Przejdź do treści

Skalowanie z głową i bez głowy.

Skalowanie z głową i bez głowy.

Kate Hobler i Krzysiek Niewiński rozgadali się o:

  • profilaktyce w organizacji w skali - jak zrobić to z głową?
  • szybko czy skrętnie?
  • konflikty lojalności,
  • deadliny jako po-twór,
  • sekretach skutecznych mentorów,
  • historii powstania SCRUM-a i Agile,
  • jak kryzys może podnieść efektywność?
  • co dobrego wynieść z SAFE?
  • co chcemy optymalizować w organizacjach?

Obejrzyj na YT

Zapis rozmowy

Krzysiek Niewiński: I stronie o taki punkt, ludzie z biznesu i techniczni muszą razem pracować codziennie w krótkich cyklach.

Kate Hobler: A jeszcze lepiej, jeżeli jest ocena per osoba.

Krzysiek Niewiński: O, to jest w ogóle cudownie wtedy. Żeby przedyskutować niewygodną prawdę.

Wprowadzenie do skalowania i profilaktyki

Kate Hobler: Cześć wszystkim. Słuchajcie, witam was serdecznie w nowym odcinku naszego podcastu. Dzisiaj naszym gościem jest osoba niezwykła. Mianowicie człowiek, który od dawna walczy z polskimi organizacjami tak, żeby w skali działały lepiej. A ponieważ w skali działają lepiej w momencie, w którym działają też produktowo, to nasz gość dzisiejszy bardzo mocno promuje podejście produktowe. I na każdy temat z tego obszaru na pewno można z nim pogadać. Cześć, Krzysiek Niewiński jest dzisiaj z nami. Czy to jest prawidłowy skrót tego, co robisz?

Krzysiek Niewiński: Cześć. Tak, wolałbym nie nazywać, że walczę — haczką mnie czasami — tak. Mówimy, że pracujemy w takiej branży zmniejszenia cierpienia w product development.

Kate Hobler: Ale ładne. Bardzo mi się to podoba. Cudowne. A propos cierpienia — mała uwaga techniczna: dla oglądających nas, ale nie słuchających — jeżeli macie wideo, możecie zobaczyć, że w momencie kiedy na przykład Krzysiek albo ktoś będzie mówił, ja mogę się zanosić kaszlem ze względu na to, że wychodzę z krztuśca — czyli takiej choroby która piętnaście lat temu jeszcze była w Polsce praktycznie całkowicie wyeliminowana ale dzisiaj zgadnijcie czemu roznosi się znowu więc taka informacja dla każdej osoby powyżej trzydziestego roku życia wasza szczepionka już nie działa pomyślcie sobie o aktualizacji także nic mi nie jest ale możecie widzieć to na video nic strasznego już jestem fazie zdrowienia

Krzysiek Niewiński: Dzięki za ostrzeżenie

Kate Hobler: Mam nadzieję że na ciebie się nie przeniesie ta nieszczęsna bakteria chociaż przez komputer przenoszą się tylko virusy więc jesteś bezpieczny

Krzysiek Niewiński: No ale trzeba pomyśleć o jakiejś profilaktyce myślę że będzie akurat dobre nawiązanie do pewnej profilaktyki którą też powinniśmy stosować firmach organizacjach szczególnie dużej skali

Kate Hobler: O doskonale od razu wskoczymy tym razem więc jaką profilaktykę trzeba stosować momencie kiedy pracujemy skali znaczy co jest ważnego żeby robić głową no bo organizacje które są duże przynajmniej mediach dominują malutkich organizacjach mniej słychać dużych te przypadki niosą zarówno pozytywne negatywne chociaż często chowane co robić głową

Metryki i wartość w organizacji

Krzysiek Niewiński: Hmm czy wie przecież możesz ocenić czy coś dobre czy niedobre jeżeli masz podstawowej metryki zwykle samym początku próbuję ustalić liderami danej firmy grupy przede wszystkim skąd bierze wartość przeważnie pieniądze można zapytać sposób zarabiacie kasę rozmawiamy związku sposób ten system organizacyjny powinien cechę żeby wartość przykład pieniądz łatwiej przyjemniej więcej dalej właściwie produkowało wartość teraz typu organizacji powiedzą płacą prędkość znaczy każda minuta wykorzystana doszukiwanie waste modus operandi shit shit sprawdzające pytanie projekt trwał lata przyspieszyliście dwukrotnie będzie rok dobrze niedobrze powiedzą bardzo szybciej dostarczyliśmy stąd pieniądze podważamy zakres dostarczyć termin optymalizujesz prędkość przeważnie produktowych wykonanie szybko niewłaściwej rzeczy raczej przynosi pieniędzy

Kate Hobler: Tak

Krótkie cykle i skrętność

Krzysiek Niewiński: Dlatego właśnie myśl, ślony został w tych latach dziewięćdziesiątych kilka sposobów, które maksymalizują, optymalizują pod skrętność, nie pod prędkość. I ten cały ruch Agile w związku z tym miał nam pokazać, w jaki sposób łatwo dopasowywać, szukać tej wartości i skręcać. Fajnie na poziomie jednego zespołu, nie, to jest parę osób się dogada. Jakkolwiek się nie zorganizujecie, to na pewno nie będzie jakiejś wielkiej tragedii. Natomiast jak już tych zespołów jest kilka, pojawia się skala, to pojawia się szereg dysfunkcji, lokalnych optymalizacji, nie opłaca się współpracować. Każdy ma jakiś tam swój pomysł i zaczyna się to trochę rozjeżdżać. Nie daj Boże macie zespoły, które są od siebie zewnętrznie zależne. Zależności powodują przestoje, ale też powodują, że work in progress rośnie. Czyli jakby zaczynamy kolejny temat, ponieważ stoimy i nic nie robimy. A w naszej firmie się nie płaci za nicnierobienie, więc zaczynajcie kolejne. I nagle orientujesz się, że jesteś w takim miejscu, wszyscy są zajęci, wszystkie priorytety są in progress, a na outpucie nie ma nic. No i teraz trzeba zadać sobie to pytanie. Jakie cechy powinniśmy mieć my, nasz system pracy, żeby nam ułatwić realizację tych najwyższych celów biznesowych? I dopiero jak to wyrównasz, wyprostujesz i masz to wspólne rozumienie, to wtedy możesz zadać to pytanie. To o co my powinniśmy zadbać, żeby móc powiedzieć, że ta organizacja jest zdrowa? Czyli z jednej strony faktycznie masz ten najwyższy cel przed oczami. Przeważnie jest to wytwarzanie razem w krótkich cyklach. Ja to jak mantrę tam na szkoleniach powtarzam. Zróbcie to razem w krótkich cyklach. Koniec. I dwa dni generalnie wniosek jest, żeby zrobić to razem w krótkich cyklach. To jest nie do zrobienia.

