Przejdź do treści

Przewidywalność w IT - Podcast Zwinnej Kawy #13

Przewidywalność w IT - Podcast Zwinnej Kawy #13

Beata Nowakowska i Marek Hobler rozmawiają o przewidywalności, pułapkach i sposobach na jej zwiększanie.

Budowanie statków, obsiewanie pola, praca programistów - czy są tak samo przewidywalne? Jakie są skutki nadmiernego podążania ku przewidywalności? Syndrom wesołego Cześka.. spotkałeś go już?

Obejrzyj na YT

Zapis rozmowy

Marek Hobler: To co, to cześć wszystkim, tutaj Marek Hobler z Brass Willow, to są Zwinna Kawa pogaduchy. To jest jeszcze stary kubek ze starym logiem Brass Willow, już się go nie da dostać. W kubku mam tapacze, to jest taki fermentowany napój z ananasa. Z nami jest dzisiaj Beata Nowakowska. Cześć. Co masz w kubku?

Beata Nowakowska: Mam najzwyklejszą w świecie kawę, taką lurkę słabą, jaką lubię, i mam produktonerski kubek.

Marek Hobler: Z pieniędzmi.

Beata Nowakowska: Z pieniędzmi. No i to jest nasze aktualne logo.

Marek Hobler: No, słyszałem, że ma się zmienić, ale to do przodu. Dzisiaj rozmawiamy o przewidywalności w IT, w projektach, w produktach, bo jest to kontrowersyjne.

Oczekiwania biznesu wobec przewidywalności

Beata Nowakowska: Tak, większość klientów, z jakimi ostatnio współpracuję, w swoich celach biznesowych ma przewidywalność nawet na poziomie 95% i jest to jeden z ich najważniejszych celów, co mnie, szczerze mówiąc, trochę martwi.

Marek Hobler: A co oni by chcieli przewidywać? Tu chodzi o estymację czasu pracy?

Beata Nowakowska: Tak, chcieliby zapytać zespoły scrumowe, ile czasu im coś zajmie, i dostać odpowiedź, na której można polegać. Czyli jak zespół powie, że będzie za trzy miesiące, to że na pewno będzie za te trzy miesiące.

Marek Hobler: Wow. OK, ja rozumiem, że to jest ważne dla biznesu, bo to pewnie związane jest, jak masz projekty na fixed price, wtedy musisz wycenić prawidłowo i jak się pomylisz, to tracisz.

Beata Nowakowska: Jest to dla mnie również bardzo, bardzo zrozumiałe. Natomiast niestety nie jest to, moim zdaniem, możliwe do osiągnięcia. To nie znaczy, że te projekty fixed price są niemożliwe do robienia w Scrumie. Tej przewidywalności nie jest tak, że nie ma jej w Scrumie, nie ma jej w tworzeniu oprogramowania. Ten typ problemu nie ma przewidywalnych rozwiązań. Natomiast bardzo dobrze rozumiem osoby, które tego oczekują, no bo nie chcemy kupować kota w worku, nie chcemy nie wiedzieć, ile zapłacimy za rzecz. Jest to dla mnie bardzo, bardzo, bardzo zrozumiałe. Co więcej, jesteśmy przyzwyczajeni do pracy przewidywalnej. W tej naszej historii, jako ludzie, mieliśmy najwięcej. Obsianie pola jest przewidywalne. Jest ilość kilometrów do zrobienia i ja wiem, że jak będę odpowiednio dreptać, to w tym czasie te nasionka umieszczę.

Marek Hobler: Czyli jak jest na maturze takie zadanie: rolnik obsiewa pole z prędkością, nie wiem, 300 metrów kwadratowych na godzinę, ile zajmie mu obsianie dwóch hektarów, tak?

Beata Nowakowska: Tak, tak. To jest przewidywalne. Jazda samochodem jest przewidywalna. Zwykle dojeżdżamy zgodnie z nawigacją. Natomiast to, jak pracujemy w IT, to jest tak, że my trochę nie wiemy, gdzie jest ta droga, którą będziemy iść. Czasami nam się wydaje, że wiemy, bo nam przyjdzie do głowy, że jest taka metoda, że ja to zrobię w ten sposób. Natomiast te problemy są na tyle skomplikowane, że bardzo często, jak już zaczniemy kroczyć tą drogą, to się okazuje, że tej metody nie ma, tym sposobem się tego zrobić nie da. I teraz, co się niestety dzieje z zespołami w takich momentach? Zespołom jest mówione, że są słabymi programistami, słabymi zespołami i że skoro nie udało im się przewidzieć, że nie udało im się znaleźć tego rozwiązania przed rozpoczęciem pracy, świadczy o tym, że są po prostu kiepskimi zespołami. No niestety tak jest.

