Przejdź do treści

Jak i po co zostać Scrum Masterem?

Jak i po co zostać Scrum Masterem?

Rozmawiają: Marek Wyszyński, Kate Hobler

Szukają odpowiedzi na pytania, jak i po co zostać Scrum Masterem i czy musi on być techniczny? Gdzie warto aplikować szukając pracy i jak napisać dobre CV, a także czy nadal pisze się listy motywacyjne?

Transkrypcja: https://brasswillow.pl/jak-i-po-co-zostac-scrum-masterem/

Obejrzyj na YT

Zapis rozmowy

Marek Wyszyński: To mój pierwszy odcinek podcastu, który prawdopodobnie będzie nosił nazwę Zwinna Kawa albo Podcast Zwinnej Kawy. To jest jeszcze nazwa robocza. I tak, zaczynamy. Nie puściliśmy jeszcze ani jednego odcinka. Nikt jeszcze nie wie praktycznie, że taki podcast powstaje, albo wie tylko garstka ludzi. A tak naprawdę będziemy zaczynali już od odpowiedzi na pytania publiczności. I to jest może trochę przewrotne, a może to są pytania konkretnie kierowane do ciebie, do Kate.

Marek Wyszyński: I porozmawiamy sobie dzisiaj o karierze Scrum Mastera. O tym w ogóle, jak wejść w tę ścieżkę. Bo o tym, jak się taka kariera może rozwijać, to będziemy sobie jeszcze rozmawiali w przyszłych odcinkach. Ale dzisiaj zaczynamy od tego w ogóle, jak zostać Scrum Masterem. I mamy tam listę pytań od ludzi, na którą odpowiemy. Ale ja na samym początku chciałem cię zapytać o to, po co w ogóle zostawać Scrum Masterem. Po co to robić?

Po co zostawać Scrum Masterem?

Kate Hobler: To jest bardzo dobre pytanie, dlatego że każda osoba, którą zapytasz, prawdopodobnie odpowie ci coś innego. Natomiast spróbuję odpowiedzieć za te osoby, z którymi ostatnio miałam okazję rozmawiać o tym temacie. Mianowicie większość osób wyraża coś w stylu pasji. Mianowicie zainteresowania, spełnienia w tym kierunku i mocno wiąże z tym swoje oczekiwania zawodowe. Czyli, że to jest jakieś ukoronowanie, kolejny krok w ich karierze, ale nie dlatego, że chcą tam wejść, bo to jest coś nowego, czy to jest coś, gdzie się dobrze płaci. Nie, to jest raczej coś, z czym byli już w jakiś sposób związani lub zostali zaproszeni do tego w jakiś sposób lub zostało im to pokazane, że to jest ciekawe. Zaczęli się tym interesować i stwierdzili: tak, to jest dla mnie. Właściwie prawie każdy coś takiego mówi. Są też osoby, które wchodzą do tego z ciekawości, bo mają dość tego, co robiły do tej pory i słyszały, że to jest ciekawe. Znowu ktoś im to pokazał i stwierdziły: dobra, to ja bym się chętnie sprawdził, sprawdziła w tym Scrum Masterowaniu czy Agile Coachingu. Więc jest to coś, co jest mocno napędzane za pomocą ciekawości, pasji, tych takich bardzo pozytywnych emocji, więc fajnie.

Marek Wyszyński: Ok. Ja tak miałem podobnie, tak jak zaczynałem, bo pracowałem, powiedzmy, w Scrumie od samego początku swojej kariery, przy czym do tego, jak wygląda Scrum w organizacjach, to sobie jeszcze dojdziemy, ale często jest na papierze, w praktyce jest inaczej. Ale ja przez lata faktycznie pracowałem w takim niby Scrumie i w którymś momencie pojawiła się pozycja faktycznie nazwana Scrum Master, bo zawsze gdzieś coś takiego robiłem, pojawiła się pozycja nazwana Scrum Master. Kupiłem sobie wtedy książki Sutherlanda i Mariusza Hrabko i po prostu czytałem je. Zmian poszedłem na rozmowę. Trafiłem na kogoś, kto też był bardzo zajarany akurat wtedy książką Mariusza i poszło. I tak naprawdę dogadaliśmy się, kliknęło. Jestem tam w tym momencie 5 lat i to mnie prowadzi trochę do tego następnego punktu na naszej liście, bo pojawiło się pytanie, dlaczego jest tak wielu kandydatów na Scrum Master i dlaczego jest tak wiele wakatów. I o ile w tych kandydatów jeszcze wierzę, to powiem ci, że z tymi wakatami nie do końca. Rynek, na który ja patrzę, to jest głównie rynek łódzki, gdzie tych firm nie ma zbyt wiele, a jeśli są, to nie są to też firmy, które pracują nad własnymi produktami. To są bardzo często pewnego rodzaju body leasingi czy tego typu modele biznesowe, więc tutaj nie zawsze ten Scrum Master jest, nie zawsze jest ten produkt. Czasami to są faktycznie takie bardzo short-lived zespoły. Faktycznie jest tak, że jest tak wiele tych wakatów, bo mówię, kandydatów to ja widzę. Ludzi, którzy chętnie by to robili, bo tak jak sama mówiłaś, to jest ta pewna ciekawość. Ludzi to ciągnie, chcą to robić, chcą pracować w taki, powiedziałbym, całkiem racjonalny, ale może czasem jeszcze wydawać nowatorski sposób.

Marek Wyszyński: Jak to jest?

Paradoks rynku: wielu kandydatów i wakatów

Kate Hobler: Wiesz co, mamy rzeczywiście na rynku teraz pewien paradoks, bo są wakaty. Tak, są wakaty, jest ich bardzo dużo. Jakiś czas temu odezwała się do nas firma, która zajmuje się body leasingiem. Ale

Kate Hobler: Właściwie bardziej forwardowaniem ludzi, to znaczy szuka człowieka i już go daje na konkretną pozycję, próbuje go zrekrutować. I oni przyszli do nas i powiedzieli: hej, mamy osiem wakatów Scrum Masterskich teraz, na zaraz, i trzy, cztery Agile coachingowe. I tutaj przez Agile coachów rozumiem takich bardziej wystarczonych Scrum Masterów, którzy potrafią pracować z szerszą organizacją, nie tylko z pojedynczymi zespołami. I ja w tym momencie zaczęłam się przyglądać tym ofertom i rzeczywiście jest ich coraz więcej. Jest coraz więcej ofert Scrum Masterskich, szczególnie widać to w miejscach, w których skupiają się oferty Scrum Masterskie, na przykład widać to na Agile Polska. Tam są oferty, które wiszą i wiszą, i wiszą. Są ludzie, którzy szukają Scrum Mastera od dłuższego czasu. Są dwie firmy zaprzyjaźnione z Gliwic, które szukają Scrum Masterów. Jedna szuka Scrum Mastera od półtora roku, mają wakatów cztery lub pięć. W przeciągu tego czasu znaleźli jednego Scrum Mastera i jedną osobę, która miała być Scrum Masterem, ale okazało się, że się nada jeszcze do czegoś innego. Druga firma szukała ponad pół roku. Udało jej się znaleźć, ale tylko i wyłącznie dzięki temu, że w pewnym rynku pozbywali się swojej ekipy Scrum Mastersko-Agile coachingowej. Więc tam udało im się złapać. I ta historia, natomiast rzeczywiście tych kandydatów jest dużo. Natomiast ta historia, ona ma jakby dwa dna. Pierwsze dno to jest dno pewnej historii związanej z tym, jak wyglądał rynek Scrum Masteringowy w Polsce i nie tylko w Polsce, bo to jest znaczenie połączone. Na początku, kiedy Scrum był świeży, kiedy w ogóle Agile był czymś młodym, byli ci Agile Coachowie i Scrum Masterzy, którzy pracowali w organizacjach i oni dawali konkretną wartość. To był ten moment, w którym jeżeli jakaś organizacja miała tego Scrum Mastera, jeżeli jakaś organizacja miała tego Agile Coacha, to rzeczywiście widać było, że sobie radzi lepiej. I w związku z tym wszyscy zaczęli się patrzeć na tę organizację i mówić: Jezu, ja też chcę, to dobra, to ja też chcę, i ja też chcę, i ja też chcę. I nagle się okazało, że zapotrzebowanie na tych Scrum Masterów i Agile Coachów było tak duże, że oczywiście cały rynek został wyssany, plus zaczęli zasysać tych Scrum Masterów i Agile Coachów, którzy nie do końca nadawali się do tego. Ale ponieważ wtedy nie było jeszcze kompetencji.