Krzysiek Niewiński: Od stu lat próbujemy to powiedzieć. No ale dzięki tym krótkim cyklom zdobywamy bardzo super krótkim cyklom. Dzisiaj naprawdę są firmy, które są w stanie w trybie niemalże ciągłym to robić. Czyli naprawdę co chwila ktoś, masz setkę powiedzmy deweloperów i każdy z nich non stop wdraża klientocentryczne rzeczy. Czyli dochodzisz do prawie że ciągłego deploymentu. Masz dziesiątki albo setki deploymentów tygodniowo. Ilość danych, które gromadzisz, dają Ci możliwość podjęcia lepszej jakościowo decyzji co do priorytetów. Co się teraz dzieje na rynku i w którą stronę powinniśmy skręcić. No i ta skrętność sama, w związku z tym podejmowanie decyzji. Dane masz, to ta decyzja będzie mądrzejsza. Ale teraz jeszcze masz łatwość. Masz system skonstruowany pod łatwość skręcania jeszcze w dużej skali. To w zasadzie masz system, który gdzie jest złoto, tam idziesz. I w krótkich cyklach pobierasz to złoto. I teraz tam jest złoto. To skręcić, ta skrętność. Duża taka elastyczność, żeby skierować tę firmę na to, co aktualnie jest najważniejsze. No i teraz, jeżeli chcemy taką firmę, to trzeba zadać sobie pytanie. To jakie powinny być struktury, polityki, zasady, zespoły, kompetencje. I tak dalej. I teraz, w zależności, gdybyśmy sobie teraz razem ustalili. To weźmy sobie taką firmę, która w ten sposób robi pieniądz. W krótkich cyklach uczy się i produkuje właściwe rozwiązania. Nie produkuje tych rzeczy, które, nie dokonuje tej nadprodukcji. Czyli nie produkuje tych rzeczy, które są niższej wartości i tak dalej. Jest bardzo świadoma i potrafi skręcać na to, co aktualnie jest najważniejsze. No to wtedy bym mógł odpowiedzieć, to jak skonstruować taką firmę. I byśmy pewnie doszli do tego, że przede wszystkim. Żeby w krótkich cyklach, to te zespoły pewnie interdyscyplinarne. Żeby móc sobie pomagać. To nie może być, każdy zespół mieć swój cel. Nie może mieć swojego backlogu. Bo wtedy każdy robi swoje i nie ma sensu pomagać drugiemu. Nie daj Boże jest polityka, która ocenia jakiś tam zespół. Za wykonanie tego celu lub za wykonanie ich zakresu pracy. No i przy takiej konstrukcji nagle.

Krzysiek Niewiński: Lider takiego zespołu, czy w ogóle zespół, powiedzmy, zaczyna mieć dylemat. Konflikt lojalności. Ja pomogę tobie i na pewno zostanie to docenione. Zbliża się okres ewaluacji rocznej pracowników i ja wtedy powiem mojemu szefowi, że nie zrobiłem swojego, bo pomogłem tobie, ale twoje było bardziej wartościowe i na pewno zostanę za to doceniony, że swojego nie zrobiłem, ale globalnie jest lepiej. To jest fikcja. Więc jakby teraz te elementy konstrukcyjne organizacji będą wpływały na to, jak ci ludzie się zachowują, w związku z tym jak funkcjonuje organizacja. I przez ten czas można powiedzieć wtedy: firma robi to, co chcieliśmy, żeby robiła, i wtedy jest zdrowa. Albo mamy część takich polityk, praktyk, struktur, które nam to utrudniają, i wtedy jest mniej zdrowa.

Kate Hobler: Czyli czekaj, czekaj, czekaj. Ja nie mogłam nie usłyszeć tego, że nie zawarłeś w swojej wypowiedzi nic o jakimkolwiek frameworku do skalowania. Czemu?

Frameworki a rzeczywiste potrzeby

Krzysiek Niewiński: No bo frameworki są dla newbiesów. Nie chce ci się uczyć, nie chce ci się czytać, weź framework wdrożysz, a potem zobacz, co się dzieje, i usprawniaj dalej. Ale tak naprawdę to się sprowadza do tego, jakby frameworki fajnie, tylko to się sprowadza do tego, że trzeba zadać sobie to, jak w „Chłopaki nie płaczą”, że tak powiem, w zasadzie to ważne pytanie: co chcesz w życiu robić, a potem zacząć to robić. W firmach produktowych przeważnie jest to kwestia: zróbmy to razem w krótkich cyklach. Razem w rozumieniu: osoby, które są blisko biznesu, znają się na tym biznesie, osoby, które są w stanie to wytworzyć, znają się na tej technologii, różnej maści eksperci, którzy są ze sobą silnie zależni. W związku z tym oni muszą ze sobą pracować.

Krzysiek Niewiński: Jakby konstruuje się ich w jedną grupę, daje się im wspólny cel i oni to robią w krótkich cyklach, ponieważ jeżeli mówimy o innowacji, dużo rzeczy nie wiemy i nas zaskakuje. Zresztą co jest kompletnie — nie trzeba o tym dyskutować, wszyscy to wiedzą, znają już od lat.