Marek Hobler: Dobra, to rozumiem, że programiści są takim nietypowym stworzeniem? Czy projekty IT są takim jednorożcem? Wyobrażam sobie pracę w stoczni, jak buduje się statki, to też są bardzo złożone, jest dużo komponentów, ale jednak wydaje się to przewidywalne. I kiedy gotuję zupę albo tort piekę, to też mam przepisy i też jakby spodziewam się, że będę wiedział, że zajmie mi to godzinę i nagle nie zajmie mi pieczenie tortu 100 godzin. Gdzie jest różnica?

Beata Nowakowska: Na pewno w powtarzalności. Jeżeli robimy tort, robimy to z przepisu, to znaczy, że ktoś już ten tort zrobił kiedyś, prawdopodobnie wiele osób wiele razy. Więc ktoś już pomierzył ten czas, ktoś już wypróbował to i możemy dzięki temu z dużą pewnością powiedzieć, że to zajmie tyle czasu. Bardzo podobnie jest z pracą w stoczni. Robimy statek i będziemy robić ileś takich samych statków. Dlatego tutaj ten czas możemy sobie zmierzyć i on może być przewidywalny. Z oprogramowaniem tak nie jest. Gdybyśmy mieli już napisany ten kod, to można by go sobie było skopiować.

Beata Nowakowska: I tak jak przy pisaniu książki. Nie piszemy drugi raz tej samej książki, bo ona już jest napisana. Można wziąć tę napisaną i przeczytać.

Beata Nowakowska: Praca programistów, praca w IT jest troszkę bardziej podobna do tego pisania książki, bo za każdym razem piszemy nową książkę. Natomiast ja tego porównania akurat nie lubię, gdyż ono jest takie bardzo artystyczne. Więc częściej używam porównania z pracą w stoczni, pracą detektywa.

Porównanie IT do pracy detektywa

Beata Nowakowska: Detektyw, jak ma do rozwiązania jakąś zagadkę — znamy je z wielu, wielu seriali i filmów — to on nie wie, kto zabił. I na początku swojej drogi nie wie, w jaki sposób on dotrze do rozwiązania.

Marek Hobler: Czyli przychodzi do niego policja i mówi: „Hej, słuchajcie, ktoś zabił”. I on nie potrafi powiedzieć, czy mu znalezienie tej osoby, która zabiła, zajmie mu 10 minut, 10 godzin, 100 czy 1000.

Beata Nowakowska: Dokładnie. Dokładnie. On może zaplanować swoje kroki. Może powiedzieć: sprawdzę sobie odciski palców, jak nie, to sprawdzę sobie odciski butów, jak nie, to poszukam listeczków. Może sobie to wypisać, może sobie to zaplanować, ale nie ma żadnej gwarancji na to, że to rozwiązanie zadziała.

Marek Hobler: OK. Bardzo fajna metafora. Dzięki. Nigdy o niej wcześniej nie słyszałem. Bardziej myślałem sobie o pracy w stoczni jako takiej dobrej metaforze produkcji oprogramowania. Pewnie kiedy robisz — masz fabrykę stron internetowych i one się różnią tylko tłem, kolorami i czcionką albo logotypem — to to jest bardziej powtarzalne. Wtedy łatwo powiedzieć, że standardowa strona internetowa nas kosztuje dwie doby pracy programisty.

Beata Nowakowska: Dokładnie. To jest spektrum. Czasami będziemy mieli zadania, które są w dużym stopniu powtarzalne — te będą bardziej przewidywalne. Im większa jest niepewność, im więcej tam wkładamy nowych rzeczy, im więcej innowacyjności, tym niestety praca jest bardziej nieprzewidywalna. Co niestety przekłada się na to, że jeżeli my tak bardzo, bardzo, bardzo, bardzo naciskamy na tę przewidywalność, to nasze zespoły będą miały tendencję do tego, żeby obniżać poziom innowacyjności. Ja mam taki pomysł, którego jeszcze nie spróbowałem, chciałbym tak zrobić. Hmm. Ale to jest nowe, nie wiem, ile mi to zajmie, może mi to nie wyjść. A oczekują ode mnie przewidywalności.

