Przejdź do treści

Zburz 4 ścianę przemawiając do niewidzialnej publiczności

Zburz 4 ścianę przemawiając do niewidzialnej publiczności

Patrycja Obara i Kate Hobler rozmawiają - bez scenariusza, bez agendy ale z celem.

Tematy poruszone:

  • nowe smaki herbat, glamur
  • na jakim etapie rozwoju produktu są “wystąpnienia publiczne”?
  • z czego składają się wystąpienia publiczne?
  • bezosobowa publiczność
  • tricki na tremę
  • relacja!
  • jak gestykulować?
  • ile machów na minutę?
  • Nilów dwóch
  • syndrom oszusta
  • stress
  • zmiana agendy w trakcie
  • najlepsze pytania są jak zapiekanki

Obiecane linki z rozmowy:

Sir Ken Robinson Ted Talk: https://www.ted.com/talks/sir_ken_robinson_do_schools_kill_creativity

Obejrzyj na YT

Zapis rozmowy

Kate Hobler: Cześć kochani, witam was w kolejnym odcinku naszego podcastu, podcastu „Pod Wierzbą”. Dzisiaj moją gościnią jest znów osoba, która ma w sobie coś takiego, co sprawia, że ciężko ją zapomnieć. Patrycja Obara. Witam cię, Patrycja.

Patrycja Obara: Tak, jeszcze nikt mnie nie przedstawił. Cześć, Kate.

Patrycja Obara: Cześć.

Kate Hobler: Okej, natomiast czuję, że to prawda, bo wiesz, mogłabym powiedzieć, że jesteś osobą niezwykłą i niezapomnianą, ale to trochę trąci.

Patrycja Obara: Trochę trąci, to są te wielkie słowa, o których my pewnie jeszcze dzisiaj będziemy rozmawiać. Tak jest.

Kate Hobler: A powiedz mi, Patrycja, co ty masz w swoim kubku dzisiaj, bo ja lecę na wodzie ze względu na to, jak słychać.

Patrycja Obara: Ja mam kieliszek dzisiaj i nie jest on kieliszek kryształowy, wbrew pozorom. Natomiast w środku mam herbatę zieloną, ale z twistem, ponieważ jest to zielony Earl Grey. Do niedawna w ogóle nie wiedziałam, że istnieje zielony Earl Grey, a okazuje się, że istnieje, że jest bardzo dobry.

Kate Hobler: O, to ja chcę. Ja uwielbiam Earl Greya i zdecydowanie wolę zielone. To muszę się rozejrzeć. Dzięki za hinta. Sama korzystam. Polecam.

Kate Hobler: Cudo. Ekstra. Mam wrażenie, że ten kieliszek tak bardzo do ciebie pasuje.

Kate Hobler: Nie na zasadzie tego, co tam można znaleźć, że tam jest napój wyskokowy, ale samo to, że jest to kieliszek, a nie zwykły, prosty, ordynarny kubek.

Patrycja Obara: Rozumiem. To jest taki sprzęt glamour, powiedziałabym. Mam też koszulkę z Marilyn Monroe dzisiaj, więc jeśli chodzi o glamour, to jest spójnie.

Kate Hobler: Doskonale. Ale to perfekcyjnie w temacie. Ja cię chciałam podpytać o temat, który teoretycznie jest już mocno przegadany, ale w praktyce wcale nie. Czyli temat wystąpień publicznych. No bo ty jesteś od tego specjalistką. Ty pracujesz głosem, z głosem, wyglądem i z wyglądem, ze sposobem bycia, sposobem mówienia. Tymi wszystkimi elementami, które kojarzą się z wielką sceną. Czy to sceną rozrywkową, czy to sceną profesjonalną. Wychodzi się przed pięćset, osiemset, trzysta, tysiąc osób i masz być takim kimś, kto porwie ten tłum. No ale to chyba nie tylko o to chodzi, prawda? Bo niektórzy mają zupełnie inną skalę. Muszą wyjść przed swój zespół, muszą wyjść przed swoją rodzinę i coś powiedzieć w taki sposób, żeby nie zostać zignorowanym. Więc myślę, że tam jest dużo więcej.

Stereotypy o wystąpieniach publicznych

Patrycja Obara: Tak, tak. Fajnie, że o tym mówisz. Rzeczywiście też mam takie wrażenie, że ten temat wystąpień publicznych, który już jest taki oklepany, ale chyba tak się dzieje z każdym tematem, który jest oklepywany, że na początku to on jest oklepywany tak twórczo i tak konstruktywnie, a potem zaczynają być oklepywane głównie stereotypy wokół tego tematu. I mam wrażenie, że z wystąpieniami publicznymi dotarliśmy do tego miejsca, że oklepywane są głównie i niekwestionowane są stereotypy. I rzeczywiście jednym z nich jest to wyobrażenie o tej wielkiej scenie, o tej wielkiej publiczności.