Kryzys oprogramowania i duże projekty

Krzysiek Niewiński: W 68. którymś roku pojawiło się, było takie spotkanie tych takich ekspertów ze świata, między innymi był ten Dijkstra, ludzie, którzy wymyślali podwaliny IT, żeby przedyskutować niewygodną prawdę: projekty rzadko kiedy są na czas, czyli w terminie, wytwarzają nie do końca to i kosztują dużo więcej niż planowane. I nazwali to zjawisko software crisis. Można sobie wygooglować. I niektórzy uszczypliwi podśmiewają się, że software crisis zaczął się w 60. latach i ma się dobrze.

Kate Hobler: Tak jest. O ile dobrze pamiętam, w 86. roku wyszło pierwsze badanie efektywności projektów IT, software’owych, i wyszło, że jak sobie ktoś założył 100% budżetu, to średnio wychodziło około 293 albo 296 — to było tyle, ile średnio to rzeczywiście kosztowało. Czyli trzykrotna przebitka średnio. To można sobie wyobrazić, ile było w pewnych ekstremach. Także tamte procenty już miały wiele zer.

Krzysiek Niewiński: To znaczy też można sobie wyszukać. Projekty projektami, ale one są różnej wielkości. Chodzi o to, że jak zobaczymy na te projekty, bo mówimy o tym, dotykamy tego skalowania, tam się troszkę ta dynamika organizacji się zmienia. Troszkę — 180 stopni się zmienia pomiędzy małą firmą a dużą firmą. I jak popatrzymy na duże projekty, gdzie jest setki ludzi zaangażowanych, jakie są — nieważne, jakie to są typy zespołów itd. — to nawet te takie raporty typu Standish Group, State of Agile itd., ten success rate dużych projektów to tam jest na poziomie 2%, tych huge, takich dużych. Dlatego że poziom niepewności jest olbrzymi. Poza tym właśnie o to chodzi, że tam jest, jakby jeśli chodzi o konstruowanie, jak tym zarządzić, jak stworzyć tę strukturę, która wykona ten projekt, od tego bardzo dużo zależy. Właściwie to, co my próbujemy w tym naszej domenie projektowania organizacyjnego pokazać ludziom, liderom, narzędzia do tego, żeby te nieintuicyjne rzeczy, żeby po prostu nie kierować się przekonaniami, wartościami, doświadczeniem z przeszłości, tylko wziąć, że tak powiem, wspólnie narzędzie, narysować, co się dzieje w tym systemie pracy, i to jeszcze krótkoterminowo i długoterminowo. W ogóle drugie pytanie do zadania: optymalizujesz w firmie — to jest pierwsze pytanie, tak jak wcześniej mówiłem — drugie pytanie: krótko- czy długoterminowo? Bo też to będziemy inaczej działać.

Krzysiek Niewiński: Czyli jeżeli mówimy…

Kate Hobler: Właśnie chciałam cię poprosić o przykład. Idealnie.

Krzysiek Niewiński: Przykład to jest właśnie jeżeli masz deadline, masz projekt, musisz go wykonać.

Krótko- i długoterminowa optymalizacja

Krzysiek Niewiński: To częstym takim rozwiązaniem jest: Krzysiek, focus. Trzeba mieć focus. Wiesz, presja, ciśniemy, skupiamy się, dowozimy, pyk. Nikt nam nie zapłaci za piękny kod. Obyśmy ten biznes zrobili. OK, fajnie. W szczególności jak jesteś software housem i nie masz właścicielstwa produktu, tego kodu, to wypchnąłeś, wygrałeś. Ale jeżeli to jest twoje, to z czasem pojawia się taki — niektórzy by to nazwali długiem technologicznym, długiem prowadzenia firmy i tak dalej. I tego typu quick winy szybkie — presja szybciej, focus i tak dalej — mają swoje konsekwencje w szczególności w software: że nagle się orientujesz, że to wszystko trwa cholernie długo, n razy dłużej niż trwało kiedyś; że coraz mniej ludzi coś wie; mamy wąskie gardła; coraz więcej zależności; coraz trudniej się skręca; robimy coraz bardziej niewłaściwe rzeczy; IT przestało działać.

Kate Hobler: Na pewno pomoże przepisanie systemów.

Krzysiek Niewiński: Tak? Tak? Więc właściwie też te narzędzia właśnie — które tam staram się pokazywać głównie właśnie z myślenia systemowego — czyli ten diagram pętli przyczynowej on pokazuje ci w jaki sposób to się zachowuje ten system pracy: te twoje polityki struktury zasady krótkoterminowo długoterminowo. Wtedy można sobie świadomie ocenić jaką profilaktykę powinniśmy stosować.

Krzysiek Niewiński: Jaką profilaktykę powinniśmy stosować? Wiem że będą terminy wiem że czasami trzeba coś dowieźć ale przeważnie jest tak że te wszystkie terminy to jest sztuczny twór który sami sobie narzucamy.

Kate Hobler: No okej to teraz tak: z jednej strony całkowicie to rozumiem myślmy systemowo sprawdzajmy gdzie my właściwie mamy tę wartość jak my ją generujemy żeby były przepływy żeby nie było tego parkingu po drodze który jest tak zawalony samochodami że zamiast autostradą jest parkingiem i nic z tego nie wychodzi no i róbmy te rzeczy w krótkich iteracjach razem no to… To dlaczego najpopularniejszym sposobem ostatnio na robienie dużych projektów żeby tak powiedzieć jest SAFe? Dlaczego to jest tak niesamowicie popularne narzędzie i dlaczego ono się tak doskonale sprzedaje?