Beata Nowakowska: Taka sytuacja może doprowadzić do tego, że zespoły będą powtarzać niekoniecznie efektywne rozwiązania tylko dlatego, że już je znają, tylko dlatego, że w ten sposób już robiły i ten poziom niepewności, niepowtarzalności, czy też poziom powtarzalności jest niższy.

Marek Hobler: OK. I obniżają ryzyko, tak? Ale przez to nie jesteśmy w stanie na przykład mieć prostszego kodu, który jest łatwiej zrozumiały dla innych, albo mieć oprogramowanie, które działa szybciej, albo daje jakieś nowe korzyści dla klienta.

Wpływ nacisku na przewidywalność na innowacyjność

Beata Nowakowska: Dokładnie. Świat się zmienia szybko i generalnie firmy rozwijają się szybko. Szybko wchodzą nowe rozwiązania. Jeżeli my naciskamy na przewidywalność, to jednocześnie obniżamy innowacyjność.

Marek Hobler: OK.

Marek Hobler: Dobra.

Marek Hobler: To tak z punktu widzenia zarządzania takim projektem. Mamy programistów i ciśniemy ich. Pewnie spadnie im też jakość.

Beata Nowakowska: Jeżeli chcą być przewidywalni, to oczywiście. No bo jeżeli zobowiązałam się, że zrobię coś w godzinę, w godzinę udało mi się, ale zrobiłam brzydko. Bardzo chcę być przewidywalna, to tak to zostawiam.

Marek Hobler: Dobra, to spadnie im innowacyjność. Nie ma sensu robić… Pytanie, co produkujemy. A co można zrobić, żeby być bardziej przewidywalnym? W sensie, z punktu widzenia zarządzającego takim projektem i bycia programistą. Bo rozumiem, jak przychodzi do mnie menedżer, Scrum Master bądź ktokolwiek i pyta się, ile jeszcze będę programował to okienko albo jakiś widget, albo coś, to trudno mu powiedzieć, że to stąd do wieczora będę robił. Ale rozumiem, jest taka dom… To może za chwilę. Jak zwiększyć przewidywalność?

Beata Nowakowska: Na pewno mogę powiedzieć, co zwiększa, co zmniejsza przewidywalność. I też możemy pogadać o tym, jak sobie radzić z tym, że tej przewidywalności nie ma.

Marek Hobler: Przez chwilę pomyślałem o tym, że ci programiści mogą mieć taką tendencję do zawyżania estymacji, bo jakby boją się tego, że jak powiedzą, że zajmie mi to jedną godzinę, a zajmie mi cztery, to dostanę po głowie. To od razu będę mówił, że to zajmie mi cztery. Jak skończę wcześniej, to sobie pójdę na pizzę albo jeszcze pogram w piłkarzyki.

Beata Nowakowska: Dokładnie tak jest.

Marek Hobler: A to jest złe dla biznesu, nie?

Beata Nowakowska: To przyzwyczaja do tego, że nie można być szczerym z menedżerami, z biznesem, jeżeli oczekujemy od kogoś rzeczy, której on nie jest w stanie dostarczać.

Beata Nowakowska: I nie chcemy uwierzyć w żadne argumenty, że to jest niemożliwe, to niestety doprowadza do tego, że tracimy zaufanie. Te dwie strony tracą zaufanie. I ta strona, która nie może dać tej przewidywalności, która jest oczekiwana, w końcu musi się jakoś odnaleźć w tym środowisku. I niestety rodzi to pewną nieszczerość. Chociażby taką, o której powiedziałeś. Że ja sobie założę duży, duży bufor, no bo ostatnio, jak powiedziałem, jak myślałem, to się okazało inaczej.

Beata Nowakowska: A tu potem, nawet jeżeli taki programista nie chce się obijać, no to nadal prawa Marchwiego działają. Mam aż cztery godziny, to zrobię bardzo porządnie.

Beata Nowakowska: Dobra.

Marek Hobler: Czyli wymuszanie tej przewidywalności powoduje tarcia w zespole.

Beata Nowakowska: Tak, zdecydowanie. Powoduje poważne obniżenie zaufania między programistami a managementem. Natomiast, żeby dostać tę przewidywalność, to najlepszym sposobem jest zaprowadzenie tego zaufania. Bo jeżeli mamy zaufanie, to po pierwsze zespoły scrumowe bardzo ładnie dopytują się o szczegóły, których nie znają, tego, co mają dostarczyć. To, żeby oni się zapytali o coś, co wydaje im się, że jest oczywiste, a dla nich jednak trochę nie jest, to wymaga zaufania. Jeżeli nie mamy zaufania, to będzie tak: hmm, nie wiem tego, no ale nie powiem, bo znowu coś o mnie pomyśli. Więc lepiej, to na pewno jest tak.