Marek Wyszyński: Właśnie, bo to bardzo często był ten Scrum Master z nazwy. Będzie mieli kogoś, kto będzie przydzielał zadania. Do tych patologii to my sobie jeszcze dojdziemy, mam nadzieję, w tym podcaście, ale będzie przydzielał zadania, będzie robił retrospektywy. Musiałbym wyszukać w tym momencie te ogłoszenia. Tak naprawdę szukali PM-a, ale z racji tego, że była lekka histeria i lekkie zachwyśnięcie się tematem Agile’a, w momencie, w którym cały świat już zrobił to naście lat temu, było to lekkie zachwyśnięcie się, to nagle po prostu wszędzie byli Scrum Masterzy. Ja mam wrażenie, że rynek trochę dojrzał, przejechał się i tu oczywiście nie chcę nikogo obrażać, ale rynek się przejechał, czasami wywalił brutalnie na pysk, w tym, że mieli Scrum Masterów z nazwy, a de facto ze Scrumem nie mieli za dużo wspólnego. Ja na przykład widzę już firmy, które odchodzą w ogóle od idei Scruma, bo uważają, że to jest waste, że Scrum się nie skaluje, więc nie będziemy tego robić. Scrum Masterzy są niepotrzebni. Z drugiej strony mówisz, że cały czas są wakaty i jest od cholery ludzi na takie stanowiska, tylko faktycznie mamy teraz bardzo dużo Scrum Masterów, czy mamy bardzo dużo ludzi, którzy chcieliby pracować na takim stanowisku, bo powiedzmy kasa niezła, bo przychodzisz na spotkania, poprowadzisz jakieś spotkanie, zrobisz notatki i jest super, jesteś overpaid sekretarką. Czy my faktycznie mamy wielu Scrum Masterów i kandydatów, czy mamy wiele ludzi, których po prostu kręci nazwa stanowiska, bo coś się za tym, że tak jak kiedyś tak było na przykład z Project Managerem, że to miało jakąś taką magię wokół siebie.

Kate Hobler: W tym momencie uważam, że mamy i wielu kandydatów, i wiele wakatów. Dlatego, że po tej fali przybierania mułu z dna, mówiąc obrazowo,

Dewaluacja roli i odpływ talentów

Kate Hobler: Oczywiście gdzieś tam ten Scrum Master się zdewaluował. Po jakimś czasie właśnie pojawił się ten efekt, o którym mówisz, że wiele firm odchodziło od Scruma i rzeczywiście nie chciało z tego korzystać. Ale wtedy ci najlepsi doskonale wiedzieli, żeby przestać się po prostu nazywać Scrum Masterami, zacząć się nazywać Agile Coachami, liderami transformacyjnymi, agentami zmiany. I ci najlepsi nadal stanowili wartość dodaną. I teraz tak, pojawiła się pandemia, rynek się zmienił. Na początku była oczywiście wielka panika, na początku pandemii było zwalnianie Scrum Masterów. A potem się nagle okazywało, że tego Scrum Mastera nie ma i zaczyna nam iść gorzej. To znaczy, że on chyba jednak coś robił. I w wielu organizacjach pojawiła się taka refleksja.

Kate Hobler: Drugim efektem jest to, że ze względu na otwarcie się granic przez zdalność, ceny poszły do góry. Ceny nie tylko deweloperów, ale właśnie Scrum Masterów, Agile Coachów też. I ci najlepsi, którzy bezpiecznie się czują w pracy w języku angielskim, odpłynęli na zachód, w którym zarabia się tyle samo w euro. Prosta. Grupa moich znajomych właśnie udała się w tamtym kierunku. Dlaczego by nie skorzystać? Nic w tym złego.

Marek Wyszyński: No zgadza się.

Kate Hobler: Więc efekt jest teraz taki, że firmy, które zatrudniają teraz w sytuacji niepewności, chcą najlepszych, więc oni mają problem z zatrudnieniem juniorów. Więc juniorzy, bardzo ciężko juniorom bez doświadczenia się przebić. A wiadomo, że w momencie, w którym robimy taką pierwszą weryfikację bazując na CV, czy jakiejś tam dużej liczby kandydatów, to po czym najłatwiej poznać, że ten ktoś coś umie? Po pierwsze, można się popatrzeć na certyfikaty, ale biorąc pod uwagę to, że niektórzy sprzedają zdawanie certyfikatów za kasę, za rączkę, mając pulę pytań, no to te certyfikaty przestają cokolwiek ważyć.

Marek Wyszyński: Ale powiem ci, że to mnie też zastanawia, bo siedzę dużo na LinkedInie ostatnio. Głównie przez to, że na przykład my się komunikujemy przez LinkedIna, więc cały czas gdzieś mam go tam otwartego, bo wymieniamy wiadomości. Nie ma dnia, żebym ja nie miał z dziesięciu powiadomień od kogoś, kto zrobił PSM I, PSM II, Professional Scrum with Kanban. O, to jest, to bardzo często ostatnio mi wyskakuje Professional Scrum with Kanban. Część z nich faktycznie, wiesz, to są ludzie, którzy ewidentnie szkolili się z wami, którzy się szkolili z Brass Willow, ale też mam wrażenie, że z jednej strony mówię, ja już miałem wrażenie, że myśmy się trochę wyleczyli z certyfikatów w kraju, bo był też taki moment, że był boom na to, a z drugiej strony faktycznie widzę to oparcie, że coraz więcej ludzi i mówię, no dosłownie certyfikat za certyfikatem, bo po zdaniu możesz to łatwo wyszarować sobie w mediach społecznościowych i tego co chwila jest, faktycznie ludzie chcą w to iść, nie? Ale z drugiej strony, jak jesteś inżynierem, nawet jak jesteś juniorem, tę robotę znajdziesz. A tutaj jest trochę ciężej, nie?

Kate Hobler: Dokładnie. Znaczy tak, certyfikaty nie są złe, tak? To trzeba powiedzieć. To jest jednak coś, szczególnie te, znaczy co tu dużo mówić, scrum.orgowe certyfikaty coś znaczą, tak? Ludzie to widzą, bo to są certyfikaty, które są okupione dosyć trudnymi egzaminami, tak? I rzeczywiście po szkoleniu trzeba się spiąć, szkolenia nie są jeden do jeden nastawione na certyfikat, trzeba się wykazać pewną dozą swojego własnego myślenia i doświadczenia, żeby rzeczywiście ten certyfikat zdobyć, więc one jakąś wartość mają. Natomiast certyfikat jest używany właśnie do takiej pierwszej weryfikacji, natomiast drugim elementem weryfikacji jest potencjalne doświadczenie. I w momencie, w którym dany kandydat tego potencjalnego doświadczenia nie ma, no to przez to sito HR-owe bardzo, bardzo ciężko mu jest się przedostać.

Problem juniorów i sito HR

Kate Hobler: To jest problem. I to uważam, że dość poważne. Dlatego, że wśród tych kandydatów, ja mam okazję ostatnio obserwować całkiem dużą grupę ludzi, która uważa, że nie jest jeszcze wystarczająco dobra, żeby zaaplikować na stanowiska Scrum Masterskie. I rzeczywiście formalnego doświadczenia część z nich nie ma. Część ma, a część nie ma.