Patrycja Obara: Natomiast wystąpienia publiczne to nie tylko TEDx czy inne wielkie sceny, Agile by Example na przykład. Wystąpienia publiczne wymagają dwóch rzeczy: wystąpienia i publiczności. I w nazwie wystąpienie publiczne nie jest zdefiniowane, jaka ta publiczność ma być. Ta publiczność może być grupą pracowników, ta publiczność może być niewidzialna, tak jak w podcaście, a wiele osób dzisiaj nagrywa podcasty. Ta publiczność może być jedną osobą. Tak jak teraz, ja mówię do dwóch rodzajów publiczności. Mówię do ciebie, Kate, tak jak ty mówisz do mnie, więc w pewnym sensie występujemy obie publicznie, tylko przed mikropublicznością. Jakie fajne. A z drugiej strony mówimy do tych wszystkich osób, których w tej chwili nie widzimy, ale mamy w głowie to, że za chwilę one będą nas słuchać. Prezentacja do zespołu, prezentacja do przełożonych czy przełożonego, rozmowa o pracę, nie wiem, dyskusja w urzędzie o to, żeby nam umorzyli coś albo żeby coś załatwić, to wszystko może się wpisać w tę szeroką kategorię wystąpień publicznych.

Kate Hobler: To rzeczywiście, kurczę, ogromny, ogromny temat, bo ja zawsze myślałam, że ten temat jest taki górnolotny, żeby tak powiedzieć, że tam jest tak, że jakby ja występuję na scenie od wielu lat, na tej głównie scenie profesjonalnej. Znaczy, ze sceny jeszcze nie śpiewałam, może kiedyś, ale głównie mówię.

Patrycja Obara: Kto wie, kto wie.

Kate Hobler: Kto wie. I jest to zwykle tak, że kiedy wychodzi się… Najpierw, zanim w ogóle wyjdzie się na tę scenę, to jest zwykle masa nerwów, to jest skłębkiem nerwów do tego stopnia, że niektórzy trzymają przed wyjściem na scenę wiadro obok, tak? Różne rzeczy mogą się zdarzyć. Ale potem, jak się wchodzi na tę scenę, to nagle jest zupełnie co innego. Szczególnie, jeżeli to jest… Znaczy, inaczej, nawet jeżeli to jest scena taka fizyczna, to ma się światło w oczy. I tam niby ktoś jest, niby wiemy, że tam ktoś jest, ale w praktyce właściwie tych ludzi nie widać. Tam jest nieokreślony tłum. I ten tłum przestaje być człowiekiem. Więc nagle, kiedy wychodzi się przed to, to jest takie trochę bezosobowe. Właśnie, tak jak powiedziałaś, ta publiczność, tak jak przy podcaście, ona jest, tak? Ale nie do końca się jej trzymamy, bo ona nie jest taka do końca rzeczywista.

Kate Hobler: Mhm.

Kate Hobler: Ale kiedy rozmawiamy z jedną osobą, tak jak powiedziałaś, z panią w urzędzie, z kelnerką czy kelnerem w restauracji, to nagle to jest bardzo rzeczywiste. Bo to jest ten jeden człowiek. To co możemy w takim razie zrobić? Co byś podpowiedziała? Na zasadzie takiej, żeby w tym momencie nie zamilknąć, nie zamknąć się i jakby nie zacisnąć sobie gardła i nagle… Szczególnie w sytuacji wysokich emocji. Co byś podpowiedziała?