Marek Hobler: Czyli założę tę pesymistyczną wersję na przykład, tak?

Beata Nowakowska: Założę pesymistyczną wersję, czy założę jakąś swoją wersję, która bardzo często okazuje się potem jednak nieprawdziwą wersją.

Beata Nowakowska: Będzie tendencja do tego, żeby unikać niewygodnych pytań.

Beata Nowakowska: Czy też postrzegać pytanie i doszukiwanie się jako zagrażające. Bo co, oni sobie pomyślą.

Marek Hobler: Przepraszam, będziemy ciąć.

Marek Hobler: Dobra, to co jeszcze może wpłynąć na przewidywalność? Powiedziałaś o zaufaniu.

Stały skład zespołu i jego znaczenie

Beata Nowakowska: Mhm, więc tak, zaufanie, bo jeżeli mamy wysoki poziom zaufania, to wszystkie zagrożenia, które już widzą, będą mieli tendencję, będą zespoły miały tendencję do tego, żeby je ujawniać. Że tutaj myślimy, że no bo wiesz, tam jest taka metoda, jak ona zadziała, to będzie dwa, a jak nie zadziała, to będziemy musieli ją napisać, to wtedy będzie pięć dni na przykład. Więc taki zespół powie dokładnie, jak sytuacja wygląda, bo ufa. Następna rzecz, to jest stały skład zespołu. I tutaj to działa bardzo podobnie, jak z managementem.

Beata Nowakowska: Jeżeli mamy… Widzę, że jesteś zdziwiony. Co cię zdziwiło? Tak.

Marek Hobler: Wiesz, czasami wiem o tym, że w różnych software house’ach się dobiera ludzi po prostu tych, co są dostępni, tak? Albo tych, którzy wejdą w projekty w nowej technologii, to się robi zrzutkę tych osób, które najbardziej chcą. Mhm. No i to jest takie kontrintuicyjne teraz, bo się okazuje, że to przeszkadza w planowaniu.

Beata Nowakowska: Tak. Dlatego, że ten sam mechanizm, który mamy między managementem a zespołem, będzie działał też wewnątrz zespołu. Oni będą mniej siebie nawzajem dopytować, częściej się zgadzać na rozwiązania, które im lekko nie pasują. No, bo nie znam tych ludzi, to się nie będę dopytywać.

Marek Hobler: Mhm.

Beata Nowakowska: Widziałam takie wymiany działające, ale tylko na skali małych firm. Jeżeli mamy generalnie dwudziestu specjalistów w firmie, to to już jest dość zaufana grupa. Mhm. Więc na takiej skali można się wymieniać. Natomiast przy pięćdziesięciu osobach w firmie już widzę, że to już jest różnica między tym kolegą, z którym dużo pracowałam, a tym kolegą, z którym rzadko pracowałam. Mhm. Zespół też troszeczkę działa tak jak maszyna. Nie lubimy tych porównań do maszyn, bo one na przykład tę przewidywalność nam każą liczyć. Ale maszyna, która ma pewne części, które mają pewne funkcje. Tylko, że jak mamy samochody, to umiemy wyprodukować dwa takie same silniki. Ale dwóch takich samych ludzi nie mamy. Więc jak nam jakiś silnik odchodzi i w to miejsce wchodzi inna osoba, to nie ma odpowiedniego dla niej miejsca. To miejsce nie pasuje. Trzeba się troszeczkę poprzestawiać, troszeczkę przekonfigurować. Teraz już nie będę pytać Jacka, bo będę pytać Doroty, bo jednak w tym momencie Dorota jest najlepszym ekspertem. Takie nawyki we współpracy przy nowej osobie trzeba budować. No i to jest czas, którego zwykle zespoły nie potrafią doliczyć do estymacji. Nie wiedzą, jaki on będzie. Więc to nam na pewno zmniejsza przewidywalność. Kolejna rzecz, bardzo, bardzo typowa, to jest naciskanie na szybciej. Ludzie chcą nam powiedzieć to, co my chcemy usłyszeć. Więc jeżeli ktoś mówi: aż pięć…

Beata Nowakowska: To zespół, który wie, że to jest pięć, będzie miał tendencję do powiedzenia: „Nie, no, w trzy zrobimy”. Bo my chcemy się ze sobą zgodzić. Więc jeżeli jesteśmy naciskani, to damy odpowiedź bliższą tej, do której jesteśmy naciskani. No i to niestety często jest ta mniej prawdziwa, tylko bardziej pożądana.