Kate Hobler: I ja jestem pod wielkim wrażeniem, bo jeżeli ja bym miała zatrudniać takiego człowieka jako Scrum Mastera, to ja bym go brała z zamkniętymi oczami.

Marek Wyszyński: Takiego, który uważa, że jeszcze za wcześnie?

Kate Hobler: Dokładnie.

Kate Hobler: I to jest osoba, która poradzi sobie swobodnie z zespołem, potrafi znaleźć źródła wiedzy i pomocy, bo to też o to chodzi. Nikt nie jest alfą i omegą, a chodzi przede wszystkim o to, żeby potrafić znaleźć sobie miejsce, które może potencjalnie rozwiązać problem. I widzę takich ludzi na meetupach różnego rodzaju, tak? Na właśnie Zwinnej Kawie. U nas w szkole Agile Coachów i Scrum Masterów też jest taka grupka niezwykłych osób, zgłaszają się do mnie na LinkedInie, więc ostatnio po prostu mam całkiem niezły przekrój tego. Jest cała masa takich osób. Tylko ze względu na brak formalnego doświadczenia, może jeszcze zastanawiają się też nad certyfikatami, które pozdawać ewentualnie. I tylko efekt jest taki, że oni przez to sito HR-owe nie potrafią się przebić. Mimo tego, że mają fenomenalne doświadczenie w innych dziedzinach, które by mocno zaprocentowało, rozumieją, o co chodzi w Scrumie, bo wydaje im się naturalne, tak? Potrafią rzeczywiście w tym działać bez jakichś tam formalności czy podstaw teoretycznych nawet. Oni po prostu mieli kiedyś taką praktykę.

Kate Hobler: I to nie jest łatwe, żeby się przez to sito HR-owe przedostać, ale się da.

Marek Wyszyński: Ale to powinniśmy w takim razie doszkolić nasze HR-y, żeby oni byli w stanie rozpoznać faktycznie, jakie sytuacje mogą predestynować kogoś do bycia Scrum Masterem, no bo jak nie masz, jak w twoim CV nie będzie Agile, Scrum czy Scrum Master, Agile Coach, cokolwiek, no to prawdopodobnie na tym sicie odpadniesz, tak?

Kate Hobler: No właśnie.

Marek Wyszyński: No właśnie, bo to zaraz, wiesz, chciałbym dojść do tego, na jakie skille faktycznie patrzeć albo jakie skille podkreślić w swoim CV. Wiadomo, że CV służy sprzedaży, więc ono zawsze może być podkolorowane, tak? Ale jakie są te słowa kluczowe, poza tymi, wiesz, Agile, Scrum i Product Owner itd. Co tam powinno być, żeby faktycznie móc przyciągnąć tę uwagę rekruterki, rekrutera albo później kogoś, kto faktycznie chce nas zatrudnić, czyli już mówię, no faktycznie tego Hiring Managera najczęściej.

Kate Hobler: Szczerze powiedziawszy, to ja nie jestem pewna, czy się da. I mówię całkiem serio. Obserwowałam drogę kilku osób tutaj właśnie w obszarze pandemii, które próbowały dostać swoją pierwszą pracę jako Scrum Master właśnie za pomocą wysyłania CV. I tutaj niestety te wysiłki spełzły na niczym. Nawet były osoby, które próbowały dostać bezpłatny staż. Tak? Tego się nie udało zrobić.

Marek Wyszyński: W ogóle jest coś takiego jeszcze, jak bezpłatne staże?

Kate Hobler: Mam nadzieję, że nie, tak? Ale jeżeli osoba się zaoferowała, hej, ja będę twoim bezpłatnym stażystą, a ktoś powiedział nie, to znaczy, że ten mur jest jednak dosyć wysoki, tak? Do przeskoczenia.

Kate Hobler: Osobiście nie słyszałam ostatnio o żadnej osobie, której udało się dostać właśnie za pomocą wysyłania CV. Wcześniej, przed pandemią, to jeszcze było do zrobienia. Tak? To się udawało, szczególnie w Corpo, tak? Do Corpo rzeczywiście udawało się dostać, szczególnie że w Corpo były systemy tam polecania i tak dalej, ale Corpo teraz trochę wyhamowały też zatrudnienie. Musiało być. I też trudniej jest dostać. Dokładnie.

Marek Wyszyński: No właśnie, wiesz co, bo podejmujemy tę decyzję. Chcę być Scrum Masterką, Scrum Masterem. I no fajnie było. Mamy, powiedzmy, to doświadczenie, które sprawia, że nadajemy się do tej roli, ale brakuje nam np. terminologii, brakuje nam takiego otrzaskania, takiej praktyki typowo Scrumowej już, tak? Już pewnych procedur i, wiesz, może zrozumienia tego, o co chodzi konkretnie w Scrumie. I teraz, no jak najlepiej się za to zabrać? Wiesz? Jak mówiłem, ja sobie wziąłem Hrabko i Sutherlanda, które to są książki, które łopatologicznie tłumaczą, o co chodzi w Scrumie. W taki, no, już bardziej prosto się nie da, mam wrażenie. I ja czytałem Scrum Guide’a wielokrotnie wcześniej. Już miałem certyfikat w momencie, w którym to robiłem. No, ale jak weźmiesz Scrum Guide’a, zwłaszcza tego najnowszego, przeczytasz i jak nie wiesz, o co chodzi, jak nie wiesz, jak się tworzy soft, to ja mam wrażenie, że on ci bardziej zaszkodzi, niż pomoże, bo zarzuci cię terminologią, dużą dozą samodzielności i samoorganizacji, samozarządzania. I gdzie zacząć? Gdzie zacząć, jeśli faktycznie chcesz się starać o tę pracę i potrzebujesz jednak trochę tej wiedzy teoretycznej, nawet tego, wiesz, słowniczka złapać? Za co się brać?

Jak zdobyć wiedzę teoretyczną?

Kate Hobler: Szczerze powiedziawszy, w tym momencie każda książka będzie dobra. I mówię całkiem serio. Mimo tego, że w wielu tych książkach, szczególnie tych wydanych po polsku — znaczy tak, na początek nie polecam książek, które są tłumaczone, bo niestety w tłumaczeniach, szczególnie tych podstawowych książek, jest masa błędów. I czekam, aż więcej książek pojawi się pod mistrzowskim tłumaczeniem Moniki Malherek, która jako jedyny tłumacz zrobi to dobrze, tak naprawdę, tych książek po polsku. I ich jeszcze dużo nie ma. Na razie wyszła tylko Coaching Agile Teams.

Kate Hobler: Natomiast to jest książka, którą raczej polecałabym komuś, kto już zetknął się ze Scrumem. To nie jest książka całkowicie początkująca. Natomiast książki Mariusza czy Krystiana — Mariusza Hrabko czy Krystiana Kaczora — to są książki, które są całkiem niezłe. To są książki, od których można zacząć. Mimo tego, że zdarzają się tam jakieś błędy czy nieścisłości, to nie jest nic na tyle dużego, żeby to w jakikolwiek sposób przekreślało możliwość nauczenia się właśnie tych podstaw. Więc tutaj chłopaki zrobili kawał świetnej roboty. I to jest naprawdę fajne źródło informacji. Oprócz tego chłopaki z 202%, czyli podcast Porządny Agile — oni nie powiedzą nic głupiego. To są naprawdę doświadczeni ludzie. Wiedzą, co robią, naprawdę warto. Cokolwiek piszą czy wydają chłopaki z Agile Rebels, to jest super źródło wiedzy. I fajne jest w tych rzeczach, które wychodzą na bieżąco, to, że oni mówią też o bieżących rzeczach. To znaczy teraz te podcasty, które wychodzą, czy te filmiki, czy te teksty, które wychodzą spod ich palców, to są teksty, które już są dostosowane do aktualnego Scruma — do update’u z końca 2020 roku. To są podcasty, które biorą pod uwagę sytuację pandemiczną, czyli na przykład facylitację w zdalności, która jest trudniejsza niż w momencie, w którym masz człowieka przed oczami — takiego żywego, z krwi i kości, a nie płaskiego na ekranie.