Popularność SAFe i jego ograniczenia

Krzysiek Niewiński: Bo jak sama nazwa mówi on jest bezpiecznym frameworkiem można go wdrożyć bez drastycznej zmiany ludzie się boją takiej drastycznej zmiany więc albo ją trzeba wykonać po prostu jako taki lokalny eksperyment i zobaczyć w jaki sposób to funkcjonuje i wtedy ewentualnie na naukach lokalnych zrolować że tak powiem na większy obszar na całą firmę najlepiej a jakby SAFe daje taką myślę możliwość…

Krzysiek Niewiński: Zacznijmy jakoś i się usprawniajmy i mamy quick weena analityka biznesowego nazwiemy Product Ownera no i on będzie z tym zespołem siedział team output ownerem backlog managerem czy łatwo się skręca w SAFe czyli adaptuje do aktualnych szans rynkowych? Nie dlatego że po prostu ten framework nie jest skrętny ale może nie musi niektórzy uszczypliwi się śmieją że literka A w akronimie SAFe jest niema jako angielskie słówko A się nie wypowiada natomiast no wiecie portfolio cały potem program potem delivery itd. I ten z delivery Product Owner jak wpadnie na to a skręcę sobie zrobię coś innego nie ma szans nie ma do kogo pójść nie ma jakby ten arbitraż że tak powiem skrętności zmiany tych priorytetów jest po prostu super duży wysiłek a jak skręcanie cię kosztuje oczywiście i pieniądze i wysiłek żeby przejść ścieżkę zdrowia po różnych osobach decyzyjnych w firmie to jeżeli masz ten koszt zmiany kierunku to będziesz unikać zmieniać żeby unikać tego wysiłku itd co jest… Nie wiem może dla tych firm…

Krzysiek Niewiński: To wy na dole macie go wdrożyć bez pytań dynamika trochę podobna jak waterfall ale… To jest jak troszkę paluszek włożę drzwi już tego Agile zacznę przemycać… Wiem są firmy które korzystają biorą fragmenty bardziej świadomie próbują robić razem krótkie cykle potem SAFe trochę im znika nagle uczą faktycznie jeszcze lepiej ale żeby hejtować SAFe czasami myślę nim najprostszym enablerze trzeba dużo zmienić już agile…

Krzysiek Niewiński: Natomiast też kult cargo…

Krzysiek Niewiński: Takie motto Paulo Coelho: jak nic nie zmienisz, to nic się nie zmieni. Po prostu, jeżeli oczekujemy jakichś benefitów i potrzebujemy — jest kryzys, najlepszy jest kryzys. Pandemia przyszła, trzeba się zmieniać. No to nikt nie wdraża SAFe z nadzieją, że nagle będziemy coś wyjątkowo lepsi. To tak się nie dzieje. Jak masz dobry, stabilny biznes i bardziej masz te stabilne delivery, i mało kto może ci zagrozić, no to myślę, że taki delikatny enabler. Dlatego wygodny jest ten SAFe. Dlatego — oczywiście ma świetny marketing, świetną sprzedaż.

Krzysiek Niewiński: Natomiast ja jestem z trochę innego świata i sobie myślę: w product developmencie, w firmach, które — już nie mówię startupach, bo tam to w ogóle jest tak, że wszyscy robią wszystko — ale już w takich scale-upach, gdzie masz swoje pieniążki, masz już ten produkt, już taki bardziej stabilny, ale cały czas masz ten rozwój, ten growth, no to tam pojawia się pytanie: nie chcemy głupio wydać pieniędzy, nie chcemy głupio pozatrudniać nie wiadomo kogo. Mamy jakieś zespoły, jakichś ludzi, zaczyna być nas więcej, czujemy, że jest trudniej. Jak to wszystko ułożyć?

Krzysiek Niewiński: Generalnie bym powiedział: może jakaś jest firma, która jest innowacyjna i wdrożyła ciężki framework? Wydaje mi się, że nie, przynajmniej nie znam. A te firmy, które są bardzo szybkie, bardzo skrętne, innowacyjne, potrafią dostarczyć w krótkich cyklach, przeważnie albo starają się być tak zwane framework agnostic. Uczą się robić razem w krótszych cyklach i dostarczać właściwsze rozwiązania.

Krzysiek Niewiński: I nie wiem, może po prostu w pewnym momencie, jak jest się korporacją i już nie ma tego wizjonera, nie ma takiej potrzeby bycia innowacyjnym i tak dalej, już trochę jest odcinanie kuponów, to takie jest wtedy spokojne.

Krzysiek Niewiński: Weźmy jakąś metodę i zobaczmy. Jak się nie sprawdzi, to za dwa, trzy, pięć lat weźmiemy sobie kolejną metodę. I to tak trochę jest w tych korporacjach.

Kate Hobler: Tak. I mam pewne wrażenie, że to nie jest kwestia tych osób, które generalnie bezpośrednio pracują z tym produktem, czy oni je tworzą. Bo zwykle jest tak, przynajmniej z mojego doświadczenia, że deweloperzy i te osoby, które pracują z deweloperami, zwykle mają całkiem fajne pomysły na to, w jaki sposób można by to usprawnić. Ale to jest w jakiś sposób — to nie przechodzi dalej. Tam jest jakaś taka membrana, która to jednak odfiltrowuje.

Krzysiek Niewiński: No nie ma do kogo pójść nawet.

Kate Hobler: No czasem tak. No to jeżeli jesteśmy organizacją, która chciałaby zdrowo pracować w skali — bo to już nawet nie jest kwestia samego skalowania, czyli rozszerzania się czy kurczenia, ale już w ogóle pracy w skali i porządkowania tej pracy w skali — to kogo my musimy zaangażować w takiej organizacji? Tutaj mówimy oczywiście o większych organizacjach, bo w tych malutkich pewnie każdego. Natomiast w tych większych organizacjach, kogo my musimy mieć, żeby tak ładnie powiedzieć, wszystkiemu onboard, żeby zacząć z tym i zrobić to zdrowo, właśnie razem w krótkich cyklach?

Zaangażowanie zarządu i top-down

Krzysiek Niewiński: No nie ma co się oszukiwać, bez zaangażowania zarządu to się po prostu nie wydarzy.

Kate Hobler: Wydarzy się lokalnie.

Krzysiek Niewiński: Takie lokalnie każdy coś może. Mamy taką metodę, taką rekomendację, którą nazywamy top down and bottom up.

