę takich naprawdę wyznawców. Pamiętam, ci wyznawcy sobie poszli i potem ktoś rzucił takim pięknym tekstem. No. To było czytanie z pierwszego listu świętego Schwabera do deweloperów.

Ewolucja od fanatyzmu do dojrzałości

Marcin ‘Aks’ Grochowina: No. Jest to dla mnie… Nie wiem jakiego słowa użyć. Trudny wątek naszej rozmowy, bo ja też taką osobą byłem. Ja też! I ja nawet nazywałem się fanatykiem Scruma i Agile’a. I potem jak zacząłem sobie bardzo mocno analizować temat, skąd się wzięło w ogóle słowo ceremonie w naszym środowisku i że te ceremonie to zawsze są takie kościołowe i religijne, o tak to powiem, to zdałem sobie sprawę z tego, ej stary, no ale fanatyzm też się wywodzi z kultu jakby religijnego. I wtedy zacząłem też sobie uświadamiać, że dużo w tym moim podejściu, dużo w tym moim promowaniu Scruma

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Jest takiej niesprawiedliwości, o, tak to powiem. Ja miałem też bardzo długi epizod rantowania SAFe’a. I dosyć ironicznie się wypowiadałem o SAFe’ie. I tak naprawdę nadal bym pewnie mógł, gdybym nie oddzielił idei stojących za, czy teorii SAFe’a od praktyki. Bo jednak SAFe w swoich materiałach ma — już pomijając fakt, jak bardzo jest to twór skrojony pod konkretnego klienta — to jednak ma tam trochę teorii, które mogą pomóc zwinnym praktykom, którzy potrzebują sobie usprawnić jakieś procesy niedziałające w ich środowisku. Ale też bardzo często podchodzimy do innych frameworków, o których słyszymy dużo negatywnych komentarzy na zasadzie: nie, no nie dotykam tego, bo przecież SAFe jest zły. Bez takiego praktycznego podejścia na pewno nie znajdę tam nic, co by mogło mnie wspomóc. Natomiast jeżeli chodzi o ten ekstremizm, no wydaje mi się, że to jest — znów zahaczę o ten wątek — to jest duży powód, dlaczego tak dużo osób chce się odwrócić od zwinności. Że ekstremiści obiecują łatwe rozwiązania bardzo często. Ekstremiści obiecują: przyjdź do nas, my rozwiążemy wszystkie twoje problemy.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: I pewnie na krótką metę rozwiązują te problemy, ale potem się okazuje, że to jest tylko pudrowanie wieprza i jak to był pastowany kaban w samych swoich…

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Czyli taka próba ukrycia tych problemów, które mamy, przykrycia czymś świecącym, czymś nowym i na dłuższą metę i tak wracamy do starych problemów.

Kate Hobler: No właśnie. Ja też jestem winna tego ekstremizmu. Ja kiedyś na swoim blogu popełniłam tekst, który stwierdzał: Scrum work jest zawsze lepszy niż Scrum Alliance. I to były właśnie jeszcze takie moje lata… albo że menedżerowie są niepotrzebni! Co nawiasem mówiąc — jak zobaczyłam case na szkoleniu PAL-E — pamiętam moment: chciałam schować się pod ziemię! Bo tam po prostu występuje osoba wyglądająca jak ja sprzed lat – ja z początku swojej drogi Scrum Masterskiej! Po prostu miałam ochotę uciec wzrokiem… Tak? Jakby też jestem tego winna; też byłam fanatyczką; też jawnie mówiłam: Kanban beznadziejny system?! Przecież SCRUM lepszy!! Ale potem poszłam po rozum do głowy… Mam wrażenie że wszyscy specjaliści stosujący te metody przez taki etap przechodzą – szczególnie ci zaangażowani mocno (czy dlatego że profesja którą lubię czy ludzie ważni dla mnie). Mam wrażenie że każdy przez TO przechodzi… Bo myśmy mieli naszą Szkołę Scrum Masterów gdzie ten ekstremizm/fanatyzm pojawiał sie nagle… Pytanie teraz : Da sie cos z tym robic?