Kate Hobler: Więc to są świetne źródła i warto od tego zacząć. Można sobie też zrobić certyfikat, można też zrobić szkolenie certyfikowane, ale to jest pytanie, gdzie chcesz się dostać.

Marek Wyszyński: No właśnie, o to cię chciałem teraz zapytać. Gdzie warto się dostać? Wiesz, może gdzie chcesz, to jedno, ale gdzie warto? Ja całą swoją karierę spędziłem w korpo. Czy to były polskie korpo, czy zagraniczne, to zawsze była firma, która miała przynajmniej kilka tysięcy pracowników, a czasem miała ich 150 tysięcy. Więc mówię, to były bardzo duże organizacje, które mają bardzo dużą bezwładność decyzyjną często, ale dają ci bardzo duże job security — a może inaczej, dawały aż do 2020 roku. Z drugiej strony mam jakieś małe software house’y, startupy. Może to nie jest rozmach na miarę Doliny Krzemowej czy Berlina nawet, daleko nie trzeba szukać. Mamy tych startupów, gdzie ten Scrum może być czystszy, mam wrażenie, i faktycznie możesz robić Scruma bez tego korporacyjnego narzutu i tych wszystkich wynaturzeń, do których cię po prostu korporacja zmusza. Ale z drugiej strony ciśnienie jest dużo większe. I wiesz co? Ja powiem ci, znam sporo Scrum Masterów, którzy zaczynali w jakichś startupach czy małych firmach, a finalnie poszli do korpo, bo jednak w korpo jest spokojniej.

Marek Wyszyński: Gdzie ty byś poszła teraz?

Kate Hobler: Teraz? Nigdzie.

Marek Wyszyński: Ok, masz ten komfort.

Kate Hobler: Tak, tak, to prawda, ale tak na serio miałabym problem, żeby wybrać. Bo z jednej strony właśnie w małych firmach jest łatwiej pod kątem Scrumowym, z drugiej strony w korpo musisz bić głową w mur. Ale jakby patrząc z drugiej strony, w jednych rzeczywiście jest dosyć duża spina, a w drugich możesz się gdzieś tam trochę chować po kątach. Powiem szczerze, że

Korpo czy mniejsza firma?

Kate Hobler: Jeżeli bym miała zaczynać teraz jako Scrum Master, to wybrałabym tę firmę, do której po prostu będę miała okazję się dostać. I ani korpo, ani mniejsza firma nie jest złym wyborem. Tylko że uważam, że będąc dobrym Scrum Masterem, trzeba zobaczyć jedno i drugie. Nie da się być rzeczywiście naprawdę specjalistą wysokich lotów, jeżeli nie widziało się obu sytuacji. Dlatego że, powiem szczerze, jest jedna taka korporacja, trochę tajemnica poliszynela, ale jest taka korporacja, w której właściwie byli wszyscy, wszystkie osoby z wyjątkiem jednej, które zaczynały propagowanie Scruma i zwinności w Polsce. I ja też tam byłam w swojej historii. I to jest korpo, na której myśmy się wszyscy nauczyli masę rzeczy. Naprawdę, po prostu to była absolutnie genialna nauka. To, że większość tej nauki, to wiemy, z tej nauki wynika to, czego nie chcemy robić. No, ale to jest bardzo ważna nauka. Z drugiej strony, jak mamy małą firmę, to jesteśmy się w stanie nauczyć, co należy robić i bardzo szybko mamy feedback co do tego, jakie nasze działania przynoszą efekty. Więc tutaj ta nauka jest w innym miejscu. Ma inny fokus, ale jest szybsza. Więc uważam, że warto przejść przez jedno i przez drugie, żeby mieć pełny ogląd. Szczególnie że sytuacje korporacyjne muszą bardzo pomóc uniknąć pułapek startupom i mniejszym firmom. A sytuacje startupowe pozwalają rozwinąć skrzydła nowym organizacjom w korpo. Więc jedno i drugie jest dobrym wyborem na początek. Więc teraz tylko pytanie, gdzie dasz radę się w tym momencie dostać?

Marek Wyszyński: No, tak jak mówiłaś, parę lat temu, może nawet nie parę lat temu, ale jeszcze ten rok, dwa lata temu, do korpo było dużo łatwiej. Po prostu korpo brały, zwłaszcza jeśli to były jakieś body leasing i body shopy, bo one brały ludzi na potęgę i po prostu na nich zarabiały w bardzo bezpośredni sposób. W momencie, w którym mają swoje produkty, to zarabianie już jest trochę bardziej pośrednie. Ciężej już wtedy umotywować, powiedzmy, czasami nawet swoim włodarzom, że potrzebujemy pieniędzy na konkretny wakat. Także zawsze mi się wydawało, że łatwiej się dostać do korpo. Zresztą cała moja kariera, tak jak mówiłem, rozbija się o korporacje i nie wiem, co będzie dalej. Nieraz już chciałem faktycznie odejść do jakiejś mniejszej organizacji po tym, jak mnie korpo męczyło. No, ale jednak to job security, szeroko pojmowane, wygrywało. Nawet chociażby benefity, które korporacje dawały, czy nadal dają. W tym momencie to się zmienia. Oczywiście wszyscy już to robią. Ale był moment, że jednak w korporacji się trochę bardziej opłacało być. Mówiąc tak już czysto, nawet finansowo. I jest kolejne pytanie, które się pojawiło od naszych słuchaczy. Chodzi o tę ścieżkę kariery, kiedy już faktycznie pracujemy w IT. Cały czas poruszamy się, powiedzmy, w obrębie tego biznesu. Czy Scrum Master musi być techniczny, czy może być techniczny? Czy Scrum Master powinien w ogóle być techniczny? Bo ja się już nieraz spotkałem z sytuacjami, gdzie role, które nie powinny się wchodzić w rozwój oprogramowania na takim, no faktycznie na tym najbardziej podstawowym poziomie, nie powinny narzucać swojego zdania.

Marek Wyszyński: Robią to. Na przykład, no mówię, Scrum Master, Product Owner, gdzie z racji tego, że są postrzegani jako management, często są tym managementem w organizacji, zwłaszcza w korpo. Rzadko to jest rola, która jest oderwana od innych. Czasem jesteś tym managerem. Ludzie od razu na ciebie patrzą. I właśnie, czy Scrum Master musi być, to jest pytanie od naszych przyszłych słuchaczy, a z drugiej strony, czy w ogóle może być? Czy nie robimy sobie od razu problemu?

Czy Scrum Master musi być techniczny?

Kate Hobler: Ja trochę powiem ze swojego doświadczenia, bo ja byłam Scrum Masterem technicznym. Ja jestem z wykształcenia Javowcem. Ja programowałam w Javie przez jakiś czas i nie mogę powiedzieć, że osiągnęłam jakikolwiek poziom mistrzowski, bo programowałam zdecydowanie za krótko. Ale orientowałam się, tak? I jak to zwykle bywa, to są zagadki. To jest ciekawe rozwiązywanie tego. Więc jak ja siedziałam z moim zespołem, który też robił w Javie, też we frameworku, który tam znałam nawet bardzo dobrze, bo kiedyś też w nim robiłam i oni rozwiązywali sobie jakiś problem, to utrzymanie tego w głowie, że ja im nie mogę podpowiadać, tak? To nie było łatwe.

Marek Wyszyński: No właśnie. Czasami masz ochotę powiedzieć: ludzie, spójrzcie, przecież ta odpowiedź jest tutaj przed wami. Ale znowu wtedy wchodzisz w tę rolę, bo raz w nią wejdziesz, to możesz już w niej utknąć, tak? I wtedy przestajesz być Scrum Masterem. Jesteś panią dyrektor, panem dyrektorem, nie?