Znikająca publiczność i czwarta ściana

Patrycja Obara: To ja bym przewrotnie zaczęła od tej sytuacji z tą dużą publicznością, która znika. Bo ja mam takie wrażenie, à propos tych stereotypów związanych z wystąpieniami publicznymi, że ta znikająca publiczność jest jednym z nich. I że dużo jakichś wskazówek czy szkoleń online’owych, czy artykułów, które widziałam dotyczących wystąpień publicznych, to one właśnie były oparte na takim założeniu, że ta publiczność tam niby jest, ale w sumie to jej trochę jakby nie ma. I że nasze wystąpienie powinno polegać na tym, że my siebie jakoś przed tą publicznością wykreujemy. Że to jest jakiś rodzaj performansu. I że jest ta czwarta ściana, że to jest takie teatralne. Że my mamy tam sobie zaplanować, jakich użyjemy gestów, ile razy, ile sekund, w którą stronę patrzymy, jakich tam dokładnie używamy słów, na jakim geście. I że wtedy to tak działa i tak porywa publiczność. Dla mnie to jest antyprzepis na wystąpienie publiczne. Że ja bym jednak zawalczyła o to, żeby tę czwartą ścianę zburzyć. Żeby jednak wchodząc nawet na tę wielką scenę, o której powiedziałaś, i mając te światła w oczy, czy mówiąc do niewidzialnej publiczności, tak jak my dzisiaj, żeby jednak zobaczyć tamtego człowieka, tę konkretną osobę, i próbować z tą konkretną osobą zbudować relację. Czyli pozostać w tym sobą. Nie wchodzić w żaden aktorski czy kabaretowy występ z wyreżyserowanym każdym gestem. Tylko poszukać w sobie prawdziwej intencji zbudowania relacji z tą publicznością za pomocą swojego wystąpienia. Czyli co ja chciałabym, żeby to wystąpienie zrobiło w tej mojej publiczności. Co ja chciałabym, żeby ta publiczność zrobiła po moim wystąpieniu. Co ja chciałabym, żeby zmieniło się w ich życiu. Jaki rodzaj połączenia chciałabym zbudować między mną a tymi osobami, które mnie słuchają, za pomocą tego, co powiem. A nie tylko, jakie punkty chciałabym wylistować, będąc na tej scenie, i jakich używać przy tym gestów, żeby to było spektakularne. I myślę, że dla mnie, tak jak ja widzę wystąpienia publiczne i tak jak pracuję z mówcami, którzy zwracają się do mnie o wsparcie w wystąpieniach, to właśnie to nastawienie na budowanie relacji jest podstawą udanego wystąpienia. I tutaj przechodząc już do tych sytuacji jeden na jeden, o których powiedziałaś, jeżeli nawet w takiej życiowej sytuacji, jeżeli ja coś opowiadam i skupiam się tylko na sobie, i nie obchodzi mnie, czy ten rozmówca mnie słucha, czy nie, zdarzają się takie sytuacje w życiu, to to nie jest dobre wystąpienie.

Patrycja Obara: Nawet jeżeli opowiadam fantastyczną historię, która mi się przytrafiła, ale wrzucam milion dygresji i nie widzę tego, że ktoś akurat się martwi, bo musi wyjść z domu, odebrać dziecko z przedszkola i naprawdę już stoi w drzwiach i trzyma za klamkę, a ja dalej opowiadam, to to nie jest dobre wystąpienie. Dobre wystąpienie jest wtedy, kiedy dostrzegę tego odbiorcę, tę odbiorczynię, zadam sobie pytanie, co ona ma w sobie i jak to się łączy z tym, co ja chcę przekazać.

Autentyczność i empatia w wystąpieniach

Kate Hobler: Czyli jeżeli dobrze słyszę, to autentyczność i empatia to jest coś, co pozwoli nam opanować się w sytuacji wystąpienia publicznego, właściwie niezależnie od rozmiaru grupy.

Patrycja Obara: Tak to czuję. I jakiś czas temu, jak robiłam studia coachingowe, one w ogóle były bardzo fajne, bo oprócz tego, że było trochę wykładów i tam, wiadomo, tak typowo akademicko, to mieliśmy też zajęcia z dyrektorem tych studiów, który jest coachem. Akurat coachuje sportowców, w tym olimpijczyków. I on nam po prostu zrobił coaching grupowy, że wszystkie zajęcia z nim to były sesje coachingu grupowego i to było super doświadczenie. I dla mnie najbardziej przełomowym momentem podczas tych studiów, ale to było coś, co zmieniło mnie i zawodowo, i prywatnie, był ten moment, kiedy ja zrozumiałam w trakcie tego coachingu grupowego, że w ogóle we wszystkim nie chodzi o mnie. I dotyczy to również wystąpień publicznych, bo jeżeli ja wychodzę na scenę po to, żeby poddać się ocenie, gdzieś podświadomie mam takie oczekiwanie, że ludzie będą mnie oceniać, że oni tam mają checklistę i zaznaczają, co mi dobrze, a co mi źle poszło, raczej co źle poszło, to przestaję być autentyczna i przestaję być empatyczna, no bo się muszę bronić, muszę się fasadować, muszę się prezentować, czyli zrywam tę relację. Natomiast jeżeli ja sobie pomyślę, dobra, zrobiłam wszystko, co mogłam, żeby się przygotować, wiem, jaką wartość chcę dostarczyć, wiem komu, wiem, co chciałabym, żeby to zrobiło, a reszta jest poza moim wpływem, poza moją kontrolą. I jeszcze do tego przyjmę, że co do zasady ludzie nie przychodzą tam po to, żeby mnie ocenić, tylko żeby dostać tę wartość, którą ja dla nich przygotowałam, to wtedy nie muszę się zastanawiać, czy ja powinnam robić gesty otwartymi dłońmi, czy zamkniętymi, czy krzyżować ręce na piersi, czy wkładać ręce do kieszeni. Mogę sobie pozwolić, żeby te ręce robiły same to, co one chcą, bo o coś innego zaczyna chodzić.

Kate Hobler: No właśnie, to mi się przypomina, że ja jestem generalnie wysoko machająca, jeżeli chodzi o ręce. Same here. Więc jakby moje zawsze muszą coś znaleźć, szczególnie jak mam mikrofon na scenie, którego nie trzymam w ręce, tak? Tak, to moje ręce są w rzędzie.