Marek Hobler: Zwłaszcza kiedy przyjdzie sprzedaż, powie, że sprzedała coś za trzy. Czy dacie radę, nie? No damy radę, no.

Pułapki powtarzalności i długu technicznego

Beata Nowakowska: Tak. To, o czym już mówiliśmy. Powtarzalność, czyli robienie rzeczy tak, jak robiliśmy wcześniej, jest bardziej przewidywalne. W tej samej technologii, w ten sam sposób. Robiliśmy przyciski, to robimy przyciski. Jeżeli chcemy zamiast przycisków zrobić karuzelę czy cokolwiek innego technicznie, no to to zawsze nam tę przewidywalność obniży. Tylko że to, że ta powtarzalność tę przewidywalność nam poprawia, to jest w krótkiej skali. Bo wyobraźmy sobie, że mamy to nasze techniczne narzędzie, które już umiemy. I żeby mieć tę przewidywalność, to my go używamy i używamy, i używamy, i używamy, i używamy, i używamy. W pewnym momencie ono przestaje mieć wsparcie od producenta, bo cały świat już używa czegoś innego. I w momencie, w którym okazuje się, że to nie działa z jakimiś innymi narzędziami, z serwerem, z którego korzystamy, w cloudzie, z którego korzystamy, to mamy bardzo dużo napisane w czymś, co się staje nagle trudne. Bo my musimy jakoś obchodzić ten brak kompatybilności. Musimy jakąś przejściówkę napisać, musimy jeszcze z dodatkowego narzędzia skorzystać, żeby z tego starego, w którym mamy już napisane tak dużo, móc nadal korzystać. Więc do pewnego momentu ta powtarzalność nam poprawia przewidywalność, ale jest taki punkt, w którym ta przewidywalność niestety w związku z brakiem dostosowania technologii do obecnie używanej będzie nam spadać.

Marek Hobler: Czyli zaciągamy dług techniczny technologiczny? I on wtedy obniża nam też przewidywalność.

Beata Nowakowska: Tak. Pisanie z długiem technicznym też jest bardziej przewidywalne niż pisanie bez długu technicznego. Bo wyobraźmy sobie, że mam kawałek kodu do napisania i mogę go napisać brzydko i wtedy się zmieszczę w czasie. Albo mogę napisać go prawidłownie, a wtedy się nie zmieszczę. Jeżeli przewidywalność w danym zespole, w danym środowisku jest ważna, wybiorę to rozwiązanie, które da mi tę przewidywalność na dzisiaj. A wyobraźmy sobie, że to jest taka sytuacja, że mam coś, co potrzebuję zmienić. Wiem, jak to napisać szybko, ale wiem też, że to już gdzieś jest w tej aplikacji napisane. Ale odnalezienie tego w ogromnym kodzie zajmie mi dodatkowe dwie godziny. Obniży moją przewidywalność. Więc żeby się zmieścić w tym czasie, do którego się zobowiązałam, po prostu napiszę to jeszcze raz. Z nowymi błędami. Z innymi błędami, oczywiście. I teraz po trzech miesiącach przychodzi do tego kawałka zmiana. I ta zmiana musi być zrobiona w obu tych miejscach. Ale osoba, która robi tę zmianę, nie wie, że dany kod został napisany dwa razy. Więc najnormalniej w świecie znajduje miejsce, poprawia, uruchamia na produkcji i połowa testów przechodzi, połowa nie. Albo gorzej. Testy jego własne mu przechodzą, coś zostaje wypuszczone na produkcji i jest jakiś dziwny błąd. Bo raz działa, a raz nie.

Marek Hobler: W połowie klientom coś działa, a w drugiej połowie nie działa na przykład, nie?

Beata Nowakowska: Dokładnie. Dokładnie. W takiej dziwnej sytuacji jednej nie działa. I nie wiemy dlaczego. I teraz niezależnie od tego, czy to już klient wykryje, czy to my jeszcze sobie wykryjemy, to nam wtedy tę przewidywalność obniża. Bo to jest ta niespodzianka. Te odciski palca, z których nie udało się skorzystać i musimy szukać innego sposobu. Niestety rzeczywistość jest taka, że bardzo często wynikiem tego jest poprawka w tych dwóch miejscach, zrobienia jednego miejsca.