Kate Hobler: Dokładnie tak. I powiem ci, że tutaj jest jeszcze jedna ciekawa rzecz. Za każdym razem, kiedy wymyśliłam, przecież to jest oczywiste, jakieś rozwiązanie, tak? I już chciałam rzucić to rozwiązanie, w jakiś sposób powstrzymywałam się tym nadludzkim wysiłkiem, to potem się okazywało, że 10 minut później mój zespół znajdował dużo lepsze rozwiązanie i ja pomyślałam, ja pierniczę. Dobrze, że tego nie wypowiedziałam, bo bym się po prostu zbłaźniła, nie? Bo umiejętności czy jakby kreatywność grupy ludzi zawsze będzie lepsza niż kreatywność jednego człowieka, tak? Więc ja nie potrzebowałam tego dodawać. I tak naprawdę w mojej historii ja pamiętam moją techniczność jako Scrum Mastera, jako coś, co mi bardziej przeszkadzało niż pomagało.

Kate Hobler: Pewna doza techniczności na pewnym etapie jest niezbędna i zaraz o tym powiem. Natomiast na początku było to coś, co mi przeszkadzało. Z tym, że teraz spróbujmy się postawić w sytuacji osoby zupełnie drugiej strony, tak? Przychodzi sobie Scrum Master, który nie ma zielonego pojęcia o technologii, to znaczy coś tam wie, że istnieje oprogramowanie, tak? I to się chyba pisze. I zna się świetnie na ludziach, genialnie potrafi się komunikować, tak? I nagle zespół rzuca, no nie, no chwila, moment, no co ty, przecież złożoność naszego, złożoność cyklomatyczna naszego kodu na pewno nie może być mniejsza od 11. Taki Scrum Master w tym momencie siedzi i udaje, ja się całkowicie z tym zgadzam, po czym zespół wybucha śmiechem, tak? Więc w sytuacji, w której mamy zespół, który będzie testował naszego Scrum Mastera, a tak się może zdarzyć, tak? Szczególnie jeżeli to jest jakiś zgrany zespół i tak dalej, tudzież bardzo cały zespół, takie też się zdarzają, zespoły, które dopiero coś się uformowały,

Kate Hobler: ta podstawa wiedzy technicznej jest potrzebna. Ale nie szczególnie dużo, to znaczy Scrum Master musi wiedzieć, co to jest, w jaki sposób zachować jakość w produkcji i oprogramowaniu, tak? Bo Scrum Master powinien być odpowiedzialny też za Definition of Done i tak naprawdę właśnie za zachowywanie tego poziomu jakości. Więc on musi rozumieć, co to jest Sonar, do czego to się używa, że testy jednostkowe to nie jest metoda testowania, tak? Że złożoność cyklomatyczna kodu, właściwie im mniejsza, tym lepsza. I co to właściwie jest, co to właściwie jest za parametr. Więc takie rzeczy musi rozumieć, tak? Musi wiedzieć lub musi wiedzieć, gdzie się dowiedzieć. Czyli jeżeli zespół rzuci właśnie takim parametrem, to musi wiedzieć, skąd wziąć taką informację. Ale niekoniecznie musi to być ktoś, kto zna się na programowaniu lub jest byłym programistą, lub jakimkolwiek innym byłym technicznym. Także to nie jest niezbędne.

Kate Hobler: Także pewna wiedza tak, ale czy musi być techniczny? Powiem szczerze, jedni z najlepszych Scrum Masterów, jakich w życiu poznałam z technologią mieli tyle wspólnego, ile nauczyły ich zespoły. Jeżeli mamy nietechnicznego Scrum Mastera, to jeżeli damy go na chwilę do dojrzałego zespołu, któremu wytłumaczy, na czym technologia polega, to po miesiącu on będzie wiedział wystarczająco dużo, żeby sobie poradzić z tym innym.

Marek Wyszyński: No właśnie, ale tu mam wrażenie, że tu też jest problem, bo nawet jak patrzę na te oferty, bo autentycznie ostatnie dwa dni sobie posiedziałem, trochę popatrzyłem na te oferty na Scrum Masterów, to jednak jest napisane, że wymagana jest przynajmniej podstawowa wiedza z zakresu wytwarzania oprogramowania. Mniej więcej to jest w ten sposób ujęte, tak?

Marek Wyszyński: No takiej podstawowej wiedzy, mam wrażenie — nie chcę tu wejść na jakiegoś snoba, bo też jest w ogóle temat na inną rozmowę — ciężko zdobyć taką jako taką wiedzę o tym, jak się wytwarza oprogramowanie z książek. Można sobie wejść na jakiś kurs na Udemy czy obejrzeć wideo na YouTubie, ale no bez kontekstu. Ja wiem, że mnie te kursy za dużo by nie dały, bo nie mam tego kontekstu, bo nie wiedziałbym, o co chodzi, bo miałem styczność powiedzmy tylko na studiach z tym. I to jest już nasze kolejne pytanie, czy warto na przykład zacząć od testera? Z mojej perspektywy to było fajne, bo tester daje ci przynajmniej ten tester, którym ja byłem, te pozycje, na których ja byłem, one mi dawały to minimum tej technicznej wiedzy, łącznie z tym, że potrafiłem parę linii kodu napisać, więc jak już siedziałem z zespołem faktycznie jako Scrum Master, to ja rozumiałem, o czym oni mówią. Ja może nie znałem aspektów każdego z tych narzędzi. W życiu nie poznam, ale doskonale wiedziałem, o czym oni mówią. To mnie znowu prowadziło do tego, że się czasami po prostu wpieprzałem w ich dyskusję, bo już nie byłem w stanie wytrzymać. Ale to jest pytanie, czy warto zacząć od testera? Z mojej perspektywy jak najbardziej. To było super. Przecież teraz też dużo trudniej zostać testerem. Ja byłem testerem manualnym. Takich się już prawie nie szuka u nas na rynku w tym momencie. Ja później poszedłem w automatyzację, ale to mi dało tę podstawę, że ja wiedziałem, o co chodzi w ogóle w wytwarzaniu oprogramowania na takim wystarczającym poziomie.

Wektor wejścia: tester lub analityk

Kate Hobler: I powiem tak, to nie jest głupia strategia. Dlatego że zostanie testerem czy analitykiem biznesowym lub jakąś inną rolą związaną luźno z zarządzaniem takim zwinnym i tworzeniem oprogramowania to jest całkiem niezły wektor wejścia do firmy. Jak najbardziej. Tak nawiasem mówiąc, ja też zupełnym przypadkiem, ale tym wektorem właśnie weszłam, dostając moją pierwszą pracę. Ja zresztą szukałam mojej pierwszej pracy w bardzo podobnych warunkach do Scrum Masterów, którzy teraz próbują wejść i początkujących programistów. Bo ja szukałam mojej pierwszej pracy w apogeum kryzysu 2008. Ja już myślałam, żeby się przebranżowić. Myślałam, żeby zrobić sobie licencję na nauczanie języka angielskiego i zupełnie wyjść z IT. Pięć lat później nikt mi nie chciał uwierzyć, że jak ja mogłam nie dostać pierwszej pracy jako programistka, kiedy jeszcze Javy wtedy. No tak było. I teraz w bardzo podobnej sytuacji są właśnie młodzi Scrum Masterzy. I ja dostałam moją pracę przypadkiem. To znaczy moje CV wylądowało na biurku jednego menedżera, który zupełnym przypadkiem zamiast kliknąć odrzuć kliknął prześlij dalej i ono zostało rozpropagowane na resztę menedżerów wewnątrz tej samej firmy. I ja potem zostałam przez kolejnego przesłuchana i on stwierdził: dobra, skoro ja już przez tamtego byłam rozpropagowana, to ja też rozpropaguję. I ten trzeci mnie wziął. Więc udało się. Ale to był przypadek. Natomiast takie przypadki teraz też chodzą po ludziach, więc można spróbować coś takiego zrobić. Natomiast to nie jest niegłupie, szczególnie jeżeli ma się jakąś podstawę. Jest teraz dużo kursów, które są dofinansowane albo całkowicie darmowe z zostania testerem, z zostania takim bardzo podstawowym programistą takich prostych rzeczy. Więc można spróbować jak najbardziej. To nie jest głupie, żeby czymś takim zostać. Natomiast można też spróbować podejść wektorem odrobinkę innym, bo zauważ, że zostając takim testerem, zostając takim analitykiem czy PM-em omijamy w pewien sposób tę machinę HR-ową. I to jest pewien klucz.