Współpraca i systemowe myślenie

Krzysiek Niewiński: I najpierw trzeba pójść do ludzi, którzy ten biznes prowadzą. I jest to zarząd, bo oni mają najwięcej do powiedzenia. I z nimi przejść tę rozmowę. W jaki sposób robicie pieniądze? W jaki sposób ten system ma się zachowywać? Gramy krótko, czy długoterminowo? Zrobić z nimi kawałek modelowania i pokazać im to, że jeśli chcecie być tacy, to na przykład powinniście mieć szeroką definicję domeny pracy. Czyli ileś zespołów pracuje w jednej domenie. Dlaczego? To jest wspólny cel. Dlatego, że im się wtedy opłaca pomagać. Koszt pomocy, przejścia z jednego tematu na drugi jest niski. Często mówimy, powinniśmy zlikwidować koncepcję projektów. Bo projekt generuje deadline, który jest często w produktowych firmach kompletnie sztuczny. A jak jest presja na deadline, to ludzie muszą z czegoś urwać. I przeważnie urywają z myślenia o jakości, z uczenia się, z pozyskiwania nowych kompetencji, w pomaganiu innym i rezygnują z pisania testów, lepszej jakości kodu i tak dalej. Fajnie, tylko zadaj sobie pytanie w tych projektach, w tych deadline’ach, gdzie będziesz za rok, dwa, za pięć? A w innej firmie. A jeżeli prowadzisz tę firmę i myślisz o długoterminowo, to zawsze musisz mieć jakiś poziom inwestowania albo skonstruować ten system, żeby tym ludziom opłacało, żeby oni widzieli, gdzie są dziury kompetencyjne, gdzie ja mogę dotrzeć, kto mnie rozwinie. I nie chodzi o to, żeby tamten zespół zrobił to szybciej. No tak, tylko my nie na prędkość, tylko na skrętność. Jak tamten zespół będzie w kółko robił to szybciej, to na piętnaście twoich zespołów masz jeden, który to tylko umie zrobić. I jak teraz masz jakiś super ważny moment, masz jakiś mega dobry feature do zrobienia, jakieś złoto trzeba podnieść, wykopać, tak? I masz ten jeden na piętnaście zespołów, który to potrafi.

Krzysiek Niewiński: Co wy wszyscy inni robicie, tak? A mówię, no przecież o to właśnie, jakby liderzy, o to właśnie wy skonstruowaliście. Przez to, że zawsze dawaliście pracę tym, którzy zrobią to szybciej. I my wtedy się zastanawiamy, no dobrze, no to w takim razie jak to zrobić jednak sprawnie, ale kurczę, za rok, za dwa, za pięć, żebym miał dwa, trzy, cztery, pięć, siedem takich zespołów. Dlatego, żeby się nie wydarzyła znowu taka sytuacja, wracając do tego przykładu, że masz ten jeden zespół, oni tylko potrafią to zrobić, a akurat tego samego dnia pojawił się problem produkcyjny i też tylko oni potrafią. I teraz masz te naście zespołów i masz tylko jeden zespół ekspercki, gdzie znowu szlak trafia, że dlaczego oni jakoś tego innego nie umieją. A no bo albo się wyspecjalizowali w wąskich domenach i robili zupełnie coś innego i nie potrafią, nie mają kompetencji, nie mają narzędzi i tak dalej. Dlatego przeważnie rekomendujemy rozszerzenie tej definicji produktu, domeny pracy i nauczenie tych ludzi szeregu mechanizmów, wspólnego planowania, rozwoju kompetencji,

Krzysiek Niewiński: w jaki sposób dbać o kod, który staje się wspólny. No i oczywiście zaraz są ludzie, którzy zadają pytanie, no dobra, ale jak wiesz, Krzysiek, wszyscy są od wszystkiego, to są od niczego. No ale wtedy wyciągamy to narzędzie do modelowania, ten nasz kozal lub diagram, diagram pętli przyczynowej z myślenia systemowego, i wtedy mówimy, no dobrze, no ale czasami ktoś musi zrobić szybciej, gdzie będziesz za rok, za dwa, za pięć? Ha, trzeba inwestować długoterminowo, w jaki sposób, jakie praktyki i tak dalej. I to nie jest nic, żaden rocket science, to co jest trudne, to odpowiedzieć sobie na te pierwsze dwa pytania. I to musi powiedzieć, ja trochę tam skręciłem z odpowiedzią, ale wracając do pytania, kogo zaangażować, to musi zrobić zarząd. To musi być wyryte w kamieniu, to jest to, jak robimy pieniądze. I to będzie bardzo nieintuicyjne, będzie szereg zespołów

Krzysiek Niewiński: interdyscyplinarnych, które będą razem planować i pomagać sobie, żeby zrobić to od jedynki do dziesiątki, zaczynając od jedynki, zadania typu jeden, feature typu jeden, potem feature dwa i potem po kolei, ponieważ my biznesowo układamy priorytety i chcemy, żebyście robili to, co najważniejsze, a nie to, co umiem. No i jak oni to powiedzą, czyli tak zwane top, to my potem mówimy bottom i mówimy to bottom up. To tak naprawdę na koniec dnia jednak my, ludzie, zespoły, to my to robimy. Więc jak rozumiemy, dokąd my zmierzamy,

Kate Hobler: jaki jest cel optymalizacji, jak ta

Krzysiek Niewiński: firma ma się zachowywać, no to ja wtedy widzę w swoich narzędziach, procedurach, zachowaniach, kompetencjach i tak dalej, że mówię, no to jeżeli wy tak chcecie, szefostwo moje, liderzy, to ja bym potrzebował jeszcze takich rzeczy. I ja część z tego mogę sam zrobić z moimi przyjaciółmi, z współpracownikami z zespołów, ale na część rzeczy nie mam wpływu. I wtedy mówię, pomóżcie mi. Na przykład trzeba rozszerzyć definicję domeny i już mamy dwa, trzy, pięć, osiem zespołów, które robią jakąś jedną wspólną rzecz. I ja tego nie zmienię. Albo na przykład nie zmienię polityki, na przykład oceny per zespół. Jeżeli jest ocena per zespół za wykonanie zakresu, no to się potem nie dziwcie, że zrobiłem swój zakres. A jeszcze

Kate Hobler: lepiej, jeżeli jest ocena per osoba.