Paradoks przewidywalności i syndrom wesołego Czesia

Marek Hobler: Dobra, to z tego, co słyszę, to jest tak. Z jednej strony, jeżeli poprawić swoją przewidywalność, to komunikacja, tak? Komunikacja pomiędzy menedżerami a zespołami, komunikacja wewnątrz zespołów, sama praca nad produktem, żeby on był taki, był tego mniej długu technicznego i żeby był bardziej przewidywalny. Ale to prowadzi do pewnego paradoksu. Mi się wydaje, że to jest paradoks. Im bardziej firma ciśnie na przewidywalność, tym mniej jest przewidywalna.

Beata Nowakowska: Tak, dokładnie tak jest. Dokładnie tak jest. Nawet ma to, część tego zjawiska, tylko nazwę, syndrom wesołego Czesia. Bo bardzo często jest tak, że dany kawałek kodu zaczynają pisać jedni ludzie i oni potem awansują, a kończą pisać inni ludzie. I teraz, jak mamy coś małego, to przewidywalność jest większa. To jest małe. Nie mamy tych momentów, w których my musimy znaleźć te dwie różne implementacje danej rzeczy. W ogóle nie musimy szukać, bo to jest takie małe, że wiadomo, gdzie to jest.

Marek Hobler: Mieści się w jednej głowie, nie?

Beata Nowakowska: Tak. I teraz tak, ci ludzie, którzy stworzyli ten kod w momencie, w którym on był jeszcze mały, są uznawani za ekspertów, bo oni pisali szybko. Bo im wychodziło. A ci, którzy przyszli po nich, są uznawani niejednokrotnie za kiepskich programistów, bo im już tak szybko nie idzie. Tam, gdzie zostają architektami i kompletnie bez żadnej odpowiedzialności za to zachowanie, oni też zaczynają tych nowych uznawać za kiepskich, bo nam szło tak szybko. Bo przecież myśmy taką rzecz umieli zrobić w jeden dzień. Co oni tam tyle czasu robią?

Beata Nowakowska: Miałam przypadek z właścicielem firmy, który rozpoczął garażowo tworzenie pewnej aplikacji. Ta aplikacja osiągnęła duży sukces. Wielu klientów udało się namówić na nią i teraz po trzech latach ja z nim pracowałam jako Scrum Master i on mi powiedział coś takiego: “Beata, czy ja takich idiotów zatrudniłem? Przecież jak myśmy zaczynali, to po prostu wychodziła funkcjonalność za funkcjonalnością.” A ja do niego mówię: “A wiesz co? To spróbuj coś zmienić w tym kodzie. Dodaj coś. Zobacz sobie, jak się w tej chwili, w tej wielkości, rozwija tę aplikację.” Bo to niestety nie jest to samo. Bardzo często też te osoby, które zaczynały pisać aplikacje, które zostały uznane za dobre, są pytane o estymację. Bo do nich zaufanie nie było utracone. Więc oni estymują kod, który jest bez długu technicznego, a implementacja jest w kodzie, w którym jest dług techniczny.

Marek Hobler: Dobra, to jeżeli już wiesz, że ciśnięcie na przewidywalność to nie jest droga do przewidywalności, to do nas się cały czas zgłaszają ludzie i proszą o szkolenia, konsultacje, jak zwiększyć przewidywalność. Sama o tym powiedziałaś. To co możemy im poradzić? Co byś im pomogła?

Beata Nowakowska: To zaufanie, zarówno w zespole deweloperskim, jak i między zespołem deweloperskim a managementem. I kluczowa moim zdaniem rzecz to jest dbanie o niski poziom długu technicznego. To jest coś, co w moim odczuciu najlepiej dba o przewidywalność. Bo jeżeli ja wiem, gdzie co w mojej aplikacji jest, to jest tak samo jak z domem. Jeżeli potrzebuję coś znaleźć i mam porządek w domu, to znajdę to w przewidywalnym czasie. Jeżeli moje rzeczy leżą na stercie, która nie ma żadnego ładu i składu…

Marek Hobler: I szukasz nożyczek. Tak.