Marek Wyszyński: Zgadza się.

Kate Hobler: I teraz jest kwestia taka: jak ominąć tę machinę HR-ową? Bo ją rzeczywiście trzeba ominąć jeżeli nie ma się doświadczenia. Trzeba się pokazać jako specjalista

Jak ominąć machinę HR?

Kate Hobler: Bezpośrednio do osób, które potencjalnie będą chciały nas zatrudnić lub mogą się stać naszymi adwokatami w danej firmie. I najłatwiej to zrobić, pokazując się na wspomnianym już przez Ciebie LinkedInie. Tam jest masa osób, które są naprawdę mądre i nic nie piszą. I nie przychodzą na spotkania, nie dają się poznać, a to o to chodzi. Daj się poznać, bo właśnie też w szkole Scrum Masterów zachęcamy tych naszych ludków do tego, żeby przychodzili, żeby pisali, żeby pokazywali się. Bo to są pierońsko mądrzy ludzie. To są ludzie, których ja naprawdę, naprawdę z zamkniętymi oczami polecam do każdej organizacji. Już teraz.

Marek Wyszyński: Mam nadzieję, że będą w naszym podcaście w taki czy inny sposób.

Kate Hobler: Na pewno, sto procent. Natomiast muszą się dać pokazać, muszą się dać poznać, muszą się dać zauważyć. To jest praca, którą trzeba wykonać. Szczególnie wśród osób, które mają awersję do social media, tak jak ja na przykład. Do napisania czegoś, to nie jest takie proste.

Marek Wyszyński: Ale dość sporo mimo wszystko publikujesz na LinkedInie. Nie śledzę Cię w innych mediach, ale na LinkedInie widzę, że trochę Cię tam jest.

Kate Hobler: Tak. Miałam tylko trzy miesiące przerwy.

Marek Wyszyński: Ale wiesz co, ja powiem Ci, że jak wysłuchałem teraz Twojej historii, w ogóle początków w IT, to miałem podobnie, bo w 2008 to ja nawet nie wiedziałem, że istnieje coś takiego jak Scrum i Scrum Master, bo w tym samym momencie zaczynałem mniej więcej swoją pracę na rynku pracy. Zacząłem od darmowego stażu. Wtedy były tylko takie. Wtedy się nie walczyło o pracownika, wtedy się walczyło o pracę jeszcze. I ja byłem na stażu darmowym. Byłem najsłabszy z całej grupy, bo to był staż właśnie programistów, gdzie byłem najsłabszy, więc trafiłem do działu QA. Po całym stażu mnie jedynemu zaproponowano przedłużenie już faktycznie pracy, całej reszcie podziękowano, co też w ogóle było z jednej strony zabawne, szkoda było chłopaków, ale jako jedyny faktycznie dostałem potem pracę i w następnej robocie, do której poszedłem, to tam od pierwszego dnia był Scrum, były daily i tak dalej.

Marek Wyszyński: I to faktycznie był dla mnie lekki szok, że tak się robi, że ja nagle nie mogę wysyłać maila do menedżera i nie powinienem robić eskalacji, tylko się z kimś dogadać. Bo jak wychodziłem z polskiego korpo, nie będę mówił którego, ale jest takie jedno bardzo popularne.

Marek Wyszyński: No to tam po prostu się, tam się tak załatwiało biznes. Tam po prostu trzeba było dać odpowiednią osobę w CC i rzeczy się działy. A nagle w Scrumie to był dla mnie szok. To był dla mnie szok, że kurczę, my tu mamy zespół, my się mamy dogadać, my się mamy sami zorganizować i dowieźć. To było dla mnie nie do pomyślenia. I właśnie chciałem się o to zapytać, czy nie wszyscy mamy ten mindset i czy tego się w ogóle da nauczyć, czy jednak z tym się trzeba urodzić?

Mindset zwinny: da się nauczyć?

Kate Hobler: Nie, nie, nie, nie, nie, nie. To zdecydowanie się da nauczyć, a nawet wiele z nas… Oczywiście mówimy o osobach bez różnego rodzaju zaburzeń, bo takie rzeczy też są, tak?

Marek Wyszyński: No oczywiście.

Kate Hobler: To jakby standardowo, osoby mieszczące się w standardowych jakby ramkach swobodnie są się w stanie tego nauczyć, a wręcz kiedy przychodzą do takiej organizacji, to często oddychają wreszcie, bo to jest takie środowisko, w którym nie trzeba się kryć, nie trzeba się chować, nie trzeba kluczyć. Rzeczywiście trzeba się przykładać, tak? I są osoby, które z premedytacją tego nie chcą robić. To jest w porządku, tak? Natomiast większość osób, które przychodzi do takiej organizacji, rzeczywiście oddycha.

Kate Hobler: I są osoby, które na przykład mają tak obciążone życie prywatne, że w pracy nie chcą się starać. I rzeczywiście to w takiej sytuacji to nie jest miejsce dla nich, tak? No bo to nie jest sytuacja, w której można się schować, tak? I klikać sobie coś mało znaczącego przez 8 godzin dziennie, po czym wychodzić z powrotem do domu. I rozumiem też, że mogą być sytuacje, w których pewne osoby mogą chcieć coś takiego wykorzystać, to jest jak najbardziej ok. Natomiast w takiej sytuacji nagle można się rozwinąć jako człowiek. W takiej sytuacji nagle, jeśli znajdziesz się na nieodpowiednim dla siebie stanowisku, dostaniesz pomoc, żeby znaleźć odpowiednie dla siebie stanowisko. A nie na zasadzie takiej, przecież ty robisz źle swoją robotę, nie?

Kate Hobler: Koleżanka właśnie dostała się do pracy, chciała być Scrum Masterem. Dostała się do pracy do jednej firmy i oni powiedzieli: „Słuchaj, nie, nie, nie. My nie rekomendujemy ci bycie Scrum Masterem. Ja wiem, że ty się chciałaś na to dostać, ale ty masz tak genialny dar rozmawiania z ludźmi z zewnątrz firmy, że poprowadź nam nowe produkty. Poprowadź nam nowych klientów, którzy potrzebują czegoś całkowicie nowego. Będziesz do tego absolutnie genialna.” I przyjęła to i po prostu robi furorę. Więc w takich organizacjach, gdzie jest wysoki poziom samozarządzania, gdzie jest wysoki poziom autonomii, takie rzeczy się zdarzają. Nie siedzimy w twardych ramach, tylko nagle się okazuje, że system jest się w stanie nagiąć do człowieka, bo to będzie lepsze dla wszystkich. I to jest piękne. I dlatego tak wiele ludzi, którzy dostają się do tego świata, stwierdza: „O, ja chcę tutaj zostać. Tu ja chcę dać coś od siebie, ale też wiem, że też dużo dostanę.”

Marek Wyszyński: Ale wiesz co, mam wrażenie, że tutaj trochę znowu wracamy do tego pytania z listy: korpo czy nie korpo, bo mówisz o tym systemie naginającym się do człowieka, o dużej autonomii. No nie korpo. Jakby, mówię po nastu latach, ja generalizuję oczywiście, ale jednak korpo, im większe korpo, tym mam wrażenie trudniej o tę autonomię, o to nagięcie się, chyba że się faktycznie ginie w tłumie, bo ma się mały zespół faktycznie i możesz gdzieś zginąć, no bo okej, w firmie jest 150 tysięcy pracowników albo 300 tysięcy pracowników, jeden mały siedmioosobowy zespół nie namiesza, nie powinien namieszać. Ale że mówię o tę autonomię, dużo ciężej. Bardziej chyba zmierzam do tego: korpo, odpowiedzialność. Masz z reguły mniejszą, bo ona się po prostu rozpływa na wiele szczebli, które są nad tobą. Z reguły osoba, która jest najniżej, nawet jak coś spieprzy, to z reguły nie dostaje po łapach, bo jest cała masa ludzi, którzy powyżej niektóre po tych łapach dostaną. W mniejszych organizacjach faktycznie swoboda jest dużo większa, ale ta odpowiedzialność jest wręcz skrajna, można powiedzieć czasami. Wiesz co, masz rację.