Patrycja Obara: I teraz wyobraź sobie taką Kate, która idzie na szkolenie, na którym słyszy, że jest jakaś przepisowa ilość gestów na minutę i Kate zaczyna kontrolować swoje ręce, żeby one nie machały. I co się wtedy dzieje?

Kate Hobler: Wtedy się skupią tylko na tym, zamiast na tym, co chcę powiedzieć.

Patrycja Obara: Dokładnie, dokładnie.

Kate Hobler: Tak, ja mam wrażenie, że w tych takich, takich hakach, które są, to jest bardzo dużo rzeczy, które w momencie, kiedy nie są zrozumiałe, to potrafią zrobić krzywdę. I to jest, to jest bardzo dobry przykład, tak? Z tym, z tym przepisową liczbą machów per minuta, tak? Ile machów na minutę masz dozwolone? Boże, jak to brzmi cudownie. Także tak. To wiesz co? A to ja mam w takim razie pytanie o coś takiego, czy co, coś takiego bardzo trudnego, z którym mam wrażenie, że wiele osób ma z tym problem. Bo jak sobie tak rozmawiamy i szczególnie tutaj, jeżeli popatrzymy na osoby, czy inaczej, dla osób, które oglądają nas raczej niż słuchają, nie? Ty Patrycjo jesteś osobą uznawaną za taką tradycyjnie piękną, nie? Więc ktoś może sobie pomyśleć, hm, no ona jak wyjdzie na scenę, to od razu zrobi wrażenie, nie? A ja jestem takim misiem, który z konwencjonalnym pięknem to ma, nie ma dużo wspólnego, bo jestem osobą, nie wiem, szeroką, niską, niesymetryczną, tak, jakichś krzywą, nieposiadającą jednego oka, czy jeżdżącą na kółkach, tak? I przecież to ja nie zrobię żadnego wrażenia, tak? Ja nie mam w sobie tej pewności, ponieważ nie mam w sobie tego czegoś, co klasycznie media będą lansować. I co w takiej sytuacji? Co z tym można zrobić?

Wygląd a wartość wystąpienia

Patrycja Obara: Rzuciłaś we mnie takim pytaniem, że powiedziałam, że będzie trudno? No, łatwo. Znaczy, w ogóle na początek, i mówię szczerze z głębi serca, jak jest, że ja tak o sobie nie myślę. I ja wiem, że są osoby, które mają na swój temat takie przekonanie. Ja na swój temat nie mam takiego przekonania i mam dni takie, że jest OK, a mam dni takie, że czuję się ze sobą fatalnie i patrzę sobie w lustro i kompletnie mi się nie podoba to, co tam widzę. Widzę po prostu zlepek wad. I najczęściej to się zdarza wtedy, kiedy mam wystąpienie publiczne, no bo jest stres. A jak jest stres, to ten fokus mój na samoocenę, on się też wtedy wypacza trochę. I ja wtedy widzę, jakby to też jest może jakaś forma mechanizmu obronnego, że wszystko to, o co inni mogliby się do mnie przyczepić, to ja na wszelki wypadek sama się do siebie o to przyczepiam, żeby już mnie potem nikt nie zaskoczył, nie?

Kate Hobler: O, tak.

Patrycja Obara: Więc myślę, to jest, tak chciałam odpowiedzieć na tę pierwszą część tego pytania. Natomiast na tę drugą, ja myślę sobie, jak wchodzę na taką playlistę najpopularniejszych TED Talków wszechczasów, że to w ogóle nie jest festiwal urody. Że tam są tak różne typy ludzi, że ja nie wiem, może ja jestem jakaś dziwna i inna, ale mi w ogóle nie przyszło nigdy do głowy, jak patrzę na mówcę czy mówczynię na scenie, żeby rozważać w ogóle, kontemplować jej wygląd. Już nawet nie chodzi o to, że oceniać, ale w ogóle rozważać. Nie wiem, dopiero jak ty zaczęłaś o tym mówić, to ja zaczęłam sobie zadawać pytanie, jak wygląda Ken Robinson. Bo który, no to jest, tutaj może nie każdy zna, nie każdy widział. On zajmował się edukacją. Wybitny, moim zdaniem, mówca i badacz edukacji. I on takie wystąpienie zrobił na TEDzie: „Do schools kill creativity?”. I to chyba jest najpopularniejszy TED Talk wszechczasów. I Ken Robinson jest takim po prostu panem takim, nie wiem, ni to ładnym, ni to brzydkim, ni to młodym, ni to starym. Ubranym tak, jak akurat się ubrał, no tak. I jest najpopularniejszym mówcą wszechczasów na TEDzie. Więc myślę sobie, że nie wiem, nie wiem też do końca, jak to zrobić, bo to jest chyba praca na całe życie. Ja sama też nad tym pracuję. W tych gorszych momentach, żeby odwrócić uwagę od tego, jak wyglądam i skierować tę uwagę na to, co jest naprawdę ważne w tej sytuacji. Czyli co mam do zaoferowania. Że wydaje mi się, że takim rodzajem relacji, który buduje się na wyglądzie, to jest relacja romantyczna, bądź też oczywiście w pewnych branżach jest to istotne. Nie wiem, jak chcę być prezenterką w telewizji albo chcę być fotomodelką, no to muszę spełniać tam pewne kryteria. Ale kiedy chcę opowiedzieć o super nowym modelu pracy, który sprawi, że twoja firma będzie o 60% bardziej efektywna, to nie. To jest inny kanał dla mnie.