Krzysiek Niewiński: O, to jest w ogóle cudownie wtedy. Tym bardziej te mechanizmy powodują, że nam się nie opłaca współpracować i one dokonują coraz większego, nawet nieformalnego podziału. Że ja mam po prostu konflikt lojalności. Nie zrobię swoje, a zrobię twoje. Jak ocenisz mnie, że ja usiadłem z tobą i zrobiliśmy pair programming i twój task zrobiliśmy, a ja dałem ci tylko wiedzę. No to mam task na wiedzę wystawić? I teraz wysiłek, jeżeli muszę w ten sposób to wszystko ogrywać, żeby udowadniać, że jestem wartościowym pracownikiem, to mnie szlag trafia i już mnie tam nie ma. W szczególności, jak jestem dobry. A jeżeli skonstruujemy system, w którym ten system będzie cię stymulował do tego — nie umie ktoś, siada z mentorem. I nie mentor wykonuje zadania, tylko menti wykonuje zadanie, a mentor mu pokazuje kolejne. I za miesiąc, dwa, rok, dwa, pięć, nagle się okazuje, że tych mentorów w firmie masz więcej, te kompetencje się rozchodzą, masz coraz mniej wąskich gardeł, coraz mniej przestojów, coraz szybciej jest, czyli w coraz krótszym czasie możesz wytworzyć coś, z czego można się nauczyć. Coraz łatwiej się skręca, łatwiej się ludzi kieruje na to złoto, które się w danym momencie w różnych innych punktach pojawia. I nagle się okazuje, że ta firma ma taką dużą łatwość w wytwarzaniu i dopasowywaniu, i w prowadzeniu korekt, że jest to naturalne, bo jakby ten system powoduje, że zaczyna być widać i ci ludzie sami mają te propozycje, ci przy pracy i to wykonują. Więc wtedy masz takie wrażenie, kurde, jak to jakoś tak dziwnie jest w tej firmie, wszyscy wiedzą, co mają robić, jakoś tak samo się wydarzy, ludzie są zaangażowani, a w tych innych firmach to nie są zaangażowani. To jest efekt, skutek uboczny tego, jaki był system, to zaangażowanie.

Efekt uboczny dobrego systemu

Krzysiek Niewiński: Także podsumowując, idziesz do zarządu, mówisz, jak ta firma, jaki jest modus operandi, jak ta firma ma funkcjonować, jaki jest cel optymalizacji tego systemu pracy i stawiasz mierniki, na przykład średni czas w cyklu wytwarzania, ilość backlogów, ilość dziur kompetencyjnych, ilość zależności zewnętrznych, takie różne rzeczy, bo nieważne, jak jesteś dzisiaj, ważne, że pomału będziemy to usprawniać w kierunku bardzo świadomym, który wspiera nam realizację biznesową, a nie, że ktoś się lepiej poczuł. Nie o to chodzi. Chcemy, żeby jednak oczywiście środowisko było bardzo fajne, natomiast jest taki skutek uboczny tego, że to środowisko robi się fajne, ponieważ ludzie, przez to głównie, że ludzie zaczynają czuć sens w swojej pracy.

Kate Hobler: Czyli nie przez owocowe czwartki?

Krzysiek Niewiński: No, nie mówię, że nie są potrzebne.

Krzysiek Niewiński: Owocowym czwartkiem… Wiesz, zróżnicują ludzie, ale ja miałem taką dysfunkcję w sobie, że całe życie chciałem być dumny z tego, co robię i to był problem.

Kate Hobler: Owocowe czwartki ci przeszkadzały?

Krzysiek Niewiński: No dolewały oliwy do ognia, także zadajesz pytanie, ale czemu my to robimy? Krzysiek, ja mam to po prostu dowieźć, a mnie szlag wtedy trafia. Życie mi między palcami ucieka, bo my robimy jakiś projekt, który ja nie wiem, czy to potem, robię już to dwa lata, ktoś mi podziękował? Nie. Widziałem usera? Nie. Od momentu, kiedy ktoś mnie kiedyś w końcu wypchnął, bardzo stawiałem opór, to jest inna historia, ale w skrócie, wypchnął mnie do użytkownika, to ja pamiętam, wróciłem do firmy i mówię do moich kolegów, kurde, ludzie, wiecie, że tych naszych produktów używają ludzie?

Kate Hobler: Tak, tam jest człowiek, on ma nowe ręce i głowę.

Krzysiek Niewiński: Znaczy, każdemu polecam, idź do swojego klienta, posiedź tam z tymi ludźmi, którzy używają twojego produktu. Ja zobaczyłem taki wielki open space z monitorami CRT, wszyscy otwarty mają nasz program i ludzie klikają i to nie działa. I ja wiem, czemu to nie działa, bo ja to wczoraj robiłem i mi się nie chciało skończyć, bo 17 wybiłem. I był mi tak wstyd, pamiętam, że po prostu wróciłem i stwierdziłem, więcej tak nie zrobię, nie może tak być, że po prostu ci ludzie tam, oni byli strasznie, klient krzyczy niezadowolony. Ta dynamika jest kompletnie inna. Siedzi rzesza młodych ludzi, dla których to jest czasami pierwsza praca i tak dalej, i próbują naprawdę zrobić robotę, bo chcą ją zrobić dobrze i niestety używają twojego programu.

Doświadczenie z użytkownikiem

Krzysiek Niewiński: I zmienia ci się perspektywa, że w zasadzie gdybym wiedział, że oni to tak używają, to co to za problem naklepać to w ten sposób i przetestować, zająłby mi godzinę dłużej. Albo nawet nie wdrożyć tego w ten sposób, popsute. Ale, że też chciałem trochę już mieć z głowy, to pamiętam, że właśnie wdrożyłem takie, nie do końca byłem pewien, czy to działa. No i tam pani się mnie pyta, jak to w ogóle tu zrobić, bo ja tutaj klikam, a już widzę, to myszka leci w ten guzik, co wczoraj naklepałem. Nie wywalił się system, ale nic nie zadziałało. I pamiętam wtedy jako młody programista, nie wiedziałem, co się w takiej sytuacji odpowiada. Pierwszy raz byłem u klienta i wymyśliłem sobie:

Kate Hobler: No nie wiem, co się stało.