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Rozmawiać . Rozmawiać . Tak mi sie wydaje ze masz racje . Nawet pamietam ostatnio grafike / wykres opisujacy przechodzenie przez rozne stany swiadomosci ,

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Dochodzac / zdobywajac doswiadczenie . Tam faktycznie fanatyzm byl ! Uderzylo mnie ze moge jasno okreslic punkty swojej kariery zawodowej gdzie bylem … Gdzies dochodzimy do momentu kwestionowania wiedzy (“Jejku ile jeszcze NIE WIEM”) oraz poszukiwania odpowiedzi nurtujacych pytan wsrod obszaróœ dotad nietknietych .

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Wydaje mi sie ze rola mentorska idzie tutaj razem

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Z rola seniorska wedlug mnie . Seniority znaczy dla mnie umiejetnosc dzielenia sie wiedza , zarazania dobrymi praktykami/nawykami/standardami a NIE TYLKO czas spedzony branży .. Takze

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Dlatego powiedziałem rozmowa, a nie nauczanie, bo nie każdy może być nauczany. Mógłby być gotowy na te treści w danym momencie, na tę rozmowę. I zdarzało mi się rozmawiać z samym sobą sprzed kilku lat, czyli z osobą, która była bardzo mocno zaciekle broniąca swoich racji. I ja nie dążyłem do tego, żeby za wszelką cenę wygrać, tylko mówię: okej, postawmy tu kropkę z taką nadzieją, że za jakiś czas się spotkamy, wrócimy do tej rozmowy, tylko będziesz już w trochę innym miejscu, bo przerobisz te różne case’y i doświadczysz tego, że ten menadżer to jednak jest ci potrzebny i że ten Kanban to jednak jest spoko, i że z tą złożonością organizacyjną to i tak się zderzysz, i wtedy możemy porozmawiać o rzeczywistości, w której funkcjonujemy. Bo jednak taka ślepa wiara w to, w czym jesteśmy w danym momencie ekspertami, przysłania nam dużo obszarów, którymi gdybyśmy się zajęli albo gdybyśmy się zastanowili, jak możemy się za nie zabrać, to jeszcze łatwiej by nam było te nasze praktyki wcielać w życie. Więc wydaje mi się, fajnie o tym powiedziałaś, że to jest pewien etap. I wydaje mi się też, że to, co w tym momencie robimy, jest też taką formą edukacji, pokazania, że my też tam byliśmy i jeżeli jesteś w takim miejscu, to ja mogę powiedzieć: pogadajmy, bo ja z chęcią zderzę się z twoją rzeczywistością i zastanowię się, czego jeszcze nie widzisz.

Rola mentoringu i programu Scrumdzielnia

Kate Hobler: Tak i ja tutaj w ogóle chciałabym przeklasnąć od razu programowi, który powstał z inicjatywy Marzeny Zaziąb i Lejka, czyli Marcina Lelka, czyli Scrumdzielnia.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Tak jest.