Strategie radzenia sobie z nieprzewidywalnością

Beata Nowakowska: To ja prawdopodobnie przerzucam tę stertę z jednej na drugą i nie wiem, w którym momencie te nożyczki znajdę. Więc tak. Zaufanie, dług techniczny i dobra współpraca z klientem. Bo wbrew pozorom to nieprzewidywalność jest też mocno związana z tym, że programiści dostarczają, ale dostarczają nie to, co klient chciał, bo relacja nie pozwoliła na taką jakość komunikacji, żeby dokładnie zrozumieć się nawzajem. Czyli klient dostał, ale to nie jest to, co chciał. Więc zespół musi poprawić.

Marek Hobler: Dobra, to jest ciekawy wątek, bo do tej pory mierzyliśmy się z tym, że produkcja oprogramowania to nie jest fabryka. Bo jak produkujesz te statki w stoczni, to jakby wiadomo, jak to robić i jest to przewidywalne. I się okazało, że w zasadzie projekty IT nie są przewidywalne, dlatego że to nie jest fabryka. A teraz poruszyłaś nowy wątek, w którym powiedziałaś o tym, że czasami jest tak, że klient zamówił coś, programiści zrozumieli, że to jest coś innego, wyprodukowali to w czasie bądź nie w czasie, a potem jest jeszcze taki moment…

Beata Nowakowska: Że to jest coś innego.

Marek Hobler: Jak sobie z tym poradzić?

Beata Nowakowska: Ja myślę, że w ogóle przewidywalność można zwiększyć. Dążenie do przewidywalności, stawianie jej jako taki podstawowy cel, co niestety robi teraz większość software house’ów, bo software house pracuje na godzinę.

Beata Nowakowska: Więc zwiększanie przewidywalności, naciskając na przewidywalność, na pewno tej przewidywalności nam nie poprawi, a na pewno nie w długiej perspektywie. To jest komunikacja. Dbanie o jakość kodu przewidywalność poprawi. Teraz jak się odnaleźć w takim świecie, w którym nie mamy przewidywalności, ale deadline mamy. Deadline’y są, były, będą i one wynikają z różnych rzeczy, chociażby z tego, że 24 grudnia są święta i wiele sklepów internetowych przed tymi świętami ma największy utarg. Chciałabym, żeby coś w tym sklepie działało w określony sposób na, powiedzmy, miesiąc wcześniej po to, żeby ten utarg zrobić jak największy. To teraz co robimy? Jeżeli mamy ten utarg mieć czy też te funkcjonalności mieć na, wyobraźmy sobie, 1 listopada i jesteśmy teraz 1 marca, to jak normalnie sobie rozkładamy rzeczy, to sobie mówimy: w marcu zrobimy to, w kwietniu zrobimy to, w maju zrobimy to, w czerwcu zrobimy to i tak dalej.

Beata Nowakowska: Ponieważ my wiemy, że te rzeczy, które tam wkładamy do tych miesięcy, one są trochę z gumy, jeżeli chodzi o ilość pracy, to od pierwszego momentu nastawmy się na to, że tego czasu jest po prostu tak jakby mniej.

Beata Nowakowska: Ta nieprzewidywalność niestety nie idzie w stronę losową taką, że czasami nam się uda zrobić szybciej niż przewidywaliśmy, a czasami później. To niestety jest tak, że ten cykl jest później, niż się spodziewaliśmy. Bo my myślimy, że coś zrobimy jakoś, a potem się okazuje, że ten sposób jest niemożliwy. Że tam nie ma tych zasobów, których się tam spodziewaliśmy, że ta technologia tak nie działa, jak się spodziewaliśmy i nie da się w nim. W związku z tym, jak już jesteśmy w marcu, to postarajmy się w maju mieć już coś, co tę koronną funkcję spełnia. Zobaczmy w marcu, miejmy w marcu coś, co w tym listopadzie już by się od biedy dało wdrożyć.

Marek Hobler: Poczekaj, czyli tu nie chodzi o to, że skłammy programistom, że nie potrzebujemy tego na październik, tylko powiedzmy im, że potrzebujemy tego na czerwiec. Oni i tak się spóźnią, więc będzie na czas. Tylko chodzi o pracę nad produktem.