Krzysiek Niewiński: Ale zbadamy to.

Kate Hobler: O, jakie ładne.

Krzysiek Niewiński: No i poszedłem…

Kate Hobler: Zadatki miałeś od razu.

Krzysiek Niewiński: Nie wiem, ale po prostu wróciłem z takim przekonaniem, każdy musi to zobaczyć. Musisz poczuć wstyd, że zrobiło się po prostu coś kompletnie złego, niepotrzebnego lub niedziałającego. I zastanowić się, to w jaki sposób ja to wytwarzam, musi się zmienić. Musi się zmienić tak, że do dziś mam obrazek tych ludzi, którzy… No nie wiem, jest też jakaś atmosfera, presji, strachu, nie wiem, może oni coś musieli wykonać. I to jest kwestia tego, że albo tym ułatwisz im życie i ta ich praca jest łatwiejsza, lepsza i oni mówią naturalnie, jakbym się z nimi spotkał, to by mogli podziękować. A oni kompletnie nie mieli do mnie pretensji, tylko w takim właśnie…

Krzysiek Niewiński: Widziałem, że oni chcą wykonać swoją pracę i się pytają, jak to zrobić? Jak to zrobić na tym twoim, na tym systemie? A ja w sumie miałem w głowie odpowiedź, nie da się. Nie da się, bo sam to schrzaniłem, tak, i nie wiedziałem. I nie mieliśmy żadnego ownera, analityka i tak dalej, bo byliśmy dosyć małą firmą i nauczyliśmy się tego, że trzeba iść na tę gębę tak zwaną, miejsce pracy, iść do tego usera. Najlepiej usiąść z nim przez chwilę i zobaczyć, na czym polega w sumie jego praca i wziąć i coś zrobić. I potem znowu, mówię w krótkich cyklach, razem z tym użytkownikiem i zobaczyć, czy to faktycznie, co ja wyklepałem, to co mi się wydawało, że on potrzebuje, to jest to. I za chwilę tworzysz produkt, który jest ekstremalnie bardziej użyteczny, tak? I ci ludzie, wyobrażam sobie, że po prostu wrócili i powiedzieli, kurde, dziękuję. Ja teraz siedzę 5 minut, a nie 8 godzin nad tym

Kate Hobler: zadaniem. Super. Czyli wyciągając taką esencję w krótkie cykle razem.

Krzysiek Niewiński: Razem, to nie do zrobienia.

Kate Hobler: Nie do zrobienia, tak? Frameworki są dla noobów i tam się przydają.

Krzysiek Niewiński: Fajnie zacząć, zainspirować się, natomiast tak, na koniec dnia skąd się biorą pieniądze i jak my mamy funkcjonować, żeby było nam łatwiej, przyjemniej.

Kate Hobler: Właśnie. Skąd się biorą pieniądze i co my właściwie wytwarzamy w tym naszym top-down i bottom-up w momencie, kiedy to wdrażamy.

Kate Hobler: I wypchnijmy tych ludzi, którzy to tworzą do tych ludzi, którzy z tego potem korzystają.

Krzysiek Niewiński: No tak, tak, próbujemy to. Nauczyliśmy się kiedyś od Toyoty, że trzeba też pójść na gembę, zobaczyć, co się dzieje. No właśnie. Bardzo dobre podsumowanie. Z ciekawostek jeszcze dodam na koniec, że zobaczcie, być może to jest związane z konstrukcją naszego mózgu i tak dalej, że bardzo trudno jest nam zrobić coś razem. Być może jest to kwestia społeczna, żeśmy taki mamy ustrój, albo historyczna też, społecznie historyczna, że był taki pomysł kiedyś, w 95 roku, nazywał się Scrum, żeby usiąść razem. I na tym potem, 2001, Agile Manifesto miał taki, na drugiej stronie, taki punkt: ludzie z biznesu i techniczni muszą razem pracować codziennie w krótkich cyklach i tak dalej. I to był taki pomysł, żeby ci, co wiedzą co, ci, co wiedzą jak, usiedli i to zrobili, ponieważ domena jest dosyć złożona, niepewna. Zróbmy to razem i odkryjmy, które z tych naszych pomysłów, albo co zrozumiałem jak, które z tego nie robić, żeby nie produkować tego waste’u, lub produkować właściwsze rozwiązania. Spoko. Co zrobił świat? Wdrożył Scruma w IT. Znowu nam się nie udało zrobić tego z biznesem. Potem był taki pomysł na naszych oczach, żeby zbudować DevOps. Taki pomysł: weźmy tych dev, weźmy tych ops, niech oni zrobią to razem. Co zrobiły korporacje? Dev zostawiły osobno, a opsów nazwali DevOps. Mamy dwa osobne działy. Konsekwencją DevOpsa miała być likwidacja działu ops. Nie jesteśmy w stanie tego zrobić. Potem, nie wiem, czy pamiętacie, był taki ruch o nazwie BizDevOps. Taki pomysł, żeby wziąć ludzi z biznesu, z devu i z operacji, żeby usiedli razem i to zrobili w krótkich cyklach, jak to Scrum mówił. Nie do zrobienia. A potem takie były BizSecDevOps i tak dalej. Cały czas próbujemy powiedzieć jedną rzecz: weźcie to, zróbcie razem. I zrobicie to i zawsze to robicie, jak jest kryzys. Jak się pali pod tyłkiem, to się ludzie organizują w interdyscyplinarny zespół i robią to w krótkich cyklach.

Kate Hobler: Tak. No to może wprowadźmy stan permanentnego kryzysu? Może to jest rozwiązanie?