Kate Hobler: Którą uważam za fenomenalny pomysł właśnie, który pomaga rozproszyć ten ekstremizm u młodych Scrum Masterów, bo ci, którzy już są trochę bardziej doświadczeni, dzielą się tym, co mieli okazję zobaczyć, tym, co mieli okazję przeżyć, z młodszymi. Nawet jeśli nie są doświadczonymi mentorami, to ta rozmowa, o której mówisz, to podzielenie się tą perspektywą jednak zwiększa tę wiedzę, szerokość tej wiedzy, szerokość doświadczeń i uważam to za świetny pomysł.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Co jest też super doświadczeniem w kontekście zdobywania doświadczenia jako mentor, bo ja jestem mega fanem tego modelu Barry’ego Overeema, postaw Scrum Mastera, i miałem przyjemność dosyć wcześnie na ten model trafić, bo ja byłem na tym Agile by Example, gdzie Barry pokazywał ten model i to było jakieś pół roku po tym, jak on go stworzył, i dla mnie to była rewolucja. To była rzecz, której w tym momencie swojego rozwoju ja potrzebowałem, bo to dokładnie mi poukładało wszystkie klocki. I mówię o tym dlatego, że tam jest również Scrum Master jako mentor i fajnie jest znać różnicę pomiędzy nauczycielem, mentorem a coachem. I ja w swoim fanatyzmie też bardzo często, może inaczej, zbyt często, wchodziłem w postawę coacha i zbyt dużo zadawałem pytań. Nawet miałem taką etykietkę przez jakiś czas: „Aks, i co możesz z tym zrobić?”, bo to była moja mantra. Ona finalnie doprowadziła do dobrych rzeczy, bo udało się zbudować kulturę opartą o refleksję i zastanawianie się zamiast spychologię i szukanie kogoś, kto mnie wyręczy, ale to też nie było zdrowe wtedy. Uważam, że coach nie zawsze, albo coach powinien być w odpowiednim momencie, natomiast takie programy jak Scrumdzielnia, gdzie osoby, które uważają, że mają już doświadczenie i chciałyby zrobić jakiś kolejny krok, mogą rozwinąć sobie te kompetencje mentorskie, które później będą przydatne, czy dalej w roli Scrum Mastera, czy pracując trochę szerzej z organizacją.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Łapię się na tym, że Agile Coach czy Scrum Master, jeżeli dobrze wykonuje swoją robotę, to w pewnym momencie też pracuje z organizacją, bo jest to jedna z jego odpowiedzialności, ale tak, biorąc pod uwagę tę złożoność różnych struktur organizacyjnych, bardzo często Agile Coach jest awansem ze stanowiska Scrum Mastera, więc niezależnie od tego, czy będziemy Scrum Masterami, Agile Coachami, project managerami, liderami czy konsultantami, zawsze ten aspekt mentoringu będzie bardzo przydatny. I tak też propsuję, oboje chyba mieliśmy tam epizod w Scrumdzielni, ja co prawda nie byłem mentorem, miałem tam webinar o facylitacji.

Kate Hobler: Ja też.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Ale tak, bardzo, bardzo fajnie przyglądać się tej inicjatywie, właśnie trwa trzecia edycja, z tego co kojarzę, i super, że to się rozwija.

Kate Hobler: Tak, patrzę też na tych mentorów. Część osób znam, część osób wiem, że będzie potrafiła poprowadzić kogoś innego. Z innymi osobami nie spotkałam się, ale nawet jeśli to nie będzie wysoki poziom mentorski, to nadal będzie to rozwijające.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Tak, oczywiście, tak.

Kate Hobler: Bo mentee i mentor w takiej relacji rozwijają się obaj. Znowu jest wierzenie związane z tym, że przecież to mentee się rozwija, a mentor nie. Bzdura, mentor też się rozwija. Mentor się świetnie rozwija, nabierając umiejętności, jak pracować. Nawet jeżeli mówi się o mentorze, o mentoringu tak zwanym, który trochę nie wyszedł, to nadal można wyciągnąć z niego świetne wnioski. Także to jest coś, w czym ciężko nie skorzystać.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Mi jest bardzo bliskie to stwierdzenie, że najlepiej się rozwijamy, ucząc innych. I ja tego doświadczam od trzech lat, bo trzeci rok jestem związany — wcześniej z Wyższą Szkołą Europejską, teraz to jest SWPS, bo SWPS przejął Tischnera — i ja tam uczę studentów pierwszego roku, jak pracować, jak organizować się do pracy zespołowej, jak organizować pracę zespołową przy projektach. I ja sam mam mnóstwo aha momentów w trakcie czy przygotowywania zajęć, czy nawet ich prowadzenia, bo czasami opowiadając o pewnych rzeczach, ujmuję to w jakiś inny sposób i mam takie… Ej, nigdy tego nie ująłem takimi słowami, a to jest naprawdę fajne. I trafiło. Tak, tak, tak. I każda inicjatywa, każda inicjatywa, w której możemy się sprawdzić jako nauczyciel czy mentor — i to nie na takiej zasadzie, że tworzę e-learning i tyle, albo że piszę teksty, albo nagrywam wideo, to też jest fajne, bo to też jakoś strukturyzuje naszą wiedzę. Natomiast ta zwrotka z rzeczywistości, gdzie mamy do czynienia z drugim człowiekiem, który reaguje na to, co my mówimy i może też powiedzieć…