Kate Hobler: Czyli tak naprawdę, i to jest niezwykłe, że obiektywnie nie da się tutaj nic powiedzieć, bo osoby wszelakiego rodzaju kształtu, koloru i symetrii rzeczywiście się przebijają. Nawiasem mówiąc, tego TED-a wrzucimy tutaj w komentarzach, tak żebyście sobie mogli kliknąć. Bo rzeczywiście jest bardzo ciekawy. Też tak sobie myślę, patrząc na różnego rodzaju youtuberów, oczywiście jest kilku, jest tam paru przystojniaków, trzeba powiedzieć, na tej scenie youtuberskiej. Ale nie tylko, jest wiele osób, które może dbają o wygląd, żeby tak powiedzieć, ale nie są też klasycznej urody.

Patrycja Obara: Ale no tak, tylko wiesz, kurczę, teraz tak sobie pomyślałam, że ja znam kilka, i przez moje szkolenia też się przewinęło, kilka takich naprawdę osób, jak z okładek magazynów, które potrafiły całkowicie położyć wystąpienia, choćby przez to, że było widać, że chcą przede wszystkim na tej scenie dobrze wyglądać. I nie będę tu podawać nazwisk. Ale mówię o bardzo znanych osobach.

Spektrum pewności siebie mówców

Kate Hobler: No, w mojej głowie też się parę nazwisk pojawia. Czyli jeżeli dobrze… spróbuję zaatakować to z innego kąta, bo mam wrażenie, że głównie w tym dyskursie pojawiają się osoby, które mają pewne ekstremum — albo takie, które są troszeczkę zbyt pewne siebie, niezależnie od tego, z jakiego powodu. Czy to jest ktoś, kto uwielbia to, co ma w głowie, czy to, co na zewnątrz, czy jakieś połączenie tego.

Kate Hobler: Albo dokładnie odwrotnie, czyli osoby, które mają coś do zaoferowania, ale strasznie to opakowanie, którym to mają dostarczyć, jest czymś, czego się z jakiegoś powodu boją albo nie wierzą w swoje siły. I teraz pytanie: czy myślisz, że to jest sensowny przekrój, czy to jest tak, że tylko te osoby widać, które są na tych dwóch końcach spektrum?

Patrycja Obara: Ja myślę, że nie ma w ogóle takiego spektrum. Nie istnieje takie spektrum, które miałoby tylko dwa końce i nie byłoby nic pomiędzy nimi.

Patrycja Obara: Myślę, że zawsze to, co widzimy na krańcach spektrum, to dokładnie jest to, czyli krańce spektrum, i pomiędzy nimi jest cały rozkład. Natomiast rzeczywiście może jest tak, że te krańce najbardziej zapadają w pamięć, najbardziej je widać, bo są najbardziej charakterystyczne. Ale wydaje mi się, że to te, które są pośrodku, mają największy potencjał, żeby zmieniać życie, bo zapamiętujemy treści wtedy, a nie to, że ktoś był zbyt pewny czy za mało pewny.

Historia o dwóch Neilach i syndromie oszusta

Kate Hobler: Kurczę, przypomina mi to bardzo jedną z moich ukochanych historii, czyli historię o dwóch Neilach. Nie wiem, czy ją kiedyś słyszałaś.

Patrycja Obara: Nie, nie.

Kate Hobler: To jest historia, którą gdzieś czytałam, nie potrafię powiedzieć gdzie. To jest historia chyba z lat osiemdziesiątych albo dziewięćdziesiątych, nie potrafię powiedzieć dokładnie.