Priorytetyzacja ryzykownych zadań

Beata Nowakowska: Tak, o to, żeby wybrać te kluczowe rzeczy i zrobić je najpierw. Z dwóch rzeczy: bardzo ryzykowna i krytyczna i taka przewidywalna, czyli taka, którą już robiliśmy pięć razy, no ja bym od tej ryzykownej zaczęła pracę. Bo im szybciej ją zacznę, tym szybciej się dowiem, jakie tam są pułapki. Gdzie tam jest ta technologia, która nie będzie działać tak, jak myśmy się spodziewali. Ta metoda, której myślimy, że tam jest, a jej tam nie będzie. Inny kawałek naszego kodu, który nie będzie się chciał z tym dogadać.

Beata Nowakowska: Czyli dwie rzeczy w tej strategii. Jedna to jest taka, że robimy — nie dlatego, że wciskamy komuś kit, że potrzebujemy to na wcześniej. Po prostu bądźmy wszyscy w takiej wiedzy, że tej przewidywalności nie ma. Wtedy dla wszystkich jasne jest, że skoro te kawałki są trochę z gumy, to ten, który najbardziej chcemy mieć i który być może wystarczy, który jest najbiedniejszą wersją, która wystarczy, zróbmy ją najpierw.

Beata Nowakowska: Jeżeli w tym są pułapki, to my chcemy najwcześniej o tym wiedzieć. Jak już to mamy, to jeszcze sprawdźmy z odbiorcą, czy on na pewno to chciał. Czy to jest na pewno to, czego on potrzebował, bo to nie jest sukienka, którą kupuję w sklepie i mogę ją przymierzyć, bo tej sukienki jeszcze nie ma. Więc im szybciej my ją przymierzymy, czyli pokażemy odbiorcy, damy mu to wypróbować, tym szybciej się dowiemy, że ten szefek huje, a tu jest za wąsko.

Marek Hobler: Kolor w zasadzie jest nie taki, nie?

Beata Nowakowska: No, no. Tym więcej czasu mamy też potem na poprawienie tego. I to samo, jeżeli chodzi o umowy z odbiorcą. Optymalnie starajmy się doprowadzić do tego, żeby nasz odbiorca też rozumiał nieprzewidywalność. Nie jest to aż tak trudne w momencie zaufania, no bo chociażby mamy ten przykład z detektywem. Pomóżmy mu wybrać te funkcjonalności, które są krytyczne, i dostarczyć je najpierw. Dostarczmy je najpierw, tak żeby on sobie tę sukienkę przymierzył i zobaczył, co mu pasuje, co nie.

Marek Hobler: I to miejsce, gdzie mogą być smoki, też trzeba mu pokazać jako pierwsze, tak?

Beata Nowakowska: Tak jest.

Marek Hobler: Albo przynajmniej zobaczyć, czy ten smok tam żyje, czy go nie ma.

Beata Nowakowska: Mhm. Dajmy mu też możliwość zmiany zdania, bo

Beata Nowakowska: Osoba, która nie przymierzała jeszcze sukienki, nie wie, jak w niej wygląda. I nawet jeżeli na zdjęciu ta sukienka czy podobna sukienka wygląda pięknie, to na tym kliencie może wyglądać niezbyt korzystnie. Więc pokażmy mu to też od tej perspektywy, że on nie jest wróżką i nie wie, jak mu będzie leżało to, co my dostarczymy. I im szybciej mu dostarczymy to krytyczne, tym on ma większą możliwość manewru i zmiany zdania.

Podsumowanie i zapowiedź tematu estymacji

Marek Hobler: Mhm. To Beata, dzięki wielkie za opowieść o przewidywalności, o tym, jak ją zwiększyć, o tym, gdzie są ryzyka, gdzie są pułapki. Ja bym bardzo chciał kiedyś Cię podpytać jeszcze o estymacje, czyli jak już technicznie pomóc zespołom o tym, jak przewidywać. Bo na razie mówiliśmy o samej przewidywalności, ale pewnie są jakieś narzędzia do tego przewidywania. Pewnie możemy pomóc samym zespołom już takim technicznym, programistycznym zwiększyć sobie to.

Beata Nowakowska: Mhm. Ja również dziękuję. Wspaniała rozmowa. Bardzo chętnie rozmawiam o estymacjach następnym razem.

Marek Hobler: Dobra. Mój kubek już pusty jest. Dzięki wielkie. Do usłyszenia.

Beata Nowakowska: Do usłyszenia.

Podziel się wpisem:

Chcesz pójść dalej?

Zobacz również

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Czytaj więcej »
Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Czytaj więcej »
Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Czytaj więcej »
Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Czytaj więcej »
Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Czytaj więcej »
Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Czytaj więcej »

Zarezerwuj miejsce