Kate Hobler: Ale mi to nie działa.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: W sensie: ja tak… Ja nie rozumiem, jak to… Bo ja czytałem już o tym tyle razy i próbowałem to u siebie w zespole wdrożyć i to po prostu nie działa. To też pokazuje, że być może my nie opowiadamy o tej zwinności w wystarczająco zrozumiały sposób. No, tak.

Kate Hobler: No właśnie, bo kurczę, mówimy o czymś, co jest rozwijające, tak? Zarówno dla tego mentora, jak i mentee. To teraz spróbujmy porozmawiać o czymś, co wydaje się rozwijające, ale czasem jest wręcz zaprzeczeniem — czyli tak zwanej certyfikatozie. Jak to fajnie ująłeś w naszej rozmowie tuż przed nagraniem. Bo ja to obserwuję. Zresztą ja jestem z tego obozu, który te certyfikaty wystawia. Ja mam moc wystawiania certyfikatów i jeszcze w dodatku teraz kombinuję swoje własne certyfikaty, tak? No, ale te certyfikaty, one się, mam wrażenie, dewaluują. I często są używane trochę nie do tego, co trzeba. Jak do tego podchodzisz?

Certyfikatoza i ironia w branży szkoleniowej

Marcin ‘Aks’ Grochowina: No właśnie pytanie, co stoi za potrzebą zdobycia danego certyfikatu. Ja nawet uważam, że certyfikaty są jakąś nagrodą, zwieńczeniem za trud włożony w zdobycie wiedzy czy doświadczenia. I ja uważam, że jest ogromna wartość w uczestnictwie w szkoleniach, bo możemy zmierzyć się z jakimś nowym materiałem albo z tym samym materiałem, z którym już pracujemy, tylko w bardziej ustrukturyzowany właśnie sposób. Zetknąć się z doświadczonym trenerem, który może nam wyjaśnić zawiłości w bardziej zrozumiały sposób. Zetknąć się z innymi ludźmi, którzy pracują w podobnym kontekście i być może mają trochę inne problemy, i wzajemnie możemy zaczerpnąć od siebie tych doświadczeń. I to jest mega wartość. I równolegle jest jakiś taki trend zbierania kolejnych badge’y za zdobyty, za odbyty kurs, trochę jak pokemony, nie? O, tak. Że mam tych kursów nieskończoną ilość i szczycę się tym, że odbyłem ich nieskończoną ilość. No ja miałem w zeszłym roku taki żart prima aprilisowy, który autentycznie sporo osób odebrało jako coś prawdziwego, bo uruchomiłem na pierwszego kwietnia certyfikowany kurs Professional Certified Sticky Notes Master i to był kurs z odklejania karteczek. Kojarzy cię? Poczekaj sekundę.

Kate Hobler: Tak, pokaż, jak odklejać karteczki, to jest ważne. Niejednokrotnie na moich szkoleniach ludzie mówią, że to jest najważniejsza rzecz, której się nauczyli.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: No czekaj, bo to jest akurat zły bloczek. Tu mam małe, więc może będzie widać. Jeżeli odklejamy karteczki w ten sposób, czyli od dołu do góry, to one się przyklejają… czekajcie.