Kate Hobler: Głównym bohaterem jest Neil Gaiman, autor bardzo poczytny. Dla tych, którzy nie znają, zachęcam do zainteresowania się. Jego książki są niezwykłe, zresztą niejeden serial i film powstał na ich bazie. Neil Gaiman był wtedy już poczytnym autorem, natomiast padł ofiarą syndromu oszusta. „Znaczy, co ja tu robię, dlaczego jestem w takim towarzystwie?” — bo został zaproszony na jakąś galę. I to była gala, na której były sławy wszelakiego rodzaju: politycy, aktorzy, piosenkarze. Cała generalnie śmietanka, jacyś milionerzy, którzy na co dzień nie występują. No i on stał sobie tak i myślał: „Ja pierniczę, co ja tu robię? Kto mnie tutaj zaprosił?” No i stał w takim podcieniu, w okolicy stolika z ponczem i obserwował jakiś występ. Generalnie było ciemno. No i w pewnym momencie podchodzi do niego inna osoba, niezbyt wysoka, ale nie było widać, kto to taki. Też podchodzi z tym ponczem i tak mówi: „Jezu, jak ja się czuję nie na miejscu”. „No chyba żartujesz, ja też.” „No, popatrz, te wszystkie sławy, te wszystkie osoby, dlaczego ktoś chciał mieć mnie tutaj?” „No ja, kurczę, mam to samo.” No i zaczęli gadać, gadać, gadać i w pewnym momencie zaczynają mówić: „Wiesz co, gadamy już tyle, mam na imię Neil”. „Chyba żartujesz, ja też mam na imię Neil, ale super!” No i tak znowu gadają, gadają, gadają, znowu się nakręcili. W pewnym momencie tamten drugi Neil pyta: „A słuchaj, a którym ty jesteś Neilem? Bo spodziewam się, że pewnie znam twoje nazwisko”. On powiedział: „No, jestem Neil Gaiman, jestem autorem”. „Chyba żartujesz, kocham twoje książki!” — i w ogóle znowu gadają. A ten: „A słuchaj, a ty jesteś którym Neilem?” „No, ja jestem Neil Armstrong.”

Patrycja Obara: Spodziewałam się tej puenty, no, no, no.

Kate Hobler: Tak że jeżeli nawet Neil Armstrong może mieć syndrom oszusta, że co on tu robi — człowiek, który chodził po Księżycu, jedna z całych dwunastu osób w historii ludzkości — może mieć syndrom oszusta, to kurczę, ktoś, kto nie ma doświadczenia w tym, żeby się wypowiadać, jak najbardziej może go mieć. I to jest coś absolutnie naturalnego, że coś takiego może się zdarzyć.

Patrycja Obara: Tak, wiesz, ja o tym myślę w kategoriach… o takich sytuacjach w kategoriach takiego zarządzania kryzysowego. Że jak już cię zaprosili na tę konferencję i masz ten syndrom oszusta…

Patrycja Obara: Prawda jest taka, że nic z nim nie zrobisz. Jak go masz, to go masz i koniec. Możesz pójść potem na terapię, popracować cztery lata i w końcu się go pozbędziesz albo nie. Natomiast w tym konkretnym momencie nic z tym nie zrobisz. Więc weź ten swój syndrom oszusta, złap go za rękę, idź z nim na tę scenę i w tej tragicznej sytuacji, że ktoś popełnił ten idiotyczny błąd i cię na tę konferencję zaprosił, już zrób, co się da. Że dobra, jak już się pomylili i już tu jestem, to przynajmniej zadam sobie teraz pytanie: okej, to co ja mam ewentualnie do zaoferowania? Bo z reguły to, co znajdziesz, to jest właśnie to, dlaczego cię zaprosili.

Kate Hobler: Mhm.

Kate Hobler: Tak, mogę potwierdzić, jestem w Radzie Programowej paru konferencji. Nie zapraszamy byle kogo. Większość z nich jest w Radzie Programowej, oczywiście nie wiemy, jak człowiek wygląda, więc to nie ma żadnego znaczenia. To jest kwestia tego, co masz, jaki masz pomysł na przekaz. Nawet forma nie musi być dopracowana, tak? Jeżeli trzeba, to dostaniesz pomoc, tak? A jeżeli masz właśnie coś fajnego, chcesz coś przekazać, chcesz coś rozprzestrzenić, super. To jakby chodź, zapraszamy. Zresztą, nawiasem mówiąc, jedno z lepszych wystąpień, oceniano lepiej niż keynoty na tegorocznym AB, było zrobione przez jednego z debiutantów. Osobę, która po raz pierwszy była na konferencji. Pozdrawiam cię, Konrad. Nawiasem mówiąc, jeżeli byście kiedyś patrzyli na nagrania z konferencji AB, jak się w tym roku pojawią, bardzo polecam wystąpienie Konrada Gniazdowskiego. Nikt w życiu nie powie, że to jest debiutant. Był świetny.

Kate Hobler: Także mimo tego, że jak to każdy debiutant, po prostu ręce się trzęsły, tak? Zanim wyszedł na scenę.

Stres widoczny czy nie?