Krzysiek Niewiński: Niektórzy tak robią. W niektórych książkach biznesowych jest taka rada, że jeżeli chcesz mieć innowację, to zamykasz tych ludzi, oczywiście, którzy są ze sobą silnie zależni. Nie mogą być zależni na zewnątrz, tylko do wewnątrz. I dajesz im kryzys. I mówisz: poprzeczka jest totalnie nie do osiągnięcia. I oni wtedy mówią: oho, ho, ho, jeżeli byśmy mieli coś takiego zrobić, to… No i eksperymentują i robią to w super krótkich cyklach. Tylko, nie wiem, można by to oczywiście o tym rozmawiać, natomiast permanentny kryzys i wysiłek, który w to trzeba wkładać, no to jest ten problem, mi się wydaje, że zaczynasz odcinać trochę rogi gdzieś. I ta jakość, nie ma czasu na wiele rzeczy, nie uczysz się. Bardziej to, co my próbujemy zrobić, to odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób skonstruować system pracy, w którym zachowują się ludzie tak, jakby byli w permanentnym kryzysie, czyli robili właściwe rzeczy, podważają i mają dużą łatwość w ogóle we wprowadzeniu korekt, ale też jest czas na to, żeby długoterminowo zalepiać dziury kompetencyjne, jakość, żeby nie degradowała, żeby za rok, za dwa, za pięć, jak nauczysz się tego robić, to jest super trudno z tobą konkurować, bo nie masz wąskich gardeł, nie masz przestojów, nie masz tej lokalnej optymalizacji, jesteś w stanie kierować, nie mówię, że zespół, tylko od cholery zespołów, ludzi, których masz w firmie, jesteś w stanie kierować na to, co aktualnie dla firmy, nie dla zespołu, jest najważniejsze. Co w ogóle nie jest trudne, tylko jest po prostu nieintuicyjne, dlatego mało firm tam jest.

Kate Hobler: Ja dodam jeszcze taki komentarz techniczny do twojej poprzedniej wypowiedzi. Iść na gembę, to nie chodzi o to, żeby pokazać swoją twarz, tylko chodzi o gemba walk, czyli zejście na to miejsce, gdzie się produkuje, na halę produkcyjną, żeby zobaczyć, jak to tam wszystko wygląda. To jest termin z Lean.

Krzysiek Niewiński: To jest termin z Lean, można wygooglować Genchi Genbutsu, czy właśnie, w sumie to nie wiem, czy poprawnie jest M, Gemba, bo widziałem też w literaturze Genba. Tak, dlatego…

Kate Hobler: …że to w zależności od tego, jaki masz zapis fonetyczny języka japońskiego, albo M, albo B, bo to jest bardzo podobny dźwięk w języku japońskim.

Krzysiek Niewiński: No właśnie, no właśnie, generalnie chodzi o to, idź i zobacz, faktycznie na miejsce pracy i teraz w ogóle ten system pracy, często tak odwracamy, że ci pracownicy na dole, normalnie była taka hierarchia, na górze menadżer, na dole pracownik, a my go odwracamy i mówimy, ten pracownik idzie do usera, musi być bardzo blisko, zróbcie to razem, w krótkich cyklach uczenia się, a menadżer w związku z tym, jego funkcja się zmienia, nie na zarządzanie pracą, tylko na zarządzanie tym systemem, czyli on rozumie, dokąd ta firma zmierza, co biznesowo osiąga, jakie cechy ten system pracy powinien mieć i moim zadaniem jest popychać ten system w kierunku właśnie tego właściwego celu optymalizacji. Jeżeli to jest prędkość, robię mechanizmy, wdrażam mechanizmy, które powodują, że jest coraz mniej przestojów, coraz szybciej. Jeżeli to ma być skrętność na dużej skali, to jest szereg mechanizmów, na przykład, jak mówiłem, współuczenie się, szeroka domena pracy, wiele zespołów uczy się razem planować, razem wytwarzać w krótkich cyklach i tyle. Dlatego właśnie frameworki są trochę ryzykowne, jak nie rozumiesz do końca, jak ten system ma działać, to rozumiesz tak po swojemu ten framework, go wdrożysz po swojemu, więc on jest fajny, bez dużej inspiracji, praktyk z tych różnych metod do wzięcia, natomiast na koniec dnia dżing dżing.

Kate Hobler: No właśnie, ale frameworki świetnie się sprzedają. Ja bardzo chętnie zadałabym Ci jeszcze 50 tysięcy pytań, bo jak jeszcze zahaczamy o Leana, jeszcze zahaczamy o pracę z zespołami, o to, że mamy ten efekt uboczny tego, że się lepiej pracuje, bardzo chętnie bym jeszcze pociągnęła Cię za język, ale to już nie w tym odcinku, ale myślę, że kolejne odcinki z Krzyśkiem powstaną, bo przynajmniej dla mnie to, co mówiłeś, było fascynujące, mam nadzieję, że dla naszych słuchaczy też, ale ten odcinek będziemy już zamykać, więc dzięki bardzo. Pamiętajcie, razem w krótkich cyklach, a Ty co byś dodał na koniec?

Podsumowanie: razem w krótkich cyklach

Krzysiek Niewiński: Jak mantrę trzeba powtarzać, zróbmy to razem w krótkich cyklach. Jak o tym pomyślicie, co dają te krótkie cykle, naprawdę trzeba usiąść, zastanowić się, zobaczycie, że tak na maksa ułatwiają wiele rzeczy i jakość, i zarządzać się po prostu dużo łatwiej, i tak dalej, więc bardzo proste zdanie, a myślę, że bardzo takie powerful, że tak powiem.

Kate Hobler: Zdecydowanie, super. Dzięki bardzo za mantrę, dzięki za mnóstwo ciekawych przemyśleń, no i do zobaczenia następnym razem.

Krzysiek Niewiński: Dzięki wielkie. Cześć.

Krzysiek Niewiński: Dzięki, dzięki.

Podziel się wpisem:

Chcesz pójść dalej?

Zobacz również

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Czytaj więcej »
Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Czytaj więcej »
Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Czytaj więcej »
Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Czytaj więcej »
Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Czytaj więcej »
Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Czytaj więcej »

Zarezerwuj miejsce