Kate Hobler: Są zakrzywione, więc słabo się przyczepiają.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: W taki sposób. I na przykład, jak potrzebujecie zrobić zdjęcie potem jakiejś pracy albo po prostu ją przejrzeć, to się z tego trudno korzystać. Jeżeli odklejacie karteczki od boku, to one przyklejają się na płasko. I to było wszystko, jeżeli chodzi o moje szkolenie. Tak naprawdę tego szkolenia nigdy nie było. Tylko chodziło o to, że zrobiłem filmik w stylu Mango Gdynia, w którym zapraszam do wzięcia udziału w tym certyfikacie.

Kate Hobler: Podziel się proszę linkiem, jeśli to jeszcze wisi, to dorzucimy. Jasne, jasne.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: To się wzięło trochę stąd, że… To znaczy, to się wzięło z dwóch powodów. Jedną to… Ja też to słyszałem na szkoleniach, które prowadziłem, że ludzie mówili… Za każdym razem, jak wprowadzałem ten element, to był taki pomruk po prostu… Zmieniło to właśnie moje życie. I miałem taki pomysł, kurczę, fajnie by było ludziom dać coś w nagrodę za to, że odbyli to szkolenie właśnie. A potem pojawił się w Scrum.org ten kurs z… chyba z Facylitacja. Tak. Bo najpierw była Facylitacja, a potem był ten z zarządzania backlogiem. Tak. Ale Facylitacja miała pierwszy taki dziwny skrót na zasadzie… Tak, PSFS. I to było dla mnie takie… Ej, idziemy w coraz dziwniejszych kierunkach. I stąd się wziął właśnie PCSNM, czyli Professional Certified Sticky Notes Master, jako odpowiedź na… Jako po prostu ironia na to wszystko, co doświadczamy. I autentycznie raz, że to się bardzo fajnie w jakimś tam wiralu rozniosło, ale autentycznie miałem rozmowy, że z jednej strony, jak już odkryłem następnego dnia, że to był żart, to miałem reakcję… Stary, jak ja to zobaczyłem rano, to mówię… Zwariował w ogóle. On naprawdę zrobił kurs z tego. Ludzie w to uwierzyli. I to pokazuje, w jakim miejscu jesteśmy. Że z jednej strony powstają kolejne sposoby na certyfikowanie się po to, żeby przyciągnąć ludzi. Jakby ja nie dziwię się, że ty też myślisz o swoim certyfikacie, bo ja też wcześniej, mówiąc o frameworkach, gdzie ja uważam, że powinniśmy skupiać się na identyfikowaniu problemów i zastanawiać się, jakimi narzędziami, jakimi procesami te problemy możemy rozwiązać, niż szukać kolejnych frameworków, które rozwiążą nasze problemy. Ale ja też, jakby, będąc niezależnym konsultantem, biję się z myślami, czy ja nie powinienem stworzyć swojego frameworka, który w prosty sposób pomoże mi pracować z klientami. Więc każdy z nas, pracując w tym swoim obszarze, styka się z tą rzeczywistością, bo ja potrzebuję frameworka po to, żeby w prosty sposób opowiedzieć, o co mi chodzi, jak chcę wprowadzić jakąś zmianę. Wy potrzebujecie certyfikatów, żeby… Mogę zapytać o… jakby o powód, ale myślę, że to jakby… Rozumiem ten powód, bo z jednej strony to jest właśnie nagroda za jakby potwierdzenie zdobycia umiejętności, ale z drugiej strony to też jest rynek, nie? Jest to pewna gałąź rynku szkoleniowego, która jest do zagospodarowania.