Patrycja Obara: Tak, mi się wydaje, że z tymi trzęsącymi się rękami, bo to często ludzie podnoszą na szkoleniach, jak pytam ich, co byście chcieli zmienić, czego byście chcieli się nauczyć w tych swoich wystąpieniach publicznych, to oni mówią: a ja bym chciała, żeby po mnie tak nie było widać stresu. I ja sobie zawsze i im zadaję wtedy takie pytanie, czy to rzeczywiście jest w ogóle stres? Bo to jest ważne, że widać ten stres. Bo ja rozumiem, że jest ważne to, że ty go odczuwasz i on ci coś odbiera, on coś zmniejsza, coś wypacza, coś powiększa. Natomiast to, że go widać, nie wiem, może to naiwne jest myślenie, ale ja jednak wychodzę z założenia, że większość ludzi ma jakąś fundamentalną empatię. I jak widzą kogoś, kto się stresuje, to nie myślą, że o, głupi się stresuje i w ogóle najgorzej o nim to świadczy, tylko myślą: o matko, biedny, nie chciałabym być na jego miejscu. I znowu wracając do tego, że wystąpienie publiczne to jest relacja, to jest też jakaś forma wymiany, jakaś forma wypełniania przestrzeni. Jeżeli ja tę przestrzeń w tej relacji wypełnię wartościową wiedzą, fajnymi historiami, czymś ciekawym, czym chcę się podzielić, co czuję, że ma wartość dla publiczności, to w tej przestrzeni nie będzie miejsca na obserwowanie tego, czy mi się trzęsą ręce, albo czy ja mam rumiane policzki. Natomiast jeżeli nie zadbam o to, żeby tę wartość dostarczyć, to wtedy ta przestrzeń się pojawia. Czyli im bardziej ja się skupiam na sobie, zamiast na odbiorcach i zamiast na treści, tym bardziej ich spotlight też przekierowuje na siebie, zamiast na treść albo na nich samych. Odbiorca, który sobie w trakcie wystąpienia myśli: o, ciekawe, jak ja mógłbym to zastosować w swoim życiu, albo co dobrego mogłoby się zmienić w moim życiu, kiedy ja to wdrożę, nie będzie miał przestrzeni mentalnej, żeby odnotować. To jest Antoni, dzień dobry.

Kate Hobler: No cześć, Antoni, jesteś piękny i rudy.

Patrycja Obara: Tak, tak, to już dwa z trzech, bo drugi jest tutaj, to jest Tosia, która jest piękna i bura. Zgoda. Jeszcze Felicjan, ale on prawdopodobnie się nie pojawi, bo on unika kamery ostatnio. I straciłam wątek, ale nie do końca, mam ten sznureczek, tylko muszę go złapać.

Kate Hobler: Jasne, mówiłaś o tym poczuciu empatii na scenie.

Patrycja Obara: Tak, że jeżeli mi jako odbiorczyni towarzyszy uczucie wdzięczności, że coś fajnego dostałam, zainteresowałam się fajnym tematem, ekscytacji jakimiś nowymi możliwościami, to albo w ogóle nie zauważę, że ten ktoś był zestresowany, albo z czułością o tym pomyślę.

Kate Hobler: Mam też takie wrażenie, że wiele osób myśli, że coś widać, przy czym wcale tego nie widać.

Patrycja Obara: A pewnie.

Kate Hobler: Tutaj szczególnie wśród znajomych trenerów i konsultantów często jest tak, że czy po szkoleniu, czy właśnie po jakimś wystąpieniu było tak: kurczę, beznadziejnie mi poszło. A ja tak, że co? Jak beznadziejnie ci poszło? Świetne to było. No ale nie powiedziałam tego, tego i tego i tego.

Kate Hobler: Kobieto albo chopie, przecież nikt nie jest w twojej głowie i nie ma zielonego pojęcia tego, że ty zapomniałaś czy zapomniałeś powiedzieć tego, tego i tego, bo to i tak było spójne. Dopóki nie będziemy mieć możliwości połączenia mózgowego i zgrania sobie tego, co masz w głowie, nikt nie wie, że miałeś plan, nie? I tego planu sobie nie dotrzymałeś, tak? Nadal dostarczyłeś coś, co jest super.

Elastyczność wobec planu wystąpienia

Patrycja Obara: Ja powiem więcej, może coś kontrowersyjnego teraz, ale moim zdaniem, jeśli nie powiedziałaś wszystkiego tego, co chciałaś powiedzieć, a powiedziałaś w ogóle zupełnie coś innego, to dobrze, bo to znaczy, że nawiązałaś relację z publicznością, wsłuchałaś się w ich potrzeby, w ich reakcje i twoja intuicja w tej konkretnej sytuacji poprowadziła cię w trochę inne tematy i przestałaś się skupiać na tym planie w twojej głowie, który był do odhaczenia, a zaczęłaś być tu i teraz w tej konkretnej sytuacji i prawdopodobnie zrobiłaś lepsze wystąpienie niż to, które miałaś zaplanowane.

Kate Hobler: Jezu, to mi tak bardzo przypomina sytuację, w której publicznie odbierałam nagrodę.