Kate Hobler: Tutaj bardzo fajnie, bardzo fajnie powiedziałeś, bo to jest tak, że rzeczywiście odpowiedzialność jest mniejsza, ale sprawczość też jest mniejsza. A pewnym elementem tego, kim jesteśmy, rzeczywiście jest jeszcze ta część tego, że my chcemy robić. Teraz jest jeszcze jeden element. Korpo nie są homogeniczne. Korpo są bardzo zróżnicowane i w obrębie jednej korporacji, nawet takiej, która jest uważana za jedną z tych gorszych, takich, w których wejdziesz i po prostu od dziewiątej do piątej będziesz siedział, klepał i nie możesz się odezwać, tam są zielone wyspy. Więc nawet w takich miejscach. I teraz tak: zwykle, jeśli ktoś szuka już sensownego Scrum Mastera, to raczej nie jest ten taki czerwony dół z ogniem i takimi rogatymi panami z trójzębami. Raczej to są te zielone wyspy. I w takiej zielonej wyspie zwykle da się zrobić troszeczkę więcej niż w reszcie korpo. A z drugiej strony można zaobserwować tę resztę, jak to działa, czyli czego nie przeskoczysz, a co możesz przeskoczyć razem z dobrym menedżerem, bo te zielone wyspy to jest efekt dobrych menedżerów po prostu. I ponieważ dobry menedżer te umiejętności i te, jakby to ładnie powiedzieć, takie nawyki menedżerskie dobre, on je pokazuje jasno i szczególnie ładnie to widać u jego podwładnych. To taki Scrum Master może czerpać pełnymi garściami. Więc to dlatego korpo bywa bardzo dobrym, bardzo dobrym źródłem. Mimo tego, że obijesz się o mur, on może być z lewej, z prawej, z góry, z dołu i jeszcze troszeczkę dalej jest jeszcze jeden, więc tego może być dużo. Ale zwykle masz sprzymierzeńca w postaci swojego szefa. I najczęściej odchodzisz, jak cię go zabiorą.

Marek Wyszyński: No tak, tak, tak. To znam, doświadczałem, doświadczam. Wiesz co, właśnie chciałem trochę teraz uprościć, może się narazić paru osobom, ale to jest tak, że jeśli nie do końca wiesz, czy ten, jeśli wydaje ci się, że Scrum Master jest dla ciebie, wydaje ci się po tym, co czytasz, po tym, co widzisz, po tym, co słyszysz od swoich znajomych, jeśli wydaje ci się, że to jest rola dla ciebie, to ja bym poszedł do korpo, bo tam jest po prostu bezpieczniej, bo jednak po prostu z reguły się spadnie na coś miękkiego. Natomiast jeśli idziesz do jakiejś mniejszej firmy i nie masz w sobie tej, czasami tej waleczności, albo nie jesteś w stanie po prostu czasami zagryźć zębów i tak jak mówię, wziąć czasami ekstremalnej odpowiedzialności. Tak, to nam się Jocko Willink w tym momencie kłania, ale nie jesteś w stanie wziąć tej ekstremalnej odpowiedzialności, to może być trudno, bo mówię, to jest rola, która wymaga naprawdę, mówię, czasami mam wrażenie takiego ekstremum, bo jak jest dobrze, to jest dobrze, ale jak jest dobrze, to każdemu będzie dobrze szło. Natomiast jak nie jest, to wtedy my Scrum Masterzy możemy zabłysnąć albo się spalić, albo się wywalić. Ja mam wrażenie, mówię, to jest uproszczenie. Mam wrażenie, że może jakaś patologia, ale jeśli ci się wydaje, jeśli chcesz się sprawdzić, to w korporacji może być ci się łatwiej sprawdzić przez to, jak one działają, gdzie ten twój wpływ będzie ograniczony, twoja odpowiedzialność też będzie ograniczona. Możesz zobaczyć, ok, to nie to, ja chcę więcej. Ja chcę mieć faktycznie większy wpływ na to, jak pracujemy, jak dostarczamy, jak współpracujemy z naszymi klientami. I wtedy można pomyśleć o czymś innym. Przy czym mówię, oczywiście generalizuję, bo tak jak sama wspomniałaś, nie wszystkie zachowują się w ten sposób.

Kate Hobler: Wiesz co, to jest dość skomplikowane. Wydaje mi się, że to jest troszeczkę zbyt mocna generalizacja, bo w korpo jest to ryzyko, jeżeli jesteśmy właśnie w takim hardkorowym korpo, to istnieje duże ryzyko, że my nigdy nie nauczymy się, kim rzeczywiście jest Scrum Master. I będziemy cały czas przekonani, że to jest taka, że to jest taka przepłacana sekretarka, jeśli dostaniemy się właśnie do takiego bezpiecznego miejsca i cały czas będziemy tym mułem z dna. Zamiast rzeczywiście rozkwitnąć i rzeczywiście być prawdziwym Scrum Masterem. I znowu, to jest w korpo możliwe, nawet bardzo możliwe. Jest cała masa korporacji, które są wręcz akademiami dla genialnych Scrum Masterów. Super. A z drugiej strony, w organizacji, która jest niewielka i która dba o swoich ludzi, zwykle jest tak, że nie jesteś sam. I nawet jeśli rozpoczynasz pracę jako Scrum Master, to masz kogoś, kto ci pomoże. I masz, czy to będzie twój szef, czy to będzie inny Scrum Master, czy to będzie nawet twój zespół, tam jest dużo większe poczucie jechania na tym samym wózku. Znaczy, jeżeli pracujemy dla jednego klienta, to jeżeli Scrum Master gdzieś się waha i potrzebuje pomocy, to każdy deweloper, i tutaj mówię deweloper w sensie Scrumowym, czyli każdy twórca, skoczy, żeby pomóc takiemu Scrum Masterowi. I Product Owner tak samo. Jeżeli nawet Scrum Master zrobi coś głupiego przed klientem, to Product Owner go wybroni. I powie, słuchajcie, sorry, coś nam się zdarzyło. To zupełnie nie o to chodziło. Więc jest ta pewna wspólnota, która pozwala też wzrosnąć. Ale znowu, to też jest generalizacja. Tak? Więc sytuacja jest bardzo indywidualna. I w każdej sytuacji, w której się znajdziemy, na pewno jesteśmy się w stanie dużo nauczyć. Tak? To nie ma znaczenia, czy to będzie korporacja 150 tysięcy osób na całym świecie. Nawiasem mówiąc, w takim korpo spotkałam jedną z najlepszych organizacji, która w ogóle pracuje nad rzeczami, które mogłyby być bardzo etycznie wątpliwe, tak? A oni się w tym odnajdują. Coś absolutnie niesamowitego. Gość, który nimi zarządza, to jest gość, który roztoczył olbrzymi parasol i doprowadził do właściwie reformy całej organizacji. I inne części rozsypanej po całym świecie korpo właśnie się od nich uczą. Lokalnie.

Kate Hobler: Więc tam jest genialne rozwiązanie. Jest cała masa niedużych organizacji, które nie poradziły sobie z którymś z kryzysów i dochodzą do 17 osób i się rozsypują. I ten Scrum Master w tym momencie nagle zostaje bez gruntu pod nogami, więc bardzo ciężko powiedzieć. To jest tak strasznie indywidualna sprawa. Natomiast na pewno w każdej sytuacji można się nauczyć. Na pewno w każdej sytuacji można się nauczyć dużo, nawet jeśli to będzie nauka czegoś nie robić.