Kate Hobler: Tak, ale też oczywiście. Zresztą powiedziałeś coś ważnego à propos tego, że ty też potrzebujesz frameworku, żeby to sprzedać. Tak, rozwiązania sprzedają. Tak, jedna z trzech zasad konsultingu. Rozwiązania sprzedają. Jeśli masz coś, co jest opakowane w ładne pudełeczko, no to super, tak? No właśnie między innymi dlatego SAFe jest tak niesamowicie popularny, bo Dean Leffingwell wziął coś, co działało w jednej organizacji, opakował w ładne pudełeczko, nadał ładną nazwę, nawiasem mówiąc, nomen omen ładny skrót, nie? I to się genialnie zaczęło sprzedawać. Zresztą kurczę, chapeau bas. Ja jestem pod wrażeniem jego umiejętności sprzedażowych, nie? Dean Leffingwell, jeżeli chodzi o, nawiasem mówiąc, twórca SAFe’a, dla tych, którzy nie mieli okazji się zetknąć, jakby marketingu mistrzem jest, nie?

Zrozumienie zasad manifestu i kontraktów

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Tu ja mogę dorzucić Jurgena Appelo i jego Management 3.0. To też jest framework, który Jurgen nie wymyślił nic nowego. On wziął i on nawet to we wstępie do książki chyba pisze, że on pozbierał po prostu różne metody, które są spójne i uważa, że dla osób będących liderami to może być bardzo przydatne. Tylko z tą różnicą, że Management 3.0 działa i da się go aplikować w prosty sposób do jego praktyki, do organizacji. Z SAFe’em już pomidory.

Kate Hobler: SAFe ma bardzo prosty, ładny rysunek, ale sam jest bardzo skomplikowany. Natomiast Management 3.0 ma książkę, która jest bardzo prosta.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Tak, tak. Ja uwielbiam w kontekście SAFe’a w którejś iteracji jeszcze, bo oni teraz jak przedstawiają tę swoją strukturę, to ten obrazek już ma kilka zakładek. To znaczy jest kilka różnych wersji, które nakładają na strukturę SAFe’a kolejne warstwy, ale chyba — nie pamiętam wersji — ale do którejś wersji to wszystko było razem, w jednym miejscu. I pamiętam takiego tweeta, jak ktoś zaznaczył, znalazłem użytkownika: gdzie jest użytkownik na tym wykresie? I taki skomplikowany gąszcz różnych zależności i jeden punkt styku z userem, co jest, jakby, jest to agile’owy framework. Jedna z zasad mówi i wiele pryncypiów mówi o tej bliskości do użytkowników, o weryfikowaniu tego, nad czym pracujemy, współpraca ponad negocjowanie kontraktów chociażby. No i to była taka też wtedy refleksja dla mnie, no to jest trochę za bardzo hierarchiczny framework. Przyszła mi do głowy jedna rzecz, o której nie rozmawialiśmy, ale myślę też, że dużo problemów z tymi frameworkami, takich poszukiwań nowych rozwiązań bierze się z niezrozumienia podstawowych zasad manifestowych, bo ja na przykład bardzo długo — znaczy rozumiałem zasadę współpraca z klientem ponad negocjowanie kontraktu, ale przyznam, przez wiele lat odbierałem to na zasadzie, no po prostu jakby wspólny język, zamiast przerzucać się dokumentami fizycznymi, kontraktami, podpisywaniem umów, które też są ważne, bo warto je mieć w sytuacji, kiedy coś pójdzie nie tak, ale jednak ważniejsze jest to, żeby po prostu ruszyć z projektem i działać. A teraz uważam, że kontraktowanie współpracy czy komunikacji, tego, jak chcemy jako zespół funkcjonować, tworzenie takich spójnych zasad, czego od siebie oczekujemy i czego od siebie potrzebujemy, jest absolutnie fundamentalne do tego, żeby tę współpracę stworzyć. Stawiam kropkę, oddycham.