Patrycja Obara: Aha, oho, no no.

Kate Hobler: Ale tam była potrzeba, żeby to przemówienie zostało napisane wcześniej, bo była interpreterka języka migowego na scenie, więc potrzebowała mieć informację, co tam będzie.

Kate Hobler: I ja miałam to, ja to miałam mniej więcej zapamiętane. Jezus Maria, jak ja dukałam z tej sceny, do momentu, w którym ta interpreterka nie zamachała mi i nie powiedziała: leć, tak? Mhm. I ja właśnie wyrzuciłam ten kawałek papieru i zaczęłam mówić to, co chciałam powiedzieć, i to zaczęło iść. Tak, tak. No kurczę, ale mi strunę poruszyłaś, dziękuję.

Patrycja Obara: Fajnie, że masz taki przykład z własnego doświadczenia, że rzeczywiście to tak jest. Mi się to zdarzyło na takim meetupie HR-owym, kiedy miałam opowiadać o kobietach w miejscu pracy, mówiąc najszerzej. No i miała być prezentacja, potem miał być Q&A. W drugiej minucie prezentacji padło pierwsze pytanie. No i szybka decyzja. Czy trzymać się formuły, że ja teraz wszystko zaprezentuję, a potem będą pytania? Czy pozwolić na to pytanie od razu? Intuicja mi powiedziała pozwolić na to pytanie od razu. Czy zrobiłam swoją prezentację? Nie. Czy to było dobre wystąpienie? Fantastyczne. Dyskusja, po prostu ludzie zaczęli się dzielić swoimi poglądami. Zrobiło się na zupełnie inny temat, bo miało być bardziej o komunikacji, a zrobiło się bardziej w ogóle o równouprawnieniu. Super. Wspominam to wspaniale.

Kate Hobler: Ja mam wrażenie, że najlepsze pytania są jak zapiekanki. Na gorąco.

Patrycja Obara: Tak, tak, tak, tak. To prawda. To jest życie, nie? To jest życie. Oczywiście czasami nie można sobie na to pozwolić, bo musisz konkretną agendę zrealizować w tym wystąpieniu, bo to jest z jakichś powodów ważne i wiesz, że jak wejdą pytania, no to będą dygresje, będziecie odbiegać od tematu, będzie ciężko wrócić. Ale to są rzadkie sytuacje. W każdej innej pytania to jest życie. To jest właśnie budowanie relacji. To jest odpowiadanie na potrzeby chwili.

Kate Hobler: Dobra. To teraz powiedz mi tak, gdyby ktoś, kto ma jakieś obawy, czy coś go trzyma, tak, w przypadku wystąpień publicznych, jakiekolwiek by to nie była publiczność,

Kate Hobler: miałby zapamiętać jedną rzecz, to co byś powiedziała, żeby to było?

Rada na koniec: przytul lęk

Patrycja Obara: Chyba wróciłabym do tego, co mówiłam wcześniej, kiedy rozmawiałyśmy o syndromie oszusta. Weź ten swój lęk, tę swoją niepewność, przytul ją, weź ją pod pachę i idź z nią na scenę i zobacz, i zobacz, co, będąc tu i teraz, z takim samopoczuciem, z takim nastawieniem wewnętrznym, jesteś w stanie zrobić, żeby nawiązać relację z tą osobą pojedynczą lub mnogą, którą masz po drugiej stronie.

Kate Hobler: Tak. Nawet Eminem zmaścił pierwsze wyjście na scenę, nie?

Patrycja Obara: No, pewnie. Nawet John Lennon wymiotował przed każdym wyjściem na scenę.

Kate Hobler: Także syndrom oszusta to nie tylko jednoosobowa sprawa.

Patrycja Obara: Nie, to myślę, że to jest sprawa absolutnie uniwersalna.

Kate Hobler: Super. Dzięki, Patrycjo, w takim razie bardzo za tę garść bardzo fajnych opowieści i podpowiedzi, i analiz tego, co można zrobić w momencie, kiedy wychodzimy przed — niezależnie od tego, jakiej wielkości publiczność — czy jednoosobową, niewidoczną, czy ona tam jest, czy jej tam nie ma, czy udajemy, że jej tam nie ma. Mam nadzieję, że to sprawi, że uda nam się przytulić właśnie ten lęk.

Patrycja Obara: Bardzo Ci dziękuję. Dziękuję Ci też za pytania, których jeszcze nikt nie zadał.

Kate Hobler: Super. Dzięki bardzo. Trzymajcie się w takim razie dla wszystkich nas słuchających. No i mam nadzieję — do usłyszenia i do zobaczenia.

Podziel się wpisem:

Chcesz pójść dalej?

Zobacz również

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Czytaj więcej »
Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Czytaj więcej »
Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Czytaj więcej »
Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Czytaj więcej »
Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Czytaj więcej »
Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Czytaj więcej »

Zarezerwuj miejsce