Marek Wyszyński: Wiesz, te pytania, które dostaliśmy, one są bardzo generalne, powiedzmy, w samym założeniu. Przy czym wiadomo, że wszyscy je zadają bardzo osobiście. To nie jest, czy Scrum Master musi być techniczny, tylko czy ja mam być techniczna, techniczny, bo mam te, powiedzmy, soft skille, ale czy ja faktycznie muszę się nauczyć technologii, żeby móc do tego pójść? Czy ja muszę robić certyfikat? To zależy, gdzie chcesz iść, bo są firmy, które cię odrzucą

Kate Hobler: z automatu, jak nie będziesz mieć papiera.

Marek Wyszyński: Coraz mniej takich jest. Mam nadzieję, że albo może już w ogóle, ale kiedyś tak było. Czy korpo, czy startup — zależy. I na każde z tych pytań można powiedzieć: zależy. No bo jak tworzyć CV, czy pisać list motywacyjny? W ogóle pisze się jeszcze listy motywacyjne? Spotykasz się z czymś takim?

Kate Hobler: Szczerze powiedziawszy, spotykam się od osób, które są powyżej 40 roku życia. Mówię całkiem serio.

Marek Wyszyński: Ok, czyli po prostu stara szkoła. Ja w pierwszej pracy jeszcze pisałem list motywacyjny, bo tego ode mnie pewnie to polskie korpo, którego nazwy nie wypowiem, wymagało. Ale faktycznie wtedy musiałem jeszcze list motywacyjny pisać. Teraz już chyba nie ma sensu, szczerze mówiąc. Odpowiadając na to pytanie, ja nie wiem, czy ktokolwiek sobie zadaje trud, żeby przeczytać taki list, jeśli on jest. Chyba że to może wyróżnić pracownika, ale wydaje mi się, że raczej nie. Bo tak jak mówimy, dużo wakatów i bardzo dużo kandydatów. Po prostu ten proces odsiewu jest… musi być w pewien sposób zautomatyzowany. Oczywiście w cudzysłów to biorę, ale on musi być prosty. On musi być szybki, żeby faktycznie… Tak pracują HR-y, które tych CV mogą mieć dziesiątki, setki. Różnie to bywa. Czasami oni walczą o to, żeby chociaż jeden kandydat zaaplikował. Czasami jest tak, że na jedno stanowisko mają kilkadziesiąt. A w takiej sytuacji Scrum Mastera, gdzie nadal, myślę, wielu ludziom się wydaje, że wiedzą, co to znaczy, tych CV może być dużo więcej i można gdzieś tam w tym zginąć.

Kate Hobler: Tak, dokładnie tak. To nie jest tak, że ja mam coś przeciwko HR-om. Wręcz przeciwnie. Ja z nimi pracuję. Ci ludzie są zwykle… Naprawdę to są osoby, które wiedzą, co robią. Tylko rzeczywiście na czymś się trzeba oprzeć. I to nie jest nic złego. Problem jest tylko taki, że trzeba sobie zdawać sprawę z tego, że to stawia pewien rodzaj muru, przez który nie przekroczymy i musimy spróbować go obejść. Wiedzieć, w jaki sposób można go obejść.

Marek Wyszyński: Czyli albo próbować obejść to na przykład innym stanowiskiem, trochę spróbować inaczej się dostać, albo podkreślić jednak te rzeczy w CV i spróbować dopasować swoje doświadczenie do terminologii. To może dziwnie brzmi, ale masz to doświadczenie. Jak ono się mapuje na to, co może wyłowić HR, na te słowa kluczowe, które oni wbiją, korzystając z searcha w LinkedInie, bo te ich searcha są bardzo fajne. Może kiedyś sobie zrobimy taki warsztat w ogóle, pokazując, jak to działa od kuchni. Ale mówię, to jest fajne. Jak zmapować swoje doświadczenie, jakich słów kluczowych użyć na to, żeby to zobaczyć. Bo mówię, można rzucić tam słowem typu Agile, typu Scrum, zwinność. Możemy nawet mówić o małych zespołach, takie słowa jak odpowiedzialność. Jest parę takich słów kluczowych, które mogą faktycznie gdzieś chwycić. Wspomniałaś o HR-ach. Ja też lubię, uwielbiam HR-y u siebie w firmie, ale przez to, że oni są mega otwarci na tę współpracę z nami, bardzo często to my razem siadamy i razem szukamy kandydatów. My tego nie outsourcujemy do HR-u, tylko siadamy razem i wtedy my wiemy, kogo szukamy, a oni się uczą przy tym, wiedząc, jakie są te nasze pożądane profile, czy te słowa kluczowe, bo o to się rozbija w tym momencie rekrutacja — o słowa kluczowe na LinkedInie.

Marek Wyszyński: To, co jest może trochę smutne, ale tak to w sensie trochę wygląda. I to nam cholernie ułatwia całą sprawę.

Kate Hobler: Zgadza się. Co tu dużo mówić. Jeżeli ktoś ma PSM II czy PSM III, to dostaje ofertę pracy. Ja też. Więc to jest pewien wyróżnik. Szczególnie PSM III ma ile? 800 osób na całym świecie. To jednak jest wyróżnik. A ile w Polsce? Kojarzysz?

Kate Hobler: Nie mam takich danych, ale jestem przekonana, że więcej niż 50 osób jest z Polski.

Marek Wyszyński: No to impressive.

Kate Hobler: No. Także wydaje mi się, że Polska stanowi duży… Zresztą Polska jest trzecim lub czwartym największym rynkiem scrumowym na świecie.

Marek Wyszyński: O, to ciekawe.

Kate Hobler: No. Bardzo, bardzo polubiliśmy.

Marek Wyszyński: Z tego sobie totalnie nie zdawałem sprawy. No, nieźle, super.

Kate Hobler: No, także też ciekawostka się tam znalazła. Tęga, mała Polska.

Podsumowanie i zapowiedź kolejnych odcinków

Marek Wyszyński: Fajnie. Dobra, Katie. Powoli będziemy chyba kończyli ten nasz pierwszy odcinek. Zobaczymy, co będzie w następnym. Chociaż tematów, które spływają od słuchaczy, czy tematów, które wyszły gdzieś w naszej małej burzy mózgów już trochę mamy.

Kate Hobler: Oj, tak.

Marek Wyszyński: Zacząć bycie Scrum Masterem to jedno, ale nie wyłożyć się, nie dać się zjeść i walczyć z pewną stygmą, która już się pojawia wokół tego zawodu. Przez to, że to wiele, wiele, przez wiele lat było Scrumem tylko na papierze. No, jest, mam wrażenie, coraz ciężej, tak. I czasami trzeba faktycznie udowadniać wręcz swoją przydatność. Zarówno ludziom, którzy są u nas w zespole, jak i ludziom, którzy są powyżej nas. Ale mówię, do tego sobie, mam nadzieję, dojdziemy w następnych odcinkach. Dzięki wielkie za rozmowę.

Kate Hobler: Super. Dzięki. Do zobaczenia w następnym.

Marek Wyszyński: Hej.

Podziel się wpisem:

Chcesz pójść dalej?

Zobacz również

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Agenty, nie agenci — dopóki nie zyskają świadomości

Czytaj więcej »
Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Polski język, hard język: „accountability” a „responsibility”

Czytaj więcej »
Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Dlaczego certyfikat PSM nie wystarczy? Brutalna prawda o szkoleniach Scrum

Czytaj więcej »
Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Scrum jest martwy? AI przejmuje IT, a strażacy gaszą pożary w kodzie

Czytaj więcej »
Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Scrum to ściema? Prawda o piramidzie finansowej i masowych zwolnieniach Scrum Masterów

Czytaj więcej »
Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Jak zarządzać neuroróżnorodnym zespołem? Jak budować firmę dla każdego?

Czytaj więcej »

Zarezerwuj miejsce