Kate Hobler: Tak, właśnie, ale bardzo znowu wspomniałeś o fajnej rzeczy, bo to jest nie zamiast, tylko ponad. Tak, w Agile Manifesto, że to jest to, że te kontrakty też są ważne, nawet takie legalne, bo to nie o to chodzi, żeby nie podpisać z kimś kontraktu, bo kontrakt czy umowa, ona jest po to, że jeżeliby coś poszło nie tak, a trzeba powiedzieć, że szczególnie jeżeli się współpracuje z dużą firmą, z jakąś korporacją i spotkasz tam ludzi, którzy są super życzliwi, ekstra, i podpiszesz z nimi umowę, bardzo życzliwą, na warunkach bardzo otwartych, to wcale nie znaczy, że ci ludzie tam będą za dwa lata. I tam za dwa lata mogą być osoby, które będą chciały tę sytuację wykorzystać, bo mamy podpisaną umowę, która nie opiekuje pewnych aspektów.

Znaczenie transparentnej komunikacji w zespole

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Fajnie, że o tym mówisz. Dokładnie tak.

Kate Hobler: Więc umowy i kontrakty są ważne, też takie, o których ty wspomniałeś, czyli takie kontrakty wewnętrzne, jak my się ze sobą komunikujemy. My u nas w Brass, kiedy byliśmy jeszcze większą firmą, mieliśmy całą masę takich rzeczy. W stylu na przykład po 18, jeżeli napiszesz na Slacku, to załóż, że nie zostanie to odczytane do kolejnego dnia. Albo jeżeli potrzebujesz czegoś pilnie po godzinie 18, musi być telefon. Jeżeli ktoś nie odbierze, to musi koniecznie pójść SMS z informacją, po co był telefon. Bo nie oddzwaniamy do siebie na pracowe numery wieczorami, chyba że jest rzecz pilna, ale my musimy wiedzieć, jaka to jest pilna rzecz. I tego była cała masa jeszcze innych rzeczy. Typu jeżeli ktoś przez pół roku nie pójdzie na urlop, to na dwa tygodnie odcinamy dostępy.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Ale to widzisz, stąd odbiję z kolei do pierwszej wartości, bo to wszystko to są procesy i narzędzia, które wspierają ludzi w ich interakcjach. Tak. I znów jakby bardzo często jeden z argumentów przeciwko zwinności jest, no to jest to podejście, w którym jakby nie ma żadnych procesów, nie ma zasad, jest anarchia, nie ma umów, nic nie planujemy i w ogóle nie ma dokumentacji. No ale właśnie, to są jakby…

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Przy czym z takimi praktykami, z takimi procesami musi iść też cała kultura organizacyjna. Bo jeżeli my wypracowujemy sobie te rzeczy tu i teraz, a potem przychodzi nowy pracownik i on dostaje linka do wiki na zasadzie: tu masz wszystkie zasady, jak pracujemy, przeczytaj i zastosuj, no to to nie wspiera ludzi i współpracy. To jest właśnie… Te procesy i narzędzia są dla nas ważniejsze, bo my tu mamy już procesy, a ty się teraz naucz. Ale na przykład system, nie wiem, Buddy’ego, który towarzyszy takiej nowej osobie w poznawaniu… Oczywiście ta dokumentacja w formie linka do wiki jest ważna, ale osoba wprowadzająca, która pomaga odnaleźć się w tej rzeczywistości, jest już bardziej postawieniem na tę wartość, że ludzie są dla nas ważni. I to wszystko to są takie drobne niuanse, które bardzo często sprowadzają się do naszych zespołowych i organizacyjnych nawyków w kontekście tego, jak ze sobą funkcjonujemy na poziomie komunikacji i takiej współpracy, oczekiwań w ogóle związanych z tym, jak ja oczekuję, że ty będziesz pracował i jak będziesz funkcjonował jako członek zespołu, ale też czego od ciebie potrzebuję. I ty jako członek zespołu też możesz mieć te potrzeby i oczekiwania. A bardzo często też funkcjonujemy w takim świecie założeń, że ktoś przychodzi z doświadczeniem, ktoś przychodzi do pracy, więc na pewno wie, jak się odnaleźć w strukturach zespołowych. To jest też powód, dla którego zajmuję się tym tematem na uczelni, że polski system edukacji nie uczy ludzi pracy w grupie, a my na rynku pracy już w tym momencie to jest absolutny standard. To jest trochę tak, jak nie pytasz człowieka o to, czy umie korzystać z komputera i nie wpisujesz umiejętności korzystania z komputera do CV, tak samo jak nie wpisuje się często tej pracy zespołowej, ale bardzo często też ludzie po prostu świeżaki wchodzący na rynek pracy, oni nigdy tego nie doświadczyli, a ludzie w zespole stwierdzają: no dobra, zatrudnili nam chłopa albo babę, przepraszam, że tak powiem, zatrudnili nam nowego członka zespołu i więc niech on się teraz dostosuje do naszych warunków. No nie, to wszystko jest dokładnie o tym, jak my ze sobą chcemy funkcjonować i jak bardzo te rzeczy my wiemy. Też miałem taką refleksję ostatnio, że transparentna komunikacja to nie jest tylko mówienie o tym, czego ja od ciebie potrzebuję, ale mówienie też, jaka stoi za tym intencja, bo ja mogę mieć cały proces myślowy przeprowadzony w swojej głowie, całą argumentację i na końcu jest ten wynik, czego ja od ciebie potrzebuję, a to jest to, ale ty tej całej argumentacji nie słyszysz i ty masz swoją piramidę potrzeb, swoją hierarchię i moja potrzeba może być dla ciebie totalnie znikoma, a ja mogę z tej rozmowy w momencie, kiedy usłyszę „nie mogę teraz tego zrobić, bo robię coś innego”, ja wyjdę wkurzony, sfrustrowany, zdemotywowany i nastawiony, że z tymi ludźmi się nie da pracować, ale jeżeli za moją potrzebą pójdzie uzasadnienie, dlaczego ja potrzebuję tego, żebyśmy to zrobili, no to dużo bardziej to otwiera przestrzeń na jakąś dyskusję, na jakąś zmianę priorytetów.

Podsumowanie i zapowiedź kolejnego odcinka

Kate Hobler: Super. Kurczę, powiem Ci, mogłabym Cię słuchać jeszcze godzinami, ale z szacunku dla czasu też naszych słuchaczy będziemy zamykać ten odcinek, więc koniecznie musimy się umówić na kolejne, bo wątków jest jeszcze cała masa, które dobrze by było zahaczyć. Podam jeszcze ciekawostkę na koniec à propos tych skrótów, skrótów nazw szkoleń Scrum Orgowych, które rzeczywiście najtrudniejszym do zapamiętania jest to z Product Backlogu, bo nazywa się Professional Scrum Product Backlog Management, czyli PSPBM. Ponieważ mało kto potrafi to zapamiętać, to generalnie ono ma ksywę PMS. Także jak pójdziesz do Scrum Orga i zapytasz o PMS-a, to wszyscy będą wiedzieć, o które szkolenie chodzi.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Doskonałe, doskonałe.

Kate Hobler: Także tym optymistycznym akcentem, słuchaj Aks, dzięki bardzo. Cudownie się z Tobą gadało, cudownie się Ciebie słuchało i mam nadzieję do szybkiego zobaczenia raz jeszcze.

Marcin ‘Aks’ Grochowina: Dzięki wielkie, że mogłem być częścią tego podcastu i do zobaczenia w przyszłości.

Kate Hobler: Super, dzięki. Cześć.

Podziel się wpisem:

Chcesz pójść dalej?

Zobacz również

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Czytaj więcej »
Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Czytaj więcej »
Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Czytaj więcej »
Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Czytaj więcej »
Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Czytaj więcej »
Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Czytaj więcej »

Zarezerwuj